nieuws

Groningse parkeergarage ‘huiskamer van de stad’ ‘Efficiency spiraalvorm heel hoog’

bouwbreed Premium

groningen – De bouw van de parkeergarage onder de Ossenmarkt in Groningen was al spectaculair. “Drommen mensen stonden te kijken”, aldus ontwerper Jan C. de Graaf. Sinds de garage klaar is, komen bezoekers van heinde en verre. Om hun auto te parkeren, maar ook om te genieten van de bijzondere sfeer van deze ondergrondse ruimte, als een voorportaal van de binnenstad.

Van buiten is er niet veel te zien. Bovengronds wat groene hobbels middenop de markt, twee gebouwtjes aan de rand. De ingang van de garage is smal. Ondergronds rijdt niemand snel, omdat de voegen tussen de prefab betonnen elementen een cadans geven. De auto’s draaien in een ruime spiraal naar beneden, totdat zij een vrije parkeerplaats hebben gevonden. Even piepen de banden, dan slaat de motor af. De chauffeur en inzittenden stappen uit, gereed voor de fantastische ervaring van de ondergrondse ruimte.

Ronde kuil

Het is geen kathedraal, geen druipsteengrot, geen tunnel of ondefinieerbaar congrescentrum, maar een cilindervorm met een diameter van zesenvijftig meter en een diepste punt van vijfentwintig meter. Met de achtergrondmuziek lijkt het wel de lounge van een luxe hotel. Een equivalent bestaat niet voor deze eigentijdse ruimte, een ronde kuil met een wand van ruw beton en een potkleilaag onder de bodem.

Driehonderdzeventig auto’s kunnen in deze garage en in het weekend is ze vol, weet De Graaf van OLGA Architecten uit Groningen. “Het is een feest om naar de Ossenmarkt te gaan. Het is comfortabel en een mooi begin van het bezoek aan de binnenstad. Je hoeft hier nooit te zoeken naar een parkeerplaats en je kunt slordig parkeren, het is altijd goed. De efficiency van de spiraalvorm is heel hoog.”

Het project is ontwikkeld door Ballast Nedam Beton en Waterbouw uit Amstelveen. “De afnemer is Q-park, dat concurreert met andere exploitanten van parkeergarages op veiligheid en luxe. Het schilderen van de vloeren bijvoorbeeld is typisch Q-park. Het verlichtingsplan is misschien wel tweemaal zo duur als van een andere garage, maar toch is het geaccepteerd.”

Wokkels

Bij de ontwikkeling van de Ossenmarkt ontdekte Ballast Nedam spiraalvormige garages in Lyon, Geneve en Hamburg, de laatste bovengronds bij het vliegveld. Toevallig paste zo’n spiraal precies onder het plein. Rondom is een sleuf gegraven, waarin een betonnen diepwand is gestort. Die wand gaat door de waterdichte potkleilaag heen. Vervolgens is de hele cilinder uitgegraven. De diepwanden zijn niet afgewerkt, ze vertonen nog de afdruk van de verwijderde bodemlagen. Hun ruwe uiterlijk herinnert er voortdurend aan, dat het om een ondergrondse ruimte gaat.

Twee spiralen rusten op prefab betonnen kolommen, die verend en nastelbaar op de fundering staan. De wegdekken zijn samengesteld uit geprefabriceerde betonnen elementen, vervaardigd door Haitsma Beton in Kootstertille. “Dat is echt high tech. Het zijn schegvormige, scheluw gekromde elementen, een soort wokkels”, aldus De Graaf. Hij wijst ook op de constructie van de in- en uitgang. Het is een voorgespannen koker, die op de rand van de cirkel balanceert.

Glasscherven

In het hart van de ruimte bevindt zich een ronde vide met een diameter van ongeveer tien meter. Dat is volgens De Graaf de enige ‘loze’ ruimte, die niet functioneel is benut. Boven de vide zijn enkele daglichten aangebracht, die bovengronds de vorm hebben van groene bobbels. Op de bodem liggen glasscherven met daaroverheen een looprooster. Van bovenaf gezien lijkt het wel een waterpartij.

De Graaf: “Ik heb Ballast Nedam steeds gevraagd naar de essentie van hun werk en heb die vertaald naar sociale veiligheid, humanisering. De garage moet een huiskamer van de stad zijn. Het is er bijna gezellig, maar schrijf dat nu maar niet op.” De architect heeft ook getracht het probleem van de orientatie op te lossen, maar dat is niet helemaal gelukt. ’s Avonds is het duidelijk waar de hoofduitgang is, daar “knalt het licht van de kade”, omschrijft De Graaf. De liften naar boven hebben veel glas, om de ondergrondse ruimte transparant te houden. Eenmaal buiten valt op, dat een deel van de kade niet is voorzien van een hek. Dat is het deel van de gemeente. Groningen heeft geen geld voor de beveiliging van de treden langs het water.

Vide in het hart van de parkeergarage. Foto’s: Alex J. de Haan

De buitenspiraal leidt naar beneden, met aan twee zijden parkeerplaatsen.

De prefab betonnen kolommen geven een enorm ruimtelijk effect.

Opdrachtgever: Ballast Nedam Beton en Waterbouw, Amstelveen, voor Parkeerfonds Nederland Holding BV.

Architect:Jan C. de Graaf, OLGA Architecten, Groningen.

Constructeur: Ballast Nedam Engineering, Amstelveen.

Aannemer: Ballast Nedam Beton en Waterbouw Regio Noordoost, Groningen.

Reageer op dit artikel