nieuws

UCP zegen voor deplorabel deel Utrecht

bouwbreed

Het Utrecht Centrum Plan (UCP) gaat vrijwel zeker door. Dat betekent dat de komende tien jaar voor bijna vijf miljard gulden

wordt gesloopt en gebouwd in het westelijk deel van het stadscentrum. Dit gebeurt bepaald niet tot ieders genoegen.

De sfeer in de Utrechtse gemeenteraad is de laatste tijd flink verpest. De oorzaak: het UCP. Tegenstanders en voorstanders vliegen elkaar in de haren en gaan daarbij niet zachtzinnig te werk. Er wordt gescholden, beledigd en getreiterd. Voor vette demagogie of gluiperige insinuaties draait men de hand niet om.

De situatie geeft aan hoe omstreden het UCP in de stad is. Er is een groep felle tegenstanders, waarvan de stadspartij ‘Leefbaar Utrecht’ de belangrijkste exponent is. De tegenstanders betitelen het UCP als een overbodig en riskant prestigeproject, dat Utrecht in grote financiele moeilijkheden zal brengen. De voorstanders daarentegen, die samen de meerderheid in de raad vormen, zien in het UCP een noodzakelijke ‘facelift’ en een uitbreiding van het verouderde, armetierige, te krappe zakelijk centrum van Utrecht.

Emotioneel

In de discussies overheersen emoties en lijken feiten steeds minder een rol te spelen. Vooral de vertegenwoordigers van ‘Leefbaar Utrecht’ mogen graag – soms op ridicule wijze – inspelen op het wantrouwen van de burgers tegen de Utrechtse autoriteiten. Het moet gezegd: enigszins begrijpelijk is dat wantrouwen wel. Ruim 25 jaar geleden leverde het gemeentebestuur zich uit aan projectontwikkelaar Bredero. Het resultaat: de karakteristieke, maar verpauperde stationswijk maakte plaats voor het beton van Hoog Catharijne. Onherstelbare schade.

Destijds konden de plannenmakers het walgelijke betonnen complex nog verkopen als ‘de toekomst’. Het is bovendien een feit dat Hoog Catharijne belangrijk heeft bijgedragen aan de economische ontwikkeling van Utrecht. Maar wie een kwart eeuw later door het gebied wandelt, kan alleen maar tot de conclusie komen dat Hoog Catharijne in stedenbouwkundig en sociaal opzicht een rampgebied is. Ook de tegenstanders van het UCP erkennen: aan het huidige Hoog Catharijne kan maar weinig verloren gaan.

Wie objectief naar het UCP kijkt – maar wie kan dat nog in Utrecht? – moet toegeven dat het centrumgebied van Utrecht er met het UCP op vooruit gaat. Het gedurfde en visionaire plan herstelt veel van de historische blunders van 25 jaar geleden. Dat geldt bijvoorbeeld voor de verbroken verbinding tussen het stadscentrum en het westen van de stad. Het geldt evenzeer voor de inrichting van de openbare ruimte, de toegankelijkheid, de levendigheid en de sociale veiligheid. Een meer emotionele component, maar daarom niet minder belangrijk, is het herstel van de singelstructuur.

Daarnaast behelst het UCP de herinrichting van het veel te krappe en voor voetgangers levensgevaarlijke busstation, het uit z’n jasje groeide centraal station en de ronduit miezerige eindhalte van de sneltram naar Nieuwegein. In de plaats komt een moderne openbaar vervoer-terminal, die de dagelijkse honderdduizenden reizigers moeiteloos en comfortabel kan verwerken.

Tenslotte verrijzen er 300.000 vierkante meter aan kantoren, enkel tienduizenden vierkante meter aan nieuwe winkels en 1600 woningen. Met name de uitbreiding van het winkel- en kantorenbestand is geen overbodige luxe voor een stad die de komende vijftien jaar 30.000 nieuwe huizen bouwt en waarvan de bevolking met naar schatting 100.000 zielen toeneemt.

Groot belang

Kortom, op de plannen zelf valt weinig af te dingen. Ook voor een herhaling van het gemeentelijke debacle van 25 jaar geleden bestaat weinig gevaar. De vier partijen die samenwerken in het project – de gemeente, NS Vastgoed, de Koninklijke Jaarbeurs en Winkelbeheer Nederland (Hoog Catharijne) – hebben uit commercieel, zakelijk en economisch oogpunt zelf alle belang bij een kwalitatief hoogwaardige invulling van het gebied. Kwaliteit is dan ook een belangrijke factor van het UCP. Niet voor niets hebben de partijen hierover harde afspraken gemaakt, bijvoorbeeld over de invulling van de openbare ruimte.

Uiteraard kleven aan een project van een dergelijke omvang ook risico’s. Hoewel een groot deel van de benodigde (rijks)middelen al is toegezegd, is de financiering nog niet geheel rond. Op dit moment heeft de gemeente Utrecht nog een gat op de begroting van circa 70 miljoen gulden. Veel geld, maar niet onoverkoombaar.

Daarnaast lijkt het Rijk er niets voor te voelen te betalen voor de aanleg van een nieuwe invalsweg vanaf rijksweg A2 naar het UCP-gebied. De kosten van deze weg bedragen 400 miljoen gulden. De weerstand bij omwonenden tegen deze Spoorlaan is groot, maar de drie private UCP-partners stellen aanleg als voorwaarde voor deelname. Ze staan erop dat het UCP-gebied ook per auto goed bereikbaar is.

De tegenstanders van het UCP leggen sterk de nadruk op de risico’s en verspreiden allerlei doemscenario’s. Zo zouden de burgers van Utrecht, als het fout gaat, als enigen moeten opdraaien voor de tekorten, omdat de Commerciele partijen zich goed hebben ingedekt.

Het feit dat de gemeente allerlei (financiele) details van het plan voorlopig geheim houdt, is koren op de molen van de complotdenkers.

Logisch

Maar het is volstrekt logisch dat een gemeente, die behalve publieke ook private partij is, zijn kruit zo lang mogelijk droog wil houden om de onderhandelingen zo gunstig mogelijk te kunnen afsluiten.

De risico’s die aan het UCP kleven, mogen niet worden weggewuifd. De vinger aan de pols houden is het devies. Een mooie taak voor de Utrechtse gemeenteraad.

Maar er is geen enkele reden de risico’s te overdrijven of het plan vanwege de onzekerheden af te stellen. Zonder risico’s geen verandering. En ook stilstand brengt risico’s met zich mee. Het UCP is op zich een goed plan. Afgezet tegen de deplorabele staat van het huidige westelijk centrumgebied is het een zegen voor de Domstad.

Johan Nebbeling

Correspondent Cobouw

Computersimulatie die een indruk geeft van de uiteindelijke bouwmassa’s rond het Utrechtse station als het UCP is afgerond.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels