nieuws

Mecon werkt mee aan ozonmeter ‘Geen lucratieve business, maar technisch bijzonder interessant’

bouwbreed Premium

doetinchem – Ruimtevaart een lucratieve business? Nee, niet bepaald voor het werktuigbouwkundig ingenieursbureau Mecon uit Doetinchem. “In deze sector kunnen we ons echter wel ontwikkelen. Wij tonen aan dat we hoogwaardige techniek maken en die zo mogelijk toepassen voor aardse industrieen. In de ruimtevaart moeten we op de toppen van onze tenen lopen. Voor mechanica in het heelal dien je met extreme omstandigheden rekening te houden”, weet salesmanager R. Wiersma.

Mecon ontwerpt momenteel een flight-proof stappenmotor voor de aandrijving van mechanieken in een meetinstrument voor de ozonlaag. Het instrument weegt slechts 30 kilo en heeft de afmeting van een schoenendoosje. Gemonteerd op een Amerikaanse satelliet tast het in 24 uur de ozonlaag af en zendt het de beeldgegevens via de satelliet door naar computers in grondstations op aarde. Het Nederlands-Finse project Ozon Monitoring Instrument moet uitwijzen in hoeverre er al gaten in de ozonlaag zitten en of de laag zich verplaatst danwel herstelt. “Die gegevens zijn heel waardevol voor bijvoorbeeld meteorologen om klimaatveranderingen op aarde te voorspellen”, voegt Wiersma eraan toe.

Het OMI-project maakt deel uit van het aardobservatieprogramma Chem-1 van NASA. Voor de bouw van het apparaat wordt vijftig miljoen gulden uitgetrokken. Fokker Space uit Leiden en TNO/TPD uit Delft zijn de opdrachtgevers. In Finland wordt de elektronica gemaakt. De Nederlandse overheid neemt het grootste deel van die vijftig miljoen voor haar rekening. In ruil daarvoor krijgt Nederland de meetgegevens.

Het aandeel van Mecon in het geheel is relatief bescheiden, maar niet minder belangrijk. Wiersma schat dat het bureau dit jaar circa vier ton omzet uit de ruimtevaartactiviteiten haalt, maar de ervaring leert dat de cijfers nogal fluctueren. “Ruimtevaart behelst ongeveer 20 procent van onze activiteiten. Voor het overige leggen we ons toe op algemene machinebouw, fijnmechanica en proces-industrie. Ruimtevaartprojecten hebben meestal een lange looptijd en zitten complex in elkaar. Lichtgewicht constructies zijn noodzakelijk om de lanceerkosten laag te houden. Bij de lancering komen er echter enorme krachten vrij. Daarvoor moet je dus weer stijve constructies met bepaalde blokkeermechanismen bedenken om trillingen en beschadigingen te voorkomen. In de ruimte wordt de blokkering verwijderd.”

Sinds de oprichting tien jaar geleden is Mecon actief in de ruimtevaarttechnologie. Naar zijn weten is Mecon als enig werktuigbouwkundig ingenieursbureau in Nederland actief in deze bijzondere bedrijfstak. “Wij begonnen blanco. Onze insteek is mechanica. Met onze praktische kennis van constructietechnieken kijken wij tegen de ruimtevaart aan. Elk project is uniek. Voor een groot deel ga je uit van boerenverstand. Wanneer een object moet roteren via een snaaraandrijving, dan neem je een bestaand product als uitgangspunt. En van daaruit ga je verder ontwikkelen. Heel interessant allemaal”, vertelt Wiersma gedreven.

MIR

Mecon richt zich op drie aandachtsgebieden: robotica, bemande ruimtevaart en aardobservatie. De deelname aan OMI behoort tot het laatste gebied. Het bureau heeft reeds indrukwekkende ervaringen opgedaan met aansprekende projecten.

Voor het in problemen geraakte ruimtevaartstation MIR verrichtte Mecon studies naar een koppelingsmechaniek tussen het station en een onderzoeksinstrument. Die studie legde de basis voor het ontwikkelen van flight hardware dat gereed is de ruimte in te gaan. Dat project ging helaas voor ons de mist in, toen een transporttoestel tegen de MIR aanvloog. Gezien de schade en de ouderdom van MIR hebben Amerika en Europa verder afgezien van investeringen”, verzucht Wiersma.

Voor en in samenwerking met TNO/TPD ontwierp Mecon een instrument om gassen in de atmosfeer te meten. Ook de bemande ruimtevaart profiteert van de technologie van Mecon door samen met Bradford Engineering in Heerle ‘gloveboxen’ te ontwikkelen. Deze zijn afgesloten en volledig beveiligde ruimtes, waar biologische experimenten worden uitgevoerd.

Ervaringen

Research blijkt van enorm belang in de ruimtevaarttechnologie, want als het object eenmaal in de lucht is geschoten, dan moet je er zeker van zijn dat het werkt. “Een servicebeurt kan bijna niet of alleen tegen hoge kosten.”

De ervaringen die Mecon opdoet in de ruimtevaart, probeert het bureau over te hevelen naar aardse industrieen. Wiersma vindt het bijzonder lastig een voorbeeld te geven. Na enig aarzelen: “De positioneermechaniek voor diverse componenten en bepaalde lastechnieken kun je ook toepassen op aarde. Sandwichpanelen die ooit in de ruimtevaartsector zijn ontwikkeld komen bijvoorbeeld in windturbinebladen voor. Het materiaal voor de nieuwe LPG-tank is een ander voorbeeld.” Zo blijkt de aardse automobilist toch nog wat te hebben aan technologie in hogere sferen.

Reageer op dit artikel