nieuws

Trein rijdt bij Best over constructie van folie

bouwbreed

den haag – Een folieconstructie bij de aanleg van een spoortunnel in Best is niet alleen goedkoper dan een betonnen bak, maar ook landschappelijk beter inpasbaar. Na aanleg is de folie echter vrijwel onbereikbaar voor werkzaamheden. Alles bij dit project draait daaarom om het voorkomen van beschadigingen en lekkage.

Voor de verdubbeling van het spoor in Best wordt een spoortunnel aangelegd waarvan de toeritten worden uitgevoerd als folieconstructie. Een primeur voor het treinverkeer; gewoonlijk worden toeritten in beton afgeleverd. Voor het wegverkeer werden folieconstructies al eerder toegepast bij onderdoorgangen (onder andere Zwolle), fietstunnels en autotunnels (tunnel De Noord).

Bij de keuze voor folie gaven de goedkopere uitvoering en de beschikbare ruimte de doorslag. Omdat de spoortunnel in het centrum van Best komt, was er weinig plek om te werken. Door de folie in de taluds terug te slaan, bleef het ruimtebeslag tijdens de uitvoering en de eindfase beperkt. “Bij een betonnen bak heb je tijdens de aanleg een bredere werkweg nodig dan bij een folie”, legt projectleider ir. Jan Simon de Koning van Arcadis Bouw/Infra uit. Dit ingenieursbureau deed voor opdrachtgever NS Railinfrabeheer de engineering en directievoering over het project.

Het werk wordt in twee fasen uitgevoerd. Op die manier kan de trein gewoon blijven rijden.

De uitbreiding komt ten oosten van het bestaande spoor. Om het tunnelgedeelte te kunnen maken, zijn eerst drie damwanden ingetrild. Daarna is de bouwput bemalen en het oostelijk deel in lagen ontgraven, tot ruim tien meter diepte. In het westelijk deel steunt een groutankerrij de middendamwand. In den droge is aan de oostkant van de damwand een betonsloof aangebracht waaraan de folie is aangesloten.

“De insteek is geweest: voorkom lekkage. Alles bij dit project draait om preventie”, illustreert De Koning. “Daarom hebben we de nadruk gelegd op voorbereiding en ontwerp. Door het ontwerp zo eenvoudig mogelijk te houden, voorkom je problemen.”

Flexibiliteit

Over de aansluiting van de folie aan de betonsloof is hard nagedacht. De folie werd op de betonsloof gelegd, daarop kwam een staalplaat die werd vastgedraaid op de betonplaat. Gekozen werd voor folie van een millimeter dikte, vanwege de flexibiliteit bij het leggen. De leverancier heeft de twee meter brede foliebanen in de fabriek thermisch aan elkaar gelast tot oppervlakten van ongeveer veertig bij zestig meter, voorzien van sleeplussen om ze met kranen te kunnen neerleggen.

Binnen een dag na het leggen is een eerste afdekking aangebracht om beschadigingen aan de folie te voorkomen. Daarna is de verdere aanvulling aangebracht tot vlak onder het punt waar het nieuwe spoor moet komen. Als extra voorziening is daar een ‘calamiteitenfolie’ van HDPE, met eigen drainage, aangebracht. Deze ‘lekbak’ van chemisch zeer bestendige folie moet ervoor zorgen dat eventuele lekkages van schadelijke stoffen op het spoor niet kunnen doordringen tot het iets kwetsbaardere pvc-folie. “Wederom als preventieve maatregel kozen wij, als toevoeging op de gebruikelijke ontwerpen, voor dit extra calamiteitenfolie.”

Ook voor het uitleggen van de folie trof Arcadis een extra controlemaatregel. “De uitvoering van het project vindt plaats door een gecertificeerde aannemer. Het verleggen van de folie gebeurt volgens vastgestelde protocollen. Als extra zekerheid hebben we een specialist ingeschakeld die toezicht houdt.”

In de tweede fase wordt hetzelfde principe herhaald aan de westzijde. Daar komt echter in plaats van een keerwand een groen talud. “Ook dat is een voordeel van deze constructie”, aldus De Koning. “Landschappelijk is het veel beter inpasbaar dan een betonnen bak.”

Een folieconstructie vergt uiteindelijk wel meer ruimte. “Bij een betonconstructie zet je op enkele meters afstand van het spoor een wand, waarachter direct kan worden gebouwd. De folie moet je daarentegen onder een bepaalde hoek weer naar boven brengen. Daar heb je ruimte voor nodig.”

Inmiddels is een deel van de folieconstructie aangelegd. De bemaling is echter nog aanwezig, waardoor er nog weinig waterdruk op de folie is. “We kunnen daarom nog niet zeggen of het plan geslaagd is”, zegt De Koning.

Op het aanbrengen van de folieconstructie gelden de gebruikelijke garanties op levensduur en waterdichtheid, vergelijkbaar met betonconstructies. De Koning voorziet geen problemen. “We hebben niet voor niets extra preventieve maatregelen genomen. Voorkomen is tenslotte beter dan genezen.”

De folieconstructie onder de tunnelbak met de verdiept aangelegde nieuwe spoorrails in Best. Alles draait bij dit project om het voorkomen van lekkage.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels