nieuws

‘Gratis een nieuw huis, dat is uniek’

bouwbreed Premium

Spakenburg sloopt en herbouwt verpauperde Bomenbuurt

Hans Ouwerkerk

spakenburg – De toenemende verpaupering in de Spakenburgse Bomenbuurt is letterlijk met wortel en tak uitgeroeid. Het wijkje is in z’n totaliteit gesloopt. Maar binnenkort keren de eerste bewoners wel terug. In de nieuwbouw wel te verstaan, want de eigenaren en huurders hebben een compleet nieuwe woning aangeboden gekregen. “Gratis een nieuw huis, dat is uniek”, weet projectleider H. Kroon. “Maar dan zijn er nog bij die niet tevreden zijn, ik begrijp daar niets van…”

Drie bejaarde Spakenburgers bekijken vanaf de overkant van de straat de bouwactiviteiten. Ze hebben de sloop van de 57 woningen en de daarop volgende nieuwbouw op de voet gevolgd. “Onze vaste bouwplaatswatchers”, grapt Kroon, beleidsmedewerker bouwkunde van de gemeente Bunschoten en als projectleider belast met de revival van de Bomenbuurt. “Er hangt hier een ons-kent-ons-sfeertje. En dit wijkje is toch ook heel speciaal.”

De huizen zijn vlak na de Tweede Wereldoorlog gebouwd. Het was het eerste grote nieuwbouwproject dat Bunschoten realiseerde. En in een tijd van woningnood konden de bewoners hun geluk dan ook niet op. Temeer daar de huizen met afgescheiden slaapkamers, douches en een tuintje met schuur voor die tijd buitengewoon modern waren.

In de jaren die volgden kochten veel bewoners het huis van de gemeente. Daardoor werd het een zeer gemeleerde wijk. Naast de huurder woonde een eigen-huisbewoner, die het nodige in zijn huis investeerde.

Hecht

“Een hechte wijk”, noemt Kroon het buurtje. Zijn blikken gaan over de rijtjes woningen, waarvan een aantal nog in de steigers staat. Met de nieuwbouw heeft de buurt een compleet ander aanzicht gekregen. Hoewel het stratenplan hetzelfde is gebleven, zijn de nieuwe huizen veertig centimeter breder. “Hier en daar zijn de tuintjes wat kleiner geworden. Grenzend aan de wijk hebben we van een boer een strook van drie meter grond aangekocht om de Bomenbuurt iets te laten uitdijen. Maar”, zegt Kroon, “dit was allemaal wel nodig, hoor.”

Want ondanks het toenemende eigen woningbezit was de buurt aan het verpauperen. “De woningen begonnen jaren geleden te verzakken. Scheuren in de gevels, ongelijk straatwerk, de Bomenbuurt raakte in een neerwaartse spiraal.”

Bouwkundig onderzoek wees uit dat tijdens de bouw verzuimd was te sonderen. De houten heipalen waren met een lengte van anderhalve meter feitelijk veel te kort. “Ter vergelijking”, vertelt de projectleider, “nu zijn er palen van zeven meter de grond ingegaan.”

De gemeente Bunschoten zat duidelijk met de wijk in de maag. De conclusies van een nieuw onderzoek door architectenbureau Hooyschuur Reinbergen bna in Wormerveer wezen uit dat renoveren niet alleen heel duur, maar tevens ook zinloos zou zijn. “Toen is eigenlijk het idee ontstaan om alle huizen te slopen en er nieuwe woningen voor terug te bouwen. Het zou zowel de huurders als de eigenaren, behoudens de inrichtingskosten, niets mogen kosten.”

Aannemer Slokker uit Huizen werd gevraagd het aloude plan van de spaarwoningen op te poetsen. Met 134.000 gulden per woning zijn hiervan niet alleen de stichtingskosten te behappen, maar zijn de huizen ook snel te bouwen en voldoen ze aan alle eisen om bijvoorbeeld voor de Groenhypotheek in aanmerking te komen.

Het gros van de Bomenbuurters zag wel iets in het idee om hun oude huis voor een nieuwe woning om te ruilen. Maar toch kon niet iedereen zich in het plan vinden.

Bedreigingen

Sterker nog, een aantal verzette zich met hand en tand tegen de sloop van de buurt. “Sommigen zijn hier natuurlijk geboren en getogen, die wilden hun huis niet uit.” De gemoederen liepen op een gegeven moment hoog op. Zo hoog, dat het college van B en W een ultimatum stelde. Binnen een bepaalde termijn moest iedereen akkoord gaan of het plan zou definitief worden afgeblazen. “We zouden dan alleen de huurwoningen renoveren en verder niet.”

Het ultimatum leidde binnen de wijk tot de nodige onverkwikkelijkheden, met als dieptepunt bedreigingen aan het adres van een handjevol tegenstanders. Schoorvoetend ging iedereen met het plan akkoord. “Nou ja”, zegt Kroon, “je mag best weten dat pas vier weken geleden de allerlaatste bewoner voor zijn nieuwe huis heeft getekend.”

Begin januari moesten alle bewoners hun huis uit zijn en de sleutel bij de gemeente inleveren. “Vooral voor de banken die een hypotheek op een huis hebben was dit een ongewone kwestie. Uiteindelijk waren ze hun onderpand kwijt.”

Een bewoner deed zijn oude huis op de valreep voor 375.000 gulden van de hand. Een veelvoud van wat hij voor zijn woning ooit heeft neergeteld. “De nieuwbouw betekent voor velen een enorme waardestijging. We hebben geen anti-speculatiebeding op de huizen gezet, omdat dat op de oude woningen ook niet zat.”

Niet jaloers

J. Heuveling woont aan de overkant van het project. Hij zegt niet jaloers te zijn op zijn overburen. “De woningen waren slecht hoor. Nee, ik gun het ze wel.”

Wel maakte hij zich zorgen over de gevolgen van de nieuwbouw voor zijn huis. “Mijn woning staat ook op houten palen en ik was bang dat door wijzigingen van het grondwaterpeil de palen droog zouden komen te staan. Maar ze hebben daar goed naar gekeken. Nee, ik heb wat dat betreft geen klachten.”

Ook R. Klamer, die een straat verderop woont, is tevreden over de nieuwbouw. “Het betekent toch ook een waardestijging van onze woningen. Alleen voorzie ik bij die bewoner nog wel wat problemen.” Klamer wijst naar een garage die is blijven staan. Tot de sloop grensde het oude huis aan de garage, maar de nieuwbouw is, zoals gezegd, veertig centimeter breder en schermt nu een deel van de toegang af. Kroon zucht diep. Hij steekt zijn ergernis niet onder stoelen of banken. “Er zijn er meer die per se hun garagebox wilden behouden. Maar wees nu eerlijk, het ziet er toch niet uit?”

Schutting

Het hele avontuur kost de gemeente Bunschoten 11,2 miljoen gulden. Nog voor de kerst zijn alle 57 woningen en zes seniorenwoningen opgeleverd. “De bewoners zijn enthousiast”, zegt uitvoerder Jacobs van Slokker. “Ik krijg veel blije reacties. Voor ons is deze bouw niet bijzonder, het zijn eenvoudige woningen om te bouwen, maar voor die mensen is het toch speciaal.”

“Toch”, zo nuanceert Kroon de enthousiaste geluiden,. “heb ik nu al telefoontjes gehad van bewoners die bijvoorbeeld eisen dat hun oude schutting wordt teruggezet. Begrijp je dat nou, krijgen ze een spiksplinternieuw huis en komen ze met dergelijke wensen. Gezien dit soort reacties denk ik ook niet dat Bunschoten zich ooit nog zoiets op de hals haalt.”

H. Kroon: “De nieuwbouw betekent voor velen een enorme waardestijging.”

Aannemer Slokker uit Huizen heeft de 57 eengezinswoningen en zes seniorenwoningen in de Bomenbuurt in luttele maanden uit de grond gestampt. Foto’s: Richard Whitehead

Reageer op dit artikel