nieuws

Vagron in Groningen scoort met uniek procede Vergisting organische fractie huisvuil alternatief voor GFT-inzameling

bouwbreed

Vervolg van pagina 1 groningen – Vergisting van het organische deel van huishoudelijk afval kan belangrijke besparingen opleveren bij de verwerking van de afvalstroom. Het is volgens Vagron, een VOF van Grontmij BRP en de VAM, bovendien beter voor het milieu.

Het Groningse bedrijf verwerkt het huishoudelijk- en bedrijfsafval van de provincie Groningen. Het werkt daarbij, in een publiek-privaat samenwerkingsverband, nauw samen met de ARCG (Afvalverwijdering Regio Centraal Groningen, een aan de provincie gelieerde organisatie die onder meer verantwoordelijk is voor de afvalinzameling en -inname).

In totaal verwerkt Vagron jaarlijks zo’n 200.000 ton afval. Het streven is een zo groot mogelijk deel daarvan te hergebruiken dan wel milieuvriendelijk te verwerken.

Om daarvoor te zorgen, wordt het afval eerst in verschillende stappen gescheiden. Papier, kunststof en metaal worden uit de stroom gehaald en voor hergebruik geschikt gemaakt. Wat overblijft is een relatief droge restfractie (RDF, goed voor zo’n 40 procent van de afvalstroom) en 42 procent organische natte fractie (ONF, een verzamelbegrip voor onder meer keukenafval en andere organische delen). De RDF is door de hoog-calorische waarde zeer geschikt om te verbranden met energieterugwinning.

Groene bak

De invoering van de ‘groene bak’ heeft niet voor een afname van de organische natte fractie gezorgd. Aanvankelijk daalde het percentage van 42 naar 37 procent, maar al snel werd het oude niveau weer bereikt. Dat komt doordat in de groene bak vooral tuinafval wordt verzameld. Mensen blijven hun keukenafval voor een belangrijk deel in de grijze bak gooien. Opvallend daarbij is bovendien dat de totale afvalstroom sinds de invoering van de gescheiden inzameling met een kwart is toegenomen. Dat komt onder meer doordat de groene bak als een veredelde kruiwagen mee de tuin in wordt genomen: zand en veegafval dat vroeger in de tuin bleef, belandt nu op de afvalhoop.

De verwachting dat het met de invoering van de gescheiden inzameling niet of minder nodig zou zijn het ‘gewone’ afval te scheiden, werd daarmee al snel de grond in geboord.

De ONF kan niet (meer) worden gecomposteerd, zoals met apart ingezameld GFT-afval gebeurt. Daarvoor is de stroom net te zwaar verontreinigd met (onder meer) zware metalen. Daarom heeft Vagron een alternatieve verwerkingsmethode ontwikkeld. Uit een vergelijking van verschillende systemen bleek dat vergisting van het afval de beste oplossing zou zijn.

Nieuw is dat procede niet. Al op meer plaatsen wordt organisch afval in vergistingstanks gebracht en zo gereduceerd. Bijzonder aan de Groningse installatie is dat het organische afval eerst wordt ontdaan van inert materiaal (vooral zand, steentjes en glas). Bij andere vergistingsinstallaties zorgt de aanwezigheid van deze stoffen voor snelle slijtage van de installatie. Door het materiaal er eerst uit te halen, slaat Vagron twee vliegen in een klap: de installatie draait beter en tegelijkertijd is het gewonnen inert materiaal geschikt om als bouwstof te hergebruiken. De combinatie van deze twee technieken is uniek. De was- en vergistingsinstallatie kreeg van het ministerie van VROM daarom de status van demonstratieproject.

Elektriciteit

Vagron brengt de schoongewassen organische fractie in de vergistingstanks in, mengt deze met actieve bacterien en verwarmt het mengsel met stoom tot ongeveer 60 – C. Na een verblijf van twintig dagen in de tank, is zo’n 70 procent van het ingebrachte materiaal vergist. Bij de vergisting komt per uur 1000 kubieke meter biogas vrij, dat Vagron gebruikt om energie op te wekken in een warmte-krachtkoppelinginstallatie (WKK). Deze wekt zowel elektrische (2,5 mW per jaar) als thermische energie (3 mW) op. Vagron gebruikt eenderde van de elektrische energie voor het draaiende houden van de eigen installaties en levert de rest door aan het elektriciteitsnet. De warmte wordt gebruikt voor het opwarmen van het proceswater en het verwarmen van gebouwen. Daarmee is het een volledig gesloten proces.

Door deze techniek in te zetten, bespaart Groningen fors op de transport- en verwerkingskosten van de ONF. Jaarlijks scheelt dat de provincie ongeveer vijf miljoen gulden. Het rendement van de installatie – en ook het scheidingsvermogen van de stappen die vooraf worden genomen – is dermate hoog, dat het zelfs de vraag is of gescheiden inzameling nog wel zinvol is.

Zuiverder

“Natuurlijk moeten we doorgaan met het gescheiden inzamelen van bijvoorbeeld papier en glas”, vindt Vagron-manager operations H. Meijering. “De op deze manier verzamelde afvalstromen zijn zuiverder en daardoor beter opnieuw te gebruiken. Voor klein chemisch afval geldt hetzelfde. Voor het overige afval – GFT en huishoudelijk afval – geldt dat het vooral een politieke afweging is om gescheiden in te zamelen. Vergisting, maar bijvoorbeeld ook vergassing of pyrolyse-technieken, zijn vanuit milieutechnisch en financieel oogpunt zeker zo rendabel als compostering. Dat pleit ervoor het afval mechanisch te scheiden en vervolgens te verwerken. De langdurige contracten die gemeenten met composteringsbedrijven hebben en het standpunt van het ministerie van VROM – dat graag een milieubewuste houding onder de burgers wil kweken – staan dat echter in de weg. Zeker op plaatsen waar gescheiden inzameling duur is – zoals in de binnensteden – zou het verstandig zijn terug te gaan naar het ‘oude’ systeem.’

Ondanks aanvankelijke bezwaren van het ministerie van VROM, heeft de stad Groningen besloten om in het centrumgebied deze stap te zetten. Met de officiele ingebruikname van de was- en vergistingsinstallatie begin volgend jaar, stopt de stad hier met de gescheiden inzameling. VROM was onder meer bang voor de precedentwerking die hiervan zou kunnen uitgaan, maar ging na Gronings aandringen uiteindelijk akkoord met het plan.

In antwoord op kamervragen over het Groningse besluit om in het centrumgebied niet meer gescheiden in te zamelen, stelde minister Jan Pronk van VROM eind vorig jaar dat in zijn ogen gescheiden inzameling de beste optie is en blijft. Lagere kosten alleen zijn volgens hem geen voldoende argument om hiervan af te zien. De minister vindt het een milieuhygienisch nadeel dat na vergisting een residu overblijft dat moet worden verbrand of gestort. Daardoor zal volgens hem de totale te storten of verbranden afvalstroom toenemen en dat vindt hij ongewenst. Alleen in bijzondere gevallen – bijvoorbeeld in hoogbouwwijken of binnensteden waar mensen geen tuin hebben – zou er van de regel kunnen worden afgeweken. Hij ziet er zeker geen heil in om op grotere schaal af te zien van gescheiden inzameling.

Navolging

Of de Groningse installatie succesvol is, wordt duidelijk als ze vanaf eind dit jaar volledig operationeel zal zijn. De verwachting is dat de was- en vergistingstechniek bij gebleken succes snel elders navolging zal krijgen. Inmiddels is al contractueel vastgelegd dat er in Friesland een soortgelijke installatie wordt gebouwd.

De bioagasinstallatie van de Vagron in Groningen. De natte organische fractie van het huisvuil gaat in de grote vergistingstanks. Die leveren per uur duizend kubieke meter biogas op.

Groene bak heeft de organische natte fractie niet verkleind

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels