nieuws

Kleine voorhoede van architecten doet aan digitale uitwisseling

bouwbreed

Een voorhoede in de architectenbranche houdt zich bezig met uniforme digitale uitwisseling, met name van tekeningen. Helaas is het nog maar een voorhoede – voor de grootste groep bureaus is het nog geen onderwerp dat de oren doet spitsen.

Enerzijds is dat een voordeel; je hebt als avant-garde de mogelijkheid zelf te bepalen welke kant het op moet gaan. Anderzijds ontstaan er op verschillende plaatsen initiatieven die zich weinig van elkaar aantrekken of vervolgens weer op een laag pitje raken. Toch vinden deze eerste stappen ongetwijfeld navolging, beseffen ook de voorhoedespelers zelf heel goed. Hieronder een overzicht van verschillende initiatieven.

Accis

De architect staat aan het begin van de keten; hij maakt het ontwerp en als dat direct goed en werkbaar voor de rest van de keten gebeurt, kan veel tijd en moeite worden bespaard. Van belang is dan dat een tekening altijd de juiste informatie bevat, dat de maten die de architect intekende kloppen en dat de informatie gescheiden is tussen stramienen en bouwdelen.

Allereerst is er natuurlijk het Bouw Afspraken Stelsel (BAS), dat vanuit de uitvoerende bouw is opgezet. Hierin neemt vanuit de BNA de stichting Accis deel. Deze organisatie, ArchitectenCentrum voor Communicatie- en InformatieSystemen, heeft vorig jaar een enquete uitgeschreven onder alle vijftienhonderd BNA-bureaus over de stand van de automatisering. Daarvan kwam slechts vijf procent ingevuld terug; niet meer dan een indicatie van wat er leeft bij de leden. De onderzoeker concludeert dat het onderwerp ten onrechte te weinig leeft: “Kennelijk werkt men liever aan ad hoc-oplossingen dan aan onderlinge samenwerking en de verbetering van communicatie. […] Toch kan geconcludeerd worden dat de bureaus die met automatisering in combinatie met werkmethodiek bezig zijn, de zaak steeds grondiger aanpakken en daarmee een voorsprong opbouwen.”

Dan is er het gezamenlijk ontwikkelde Forum-formaat dat uitwisseling tussen verschillende CAD-ontwerpsystemen mogelijk maakt. Dit lukt op tweedimensionaal niveau inmiddels redelijk; lijnen blijven lijnen na uitwisseling via Forum. Maar het omzetten van driedimensionale informatie is nog toekomstmuziek, zo blijkt.

Vervolgens heeft Accis medio vorig jaar de ‘richtlijn digitale tekeningopbouw en informatieniveaus’ opgesteld, dat duidelijkheid probeert te scheppen over maatvastheid, informatiescheiding en detaillering van tekeningen. Het maakt immers veel uit wat de status van een maat is: alleen maar in schetsstadium voor de grote lijn, het creatieve moment kortom, of gaat het om de exacte maat van een bouwelement?

SAB: klein maar breed

Met vergelijkbare gedachten houdt de SAB zich bezig, de vereniging van samenwerkende architecten en bouwadviseurs. Een club van zo’n vijfentwintig gebouwenontwerpers, tuin- en landschapsarchitecten, constructie-designers, installatietechnici, bouwfysici en -managers. Een brede groep kortom, die ook meer directe baat heeft bij een onderling en extern werkbare uitwisselingsstandaard. Daaraan wordt gesleuteld in de werkgroep ‘Digitale Informatie-uitwisseling’. Niet letterlijk gesleuteld overigens, de werkgroepsleden zijn geen programmeurs. Nee, het gaat om de architecten en andere ontwerpers zelf die graag een flinke stap vooruit willen zetten in dit veld. Uiteindelijk ontstaat er voor hun geestesoog een compleet digitaal gebouw, waarin alles door de ontwerper is vastgelegd. En waarmee de aannemer aan de slag kan.

Zover is het voorlopig nog niet, dat moge duidelijk zijn. Groot struikelblok is, dat de constructeur nog niet ‘van tekening’ mag meten, totdat de genoemde richtlijn van Accis branchebreed is aanvaard. Dat betekent dat de constructeur nu nog steeds opnieuw moet beginnen met het opbouwen van een eigen tekening en daarop zijn metingen doen.

Daarom heeft deze SAB-werkgroep zijn eigen enquete onder de leden uitgevoerd, met een aanmerkelijk hogere respons van vijfenzeventig procent, wat met een kleine groep natuurlijk altijd makkelijker haalbaar is. De diversiteit en het lage niveau van daadwerkelijke tekeningenuitwisseling sprongen daaruit naar voren. Niettemin wil de werkgroep nog dit najaar een hands on praktijktest uitvoeren.

Zo is het vaak met automatisering en dus ook in de uniformering van digitale communicatie: je moet er gewoon mee aan de slag om ervaring op te doen, anders blijft het hangen in mooie plannen en schema’s.

scherpen@netland.nl

Reageer op dit artikel