nieuws

Franse spoorwegen besteden werk traditioneel aan Opdrachtgever overweegt ondanks geldgebrek geen alternatieve contracten

bouwbreed Premium

avignon – De Franse spoorwegen stellen zich als opdrachtgever traditioneel op. Ze doen onderzoek, maken het ontwerp en volgens eigen zeggen bouwen ze het ook nog. Een aannemer lijkt er bijna niet aan te pas te komen. Zowel de onder- als de bovenbouw van 250 kilometer hogesnelheidslijn zijn traditioneel aanbesteed. Ondanks nijpend geldgebrek heeft de opdrachtgever geen alternatieve contractvormen overwogen.

Tijdens een bezoek aan werk in uitvoering voor de TGV Mediterranee bij Avignon blijkt, dat de verhoudingen in de Franse spoorwegbouw anders liggen dan in Nederland.

De opdrachtgever stelt zich meer op als traditionele ‘bouwheer’ dan als medespeler volgens het ‘poldermodel’ van gelijkwaardigheid dat in Nederland al enige tijd gebruikelijk is. De Franse opdrachtgever lijkt met een houding van ‘le project, c’est moi’ toch meer weg te hebben van de Franse koning Lodewijk de veertiende, die zichzelf de staat waande met het spreken van de woorden: “L’ etat, c’est moi”.

Een nieuwbouwtraject met een lengte van 250 kilometer hogesnelheidslijn van Valance naar Marseille en Nimes is verdeeld in zestig deelprojecten die traditioneel zijn aanbesteed.

Dat geldt voor zowel de onder- als de bovenbouw. De onderbouw (kunstwerken, ontgravingen en ophogingen) is gereed. Momenteel wordt gewerkt aan de bovenbouw (leggen van rails, plaatsen van portalen en aanbrengen van bovenleiding en ander kabelwerk).

Terughoudend

Bij Avignon, op het viaduc de Cavaillon, wordt gewerkt aan het leggen van rails.

Voor de opdrachtgever, Reseau Ferre de France (RFF) en de directievoerder, Societe National de Chemin de Ferre (SNCF), aanleiding een werkbezoek voor de pers te organiseren.

Vertegenwoordigers van RFF en SNCF praten graag over hoe ze het werk doen, maar met informatie over de aannemers die het werk nu eigenlijk uitvoeren, zijn ze niet erg vrijgevig. Door de zestig deelcontracten raken ze zelf ook een beetje kwijt op welk project wie precies wat doet. Uiteindelijk vallen namen als: Traveau du Sud-Ouest (TSO), Secagi, ETF, Piani, Spie Enertrans en Roy.

Die terughoudendheid sluit aan bij de marktordening die in de Franse spoorwegbouw is ontstaan met een traditionele opdrachtgever die veel, relatief kleine (deel)projecten laat uitvoeren. Aannemers nemen een belang in elkaars bedrijven. Daardoor krijgen ze van elk werk dat de opdrachtgever laat uitvoeren, uiteindelijk toch wel wat geld binnen.

Traditioneel

Ondanks geldgebrek overweegt RFF geen andere aanbestedingsvorm dan de traditionele. Het deel van de TGV-lijn van Nimes naar Perpignan moet nog even wachten. Daar rijdt de tgv tijdelijk over het normale spoor. Een traditionele aanbestedingsvorm houdt in dat de opdrachtgever zelf het ontwerp maakt of laat maken, de aannemer hoeft in beginsel niet mee te denken en voert het werk uit onder streng toezicht van de opdrachtgever of zijn vertegenwoordiger.

De RFF heeft laten weten wel op de hoogte te zijn van andere vormen waarbij kostenbesparingen te behalen zijn of waarbij een project aantrekkelijk voor financiers wordt gemaakt. Contractvormen zoals ‘design and build’ en ‘design, build, operate’ sluit RFF/SNCF niet af. Franse aannemers doen dat in het buitenland al wel.

Aannemerscombinatie

In Nederland daarentegen is de bovenbouw voor de hogesnelheidslijn van de landsgrens bij Antwerpen naar Amsterdam wel aanbesteed volgens een contract waarin is geregeld dat een aannemerscombinatie verantwoordelijk is voor ontwerp, aanleg en exploitatie.

In beginsel zorgt de aannemerscombinatie er voor dat de financiering rond komt. Om het voor financiers aantrekkelijk te maken hun geld in het project te steken, krijgt de succesvolle combinatie waarin zij deelnemen een concessie voor het (langdurig) exploiteren van het gerealiseerde object. De opbrengst daarvan moet hun kosten vergoeden en moet bovendien zorgen voor (bescheiden) winst.

De viaducten bij Avignon: twee maal 1500 meter beton. Foto: SNCF/RFF

Reageer op dit artikel