nieuws

Kerken in de knel bij restauratie gebouwen

bouwbreed Premium

groningen – Minder subsidies, hogere kosten: restauratie van kerkgebouwen wordt steeds moeilijker. Bovendien is het subsidiebeleid van de rijksoverheid veel minder effectief dan het lijkt. De subsidies gaan vooral naar projecten die zonder overheidssteun waarschijnlijk ook wel van de grond waren gekomen.

Dat concludeert de Wetenschapswinkel Economie van de Rijksuniversiteit Groningen. Volgens de onderzoekers zullen de lasten voor de Nederlandse kerken in 2003 49 miljoen gulden hoger zijn dan in 1996. Dat komt doordat de subsidies met 28 miljoen afnemen tot 24 miljoen gulden. Tegelijkertijd lopen de kosten door onder meer strengere regels met 21 miljoen gulden op. De spoeling wordt bovendien dunner doordat er tot 2003 ongeveer 18.000 officiele monumenten bijkomen.

De vermindering van de subsidies komt door een nieuwe systematiek die het Rijk in 1997 doorvoerde. Sindsdien is het beschikbare budget in drieen verdeeld. De helft gaat naar woonhuizen en boerderijen, 30 procent naar kerkgebouwen en 20 procent naar overige monumenten. Dat betekende voor de kerken een forse aderlating. Tot 1997 ontvingen zij nog 60 procent van het totale budget. De onderzoekers hekelen het zogenoemde multiplier-effect, hetgeen voor het Rijk een belangrijk criterium is bij het vaststellen van subsidies. Dat houdt in dat het Rijk guller wordt naarmate de eigenaar van een monument zelf dieper in de buidel tast. De overheidsinvestering zou dan het meeste effect hebben.

Strenger

De onderzoekers menen echter dat kapitaalkrachtige burgers, bedrijven en instanties zo het meeste profijt hebben van de subsidies en dat het overheidsgeld gaat naar projecten die zonder steun ook wel van de grond zouden zijn gekomen. Veel kerkbesturen zitten door de ontkerkelijking echter krap bij kas en kunnen dus zelf niet veel aan restauratie bijdragen.

De regels voor het onderhoud van gebouwen worden tegelijkertijd steeds strenger. Door de Arbo-wetgeving kunnen veel restauratieklussen bijvoorbeeld niet door vrijwilligers worden opgeknapt. De ecotax maakt het verwarmen van kerkgebouwen extra duur. De zware eisen aan brandveiligheid zijn in de oude kerken nauwelijks toepasbaar. Ook blijkt het vaak moeilijk een nooduitgang aan te leggen zonder het monumentale karakter van een kerk aan te tasten. (anp)

Reageer op dit artikel