nieuws

Koninklijke Luchtmacht bouwt ‘klein Schiphol’ voor Defensie

bouwbreed Premium

Eric Harms

eindhoven – Voor de ontwikkeling van Meerhoven was het noodzakelijk de Koninklijke Luchtmacht te bewegen op te schuiven en in te schikken. De dienst bleek daartoe bereid. Sterker nog, ze greep de bouw van Meerhoven aan om zelf ook een nieuwe basis te bouwen. “Het wordt Klein Schiphol, maar dan voor Defensie.”

Kapitein R. Van der Valk, hoofd staf infrastructuur van de Koninklijke Luchtmacht, typeert het als een ‘toevallige samenloop van omstandigheden’. “De gemeente Eindhoven had behoefte aan ruimte voor haar Vinex-locatie en de luchtmacht wilde een nieuwe luchttransportvloot beginnen, wat een ingrijpende verbetering van de basis met zich mee bracht.”

En dus kreeg de Dienst Gebouwen, Werken en Terreinen (DGW en T) van Defensie opdracht een nieuwe basis te bouwen. Senior projectleider Jens de Kanter: “De bedrijfsvoering moest worden gestroomlijnd en er moesten voorzieningen worden getroffen voor het nieuwe squadron. Dat hebben we allemaal in een keer willen doen.”

Omvangrijk

Het resulteerde in een omvangrijk bouwproject, waarmee in totaal 228 miljoen gulden was gemoeid, in het kader waarvan ruim zeventig projecten moesten worden uitgevoerd. Alle maatregelen zijn erop gericht de basis geschikt te maken voor de verplaatsing van materieel en personeel van Defensie naar gebieden waar hulp of ondersteuning noodzakelijk is. Van der Valk: “We worden een transportluchthaven. Een klein Schiphol, maar dan voor Defensie.”

De nieuwe basis is ingericht zoals elke militaire luchthaven, weet De Kanter. “Het allerbelangrijkste is natuurlijk de landingsbaan. Dan komt het platform waar de toestellen kunnen worden geparkeerd. Daarachter liggen de eerstelijnsvoorzieningen voor het onderhoud aan de toestellen en de afhandeling van goederen en mensen. Dan komt de tweede lijn, waar de ondersteunende diensten zijn ondergebracht. Daarachter liggen de voorzieningen voor het luchtmachtpersoneel. En daarna komen weer de voorzieningen voor de medegebruikers, in dit geval zweefvliegtuigen.”

De vloot die in Eindhoven wordt gelegerd, bestaat uit twee Fokker 50’s, vier Fokker 60’s, twee KC10’s (de tankerversie van de DC10), twee Hercules-toestellen en een Gulf Stream. Met andere woorden: heel wat zwaardere toestellen dan de F16’s die in het verleden vanaf deze basis vertrokken. “We moesten daarom in de eerste plaats de constructie van de baan zodanig aanpassen dat ze geschikt is voor de ontvangst van KC 10’s”, zegt De Kanter. “Ook moest het platform worden uitgebreid om de vloot te kunnen stallen.”

Transportvloot

Daarnaast waren nieuwe hangars nodig voor onderhoud aan de transportvloot. Voor de overslag van vracht is een terminal gebouwd, hetzelfde is gedaan voor de passagiers. De Kanter: “Bijzonder is dat voor familie, vrienden en bekenden van de militairen die op missie gaan, de mogelijkheid is gecreeerd buiten de basis om toch de vertrekhal te bereiken. Daarvoor is een aparte toegang aangelegd.”

In de tweede lijn zijn nieuwe werkplaatsen en opslagruimten gebouwd. Deze gebouwen hebben, evenals de gebouwen in de eerste lijn, allemaal een aparte kleur gekregen, conform het masterplan dat is opgesteld door het Eindhovense architectenbureau De Beer Van Helmond. “De langsgevels hebben allemaal dezelfde kleur, maar de kopgevels hebben afwijkende kleuren, gerelateerd aan de functie van het gebouw. Als je aan het begin van de straat staat, is in een oogopslag duidelijk waar je moet zijn.”

Achter de tweede lijn zijn de voorzieningen voor het personeel geplaatst: huisvesting, een restaurant, sportfaciliteiten en de medische dienst. Deze zijn in baksteen opgetrokken, in tegenstelling tot de bedrijfsgebouwen, die in staal zijn uitgevoerd. De Kanter: “Het staal is voor de machines, de baksteen voor de mens.”

Behalve vriendelijk voor de mens wordt de basis ook vriendelijk voor het milieu. Er wordt ruim 18 hectare bos aangelegd; een ecologisch belangrijk gebied in het midden van de basis wordt met rust gelaten; veel aandacht gaat uit naar hergebruik en de inzet van milieuvriendelijke bouwmaterialen; en er zijn voorzieningen getroffen om het oppervlaktewater voor het gebied te behouden.

Deze en alle andere bouwprojecten maken de nieuwe basis tot een bijzondere luchthaven voor Defensie, meent Van der Valk. “Het is de enige in zijn soort in Nederland. Bovendien is in het ontwerp rekening gehouden met eventuele uitbreidingen. De structuur van de gebouwen is zo flexibel gehouden dat toekomstige wijzigingen in de organisatie van de basis vrij eenvoudig zijn door te voeren.”

Offer

Ten behoeve van Meerhoven is de basis fors verkleind. Van der Valk: “Van de oorspronkelijke 682 hectare zijn er nog 528 over. We hebben dus aardig wat ingeleverd.” Het offer heeft echter de relatie met de gemeente niet vertroebeld. “Wel vraag ik me persoonlijk af in hoeverre de toekomstige inwoners van Meerhoven geluidshinder gaan ondervinden. We hebben er in elk geval alles aan gedaan de overlast tot een minimum te beperken.”

Begin 2000 zal de nieuwe basis in zijn geheel klaar zijn. Binnen het gestelde budget, zo meldt een trotse De Kanter: “De afwijking op de oorspronkelijke begroting is slechts een procent. Dat zie ik de gemeente bij de bouw van Meerhoven nog niet zo gemakkelijk halen.”

Reageer op dit artikel