nieuws

CPB-modellen en belastingpraktijk

bouwbreed

De nationale rekenmeesters van het Centraal Planbureau laten een vrij positief beeld zien van de lange-termijngevolgen van de belastingherziening in 2001. Verhoging van de werkgelegenheid, een matige stijging van de consumentenprijzen met 1,2 procent per jaar en vermindering van het zwartwerk rollen uit het economisch model. Anderen tonen zich minder optimistisch. Die geloven bijvoorbeeld niet in loonmatiging als gevolg van de lastenverlichting.

analyse

Macro-economische modellen zoals het CPB die hanteert, zijn fantastisch mooie dingen, waarmee met een schijn van aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid de toekomst wordt voorspeld. Uiteraard met de nodige vooral wetenschappelijke twijfel. Nu is het door het CPB gehanteerde MIMIC-model waarmee belastingveranderingen worden doorgerekend zeker niet het slechtste in zijn soort.

Het is zelfs in staat om voor de verschillende inkomensgroepen de gevolgen van de belastingherziening te voorspellen. Zo weet het CPB dat voor een aantal middengroepen de lastenverlichting niet zal leiden tot verlaging van de marginale belastingdruk, maar juist tot verhoging. Dit is een gevolg van het niet volledig verlengen van de eerste schijf met de huidige belastingvrije som, maar met slechts 5700 gulden. Bovendien wordt de tweede schijf verkort waardoor meer mensen in hogere schijven zullen vallen.

Die onevenwichtigheid in de belastingherziening was onder meer prof. Giele van de Nederlandse Federatie van Belastingadviseurs ook al opgevallen. Mede op basis daarvan voorspelt Giele dat de lastenverlichting in dit geval minder gemakkelijk zal leiden tot gematigde looneisen van de vakbonden. Iets waarvan het Centraal Planbureau veronderstelt dat wel zal gebeuren, zij het met vertraging op basis van gegevens van de afgelopen dertig jaar.

Nu is het heel wel mogelijk dat zowel CPB als Giele gelijk zullen krijgen. Het CPB dan vooral voor beroepsgroepen onderin het loongebouw waar het planbureau ook de grootste groei in werkgelegenheid ziet. Giele kan best gelijk krijgen voor de middeninkomens, die nu fiscaal wat misdeelt zijn.

Gek genoeg levert het CPB zelf de aanwijzing dat Giele gelijk kan krijgen. Uit dezelfde cijfers waarop het CPB zijn stelling baseert dat de loonontwikkeling gematigd zal worden, blijkt dat het omgekeerde het geval is in geval van lastenverzwaring. Nu dit in ieder geval relatief het geval is voor bepaalde middengroepen, is niet uitgesloten dat juist die zullen proberen hun relatieve achteruitgang te compenseren bij de werkgever.

Een cijfer

Daarmee is dan ook meteen de zwakte van economische modellen aangegeven. Hoewel er redelijk over de verschillende inkomensgroepen gedifferentieerde cijfers uitrollen, worden uiteindelijk alle gegevens vertaald in een cijfer voor consumptie, werkgelegenheid, loonvoet en dergelijke. De persoon die veel rookt en drinkt en ook nog eens prive veel autorijdt en als gevolg daarvan zijn persoonlijke vrij besteedbaar inkomen ziet dalen, is niet terug te vinden.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels