nieuws

‘Bouwmetalen ten onrechte in een kwaad daglicht’

bouwbreed Premium

zoetermeer – De overheid hanteert te hoge corrosiesnelheden voor zink. De daaruit berekende hoeveelheid zink die in het milieu zou vrijkomen, is te hoog. Bouwmetalen staan daardoor ten onrechte in een kwaad daglicht, vindt de Stichting Duurzaam Bouwmetaal.

Daken en goten van zink gaan tegenwoordig langer mee dan in de jaren zeventig. De corrosiesnelheid is afgenomen van drie- a vierduizendste millimeter per jaar naar ongeveer eenduizendste millimeter per jaar. Dat komt enerzijds doordat de regen tegenwoordig veel minder zuur is, waardoor de aantasting van zink sterk is afgenomen. Anderzijds zijn ook de corrosie-eigenschappen van het zink verbeterd door bijmenging van titaan. De levensverwachting van een titaanzinken dakgoot ligt nu op vijftig tot honderd jaar, terwijl een dak van titaanzink wel honderd tot tweehonderd jaar kan halen.

Geen beperkingen

De Stichting Duurzaam Bouwmetaal, het aanspreekpunt voor bouwmetaal in Nederland, hield in het Evoluon in Eindhoven een discussiemiddag over de wenselijkheid van het gebruik van zink, koper en lood in de bouw. Geheel volgens verwachting vindt de stichting het gebruik van deze metalen zeer wenselijk: “Zink, koper en lood hebben een lange levensduur en zeer goede mogelijkheden tot hergebruik. Het zijn daarom duurzame bouwmetalen.”

Het huidige Bouwbesluit stelt geen beperkingen aan het gebruik van zink, koper en lood. Gemeenten mogen daarom de toepassing van die metalen niet verbieden. Ze kunnen momenteel een bouwvergunning dan ook niet weigeren op grond van het gebruik van zink, koper of lood in een project.

Milieuvriendelijk

Volgens dr. W. van Tilborg, een van de inleiders op de discussiemiddag, zijn bouwmetalen betrouwbaar, natuurlijk, duurzaam en milieuvriendelijk. Al blijven verbeteringen uiteraard mogelijk. Hij staafde zijn betoog met cijfers die laten zien dat de milieuverontreiniging door bouwzink, -koper en -lood in het niet valt bij de van nature in het milieu voorkomende concentraties. Van Tilborg: “De overheid rekent nog steeds met corrosiesnelheden uit 1970, waardoor het lijkt of er veel meer bouwmetaal in het milieu verdwijnt. Gelukkig loopt nu een gezamenlijk onderzoek van de industrie en het Riza (een semi-overheidsinstituut voor onderzoek van drink- en afvalwater, red.), waardoor die corrosiesnelheden op den duur wel officieel zullen worden aangepast.”

Niet iedereen was het met Van Tilborg en zijn getallen eens. Dr. P. Fraanje poneerde zelfs de stelling dat de bouw gemakkelijk zonder metaal kan, al ziet ook hij wel de voordelen van veel toepassingen. Neem alleen al het gebruik van koper in elektriciteitskabels. “En ik ben ook helemaal niet tegen een metalen koepeldak op een monumentale kerk”, aldus Fraanje, “maar voor een rijtjeshuis vind ik dat onzin. Kies dan een speciale dakpan, of een grasdak als je wilt opvallen.” Hij wees op de wat onderbelicht gebleven, maar toch ernstige milieuaantasting bij de winning van metalen.

Problemen heeft hij ook met het gebruik van verzinkt staal. Een dun laagje zink kan staal uiterst effectief beschermen tegen corrosie. Die zogeheten kathodische bescherming verhoogt de levensduur van stalen elementen en maakt herhaald hergebruik mogelijk. Een bekend voorbeeld vormen afgedankte vangrails, die na verzinking weer jaren dienst kunnen doen. Jammer genoeg betekent die bescherming van het staal gelijktijdig een afslijten van het zink, dat onrecyclebaar in het milieu verdwijnt. Volgens de organisator van de discussiemiddag is het uiteindelijke effect positief: “Als we een duurzame maatschappij willen realiseren, dan kunnen we niet zonder zink.”

Loodslabben

Herwinnen en opnieuw gebruiken van metalen heeft grote voordelen. “Richt je op het zoveel mogelijk sluiten van de kringlopen”, raadde Fraanje de metaalsector dan ook aan. Volgens de Stichting Duurzaam Bouwmetaal is de netto-opbrengst aan gerecycled zink uit een afgedankte dakgoot inmiddels al meer dan 90 procent van het zink dat oorspronkelijk werd gebruikt om de goot te maken. Wereldwijd komt dertig procent van al het toegepaste zink uit gerecycled metaal. Lood wordt voor meer dan vijftig procent hergebruikt, koper voor bijna honderd procent. Het in Nederland gebruikte bladlood bestaat zelfs voor honderd procent uit hergebruikt lood.

Maar het kan beter. Titaanzink maakt voorgevormde goten mogelijk, met minder snijafval en minder soldeerverbindingen. Het coaten van verzinkt staal geeft minder zinkverlies. Zachter water en nieuwe koperlegeringen kunnen de minieme afgifte van koper aan drinkwater verder terugdringen. En zelfs die honderd procent gerecyclede loodslabben zijn nog te verbeteren: gebruik van speciale olie kan het loodverlies tegengaan totdat het beschermende corrosielaagje zich heeft gevormd.

Woensdag 23 juni wordt in het gemeentehuis van Den Haag een tweede discussiemiddag gehouden.

Het newMetropolis in Amsterdam is een van de bekendste gebouwen in Nederland met een koperen gevel. Het groene platina beschermt het koper tegen weersinvloeden en draagt bij aan het opvallende uiterlijk. Bij eventuele sloop kan het koper volledig worden hergebruikt. Foto: ANP

Reageer op dit artikel