nieuws

Buitenland lacht smakelijk om bemoeizucht overheid Bewoners heel wel in staat mee te denken over vorm van hun woning

bouwbreed Premium

amsterdam – Bewoners zijn uitstekend in staat mee te beslissen over de vorm van hun huis. Momenteel heeft 17 procent van de mensen zeggenschap, dat moet volgens politiek Den Haag minimaal 33 procent worden.

Volgens onderzoeksbureau Rigo, dat dit in opdracht staatssecretaris Remkes van VROM uitzocht, is het goed uitvoerbaar, ook op Vinex-locaties.

Aanleiding voor de onderzoeksopdracht vormt de breed aangenomen motie-Duivesteijn, waarin wordt bepaald dat eenderde van de nieuwbouw via particulier opdrachtgeverschap moet worden gerealiseerd.

De makkelijkste methode om dat percentage te verhogen is het aanwijzen van meer woningbouwlocaties, concludeert het Amsterdamse onderzoeksbureau Rigo. “De overheid creeert schaarste met een strikt ruimtelijk beleid. Dat is een vijand van het particulier opdrachtgeverschap. Maar het is geen absolute voorwaarde. Het kan ook anders, al kost dat meer moeite”, stellen de onderzoekers J. Frissen en J. van der Reijden.

Een verrassende bevinding van het onderzoek is dat het Bouwbesluit geen enkele belemmering vormt voor de eigenbouwer. Juist dat argument wordt vaak aangedragen door projectontwikkelaars als Era en Bouwfonds.

Grondprijzen

Het Rigo heeft ook gekeken naar de grondprijzen. De conclusie is dat voor de grond voor vrije kavels veel meer geld wordt gevraagd dan voor seriematige bouw. “Daar is geen enkele reden voor. Maar voor grond voor een vrije kavel betaal je gemiddeld 600 gulden per vierkante meter. Voor een duurdere eengezinswoning betaal je ongeveer 400 gulden per vierkante meter.”

Alleen de term particulier opdrachtgeverschap is al lastig. Om die reden stelde Rigo een eigenbouwladder op met gradaties tussen traditionele eigenbouw en consumentgerichte projectontwikkeling.

“Het is een politieke keus om te bepalen hoe hoog de lat moet komen te liggen”, vinden de onderzoekers. Daarbij tekenen zij aan dat de randvoorwaarden voor de Vinex-locaties wel erg strak zijn. Zij vinden dat Remkes wel aan de late kant is met zijn plan de consument meer invloed te geven. Tot 2005 ligt alles vast in contracten. De mogelijkheden voor consumentgerichte projectontwikkeling lijken beperkt. “Een andere keus leidt tot het onvermijdelijke gevolg dat de contracten moeten worden opengebroken.”

De onderzoekers zijn tot conclusie gekomen dat op Vinex-locaties slechts zes procent op vrije kavels tot stand komt. In de Randstad komt dat percentage zelfs op lager dan vier. Daar staat tegenover dat niet-Vinex-gemeenten buiten de Randstad op dertig procent particulier opdrachtgeverschap zitten. Friesland als geheel scoort in 1998 zelfs al 44 procent.

Remmend

Op verschillende plaatsen is al ervaring opgedaan met particulier opdrachtgeverschap. De praktijk leert dat projecten een half jaar extra tijd kosten. “Totaal kom je daarmee op ongeveer anderhalf jaar. Maar als je dat weet, dan kun je daar in de planning rekening mee houden.”

De onderzoekers waarschuwen dan ook dat het streven naar eenderde niet remmend mag gaan werken. “Je ziet vaak dat als percentages zijn gehaald, daarna geen moeite meer wordt gedaan. Streefcijfers werken in dat geval als een dwangbuis en dat kan niet de bedoeling zijn.”

Charmant

De onderzoekers hebben ook naar het buitenland gekeken. Van der Reijden wijst op een foto van de Ombeekstraat in het Belgische St-Amandsberg. “Iedereen begint over Belgische toestanden die we in Nederland niet moeten willen. Maar het ziet er toch charmant uit. Dit is de oplossing die Belgen kiezen als dichter op elkaar wordt gebouwd. Ongelijke gevellijnen en verschillende soorten baksteen. In Nederland zou dit al drie stappen verder zijn. Terwijl onze zuiderburen juist drie stappen terug doen.”

“Ze beginnen in het buitenland dan ook smakelijk te lachen als ze horen waar de overheid zich allemaal mee bemoeit. In alle omringende landen beperken de regels zich tot rooilijn, dakhelling en bouwhoogte.”

Reageer op dit artikel