nieuws

Defensiegebouwen slechts beperkt houdbaar

bouwbreed Premium

eindhoven – Met de overname van de grond voor Meerhoven van het ministerie van Defensie wordt de gemeente Eindhoven in een klap ook de trotse eigenaar van driehonderd zeer uiteenlopende gebouwen en bouwsels, die op de verschillende terreinen staan. Nou ja, trots…

Van al het vastgoed dat er te vinden is, bleken na inventarisatie nog slechts zestien gebouwen de moeite van het in stand houden waard. Zij worden ingepast in de nieuwbouwplannen. Voor de overige 284 wacht naar alle waarschijnlijkheid de slopershamer.

Jos Luijten, planeconomisch medewerker afdeling Grondzaken, Dienst Stadsontwikkeling van de gemeente Eindhoven, wijst op een stapel van zes klappers. “Dit is het resultaat van de inventarisatie van al het vastgoed op de terreinen van Defensie, zoals die is uitgevoerd door DTZ Zadelhoff. Daarnaast hebben vier studenten nog aanvullende studies verricht. Op basis daarvan is nu ambtelijk een keuze gemaakt tussen vastgoed dat gesloopt kan worden en gebouwen die bewaard moeten blijven. Daarover moet het gemeentebestuur nu een besluit nemen.”

De voormalige defensieterreinen nemen gezamenlijk 70 procent van het grondoppervlak van Meerhoven voor hun rekening. Het grootste deel is afkomstig van de luchtmacht, en ligt rechts naast het geplande centrum van Meerhoven. De landmacht, meer in het bijzonder het Pantser Infanterie Rij Opleiding Centrum (PIROC), levert de rest.

Op de terreinen staan driehonderd zeer uiteenlopende gebouwen en bouwsels. Paul van Esch, stedenbouwkundige van de afdeling Ruimtelijke Ordening van DSO somt op: “Slaapvertrekken, garageboxen, hangars, bunkers, een energiecentrale, een mortuarium, een bioscoop, een sporthal, en ga zo maar door. Het was een dorp op zich. Je zou kunnen zeggen: een kleine campus.”

Waarde

De waarde van al dat vastgoed, zo bleek uit de inventarisatie, is beperkt te noemen. Luijten: “Er zijn 124 opstallen die als gebouw zijn te kenmerken. Voor het overige zijn het minimale bouwwerken. Alle gebouwen zijn vervolgens getoetst op hun cultuurhistorische waarde, de bouwkundige staat, de mogelijke stedenbouwkundige inpassing en de eventuele markttechnische waarde.”

Uiteindelijk bleken twaalf voormalige luchtmacht-gebouwen en vier PIROC-gebouwen waardevol genoeg om te handhaven. Van Esch: “Het valt daarbij op dat de architectonisch meest bijzondere gebouwen bij de luchtmacht staan, maar dat de bouwkundige staat ervan nogal te wensen overlaat. Dat hangt mede samen met het feit dat veel van die gebouwen al tien jaar leeg staan. De panden van de landmacht zijn architectonisch niet zo bijzonder, maar wel veel beter onderhouden. PIROC verhuist ook pas in 2001 naar een nieuwe basis in Oirschot.”

Men hoeft er in ieder geval niet voor te vrezen dat er tussen de 284 te slopen objecten toch nog enkele toonaangevende gebouwen zullen zitten. “Naar de letter van de wet”, aldus Van Esch, “had zelfs geen enkel gebouw cultuurhistorische waarde. Met uitzondering van het voormalige luchthavengebouw. Dat is naar een ontwerp van architect Dirk Roosenburg, die bijvoorbeeld ook heeft getekend voor de Witte Dame in Eindhoven, en staat inmiddels op de nominatie om te worden aangewezen als rijksmonument.”

Nieuwe functies

Het zal dan ook niet verbazen dat dit gebouw een zeer prominente rol krijgt toebedeeld bij de ontwikkeling van Meerhoven.

Van Esch: “De gemeenteraad heeft besloten het voor 1,7 miljoen in te richten als enerzijds een informatiecentrum voor potentiele kopers en anderzijds een tijdelijk centrum voor de nieuwe bewoners. Over zeven tot tien jaar, als Meerhoven klaar is, krijgt het zijn definitieve bestemming.”

Over het gebruik van de overige vijftien gebouwen is nog weinig bekend, mede omdat de gemeenteraad er nog over moet beslissen. Pas daarna is het mogelijk echt plannen te gaan maken.

Luijten: “Voor de gebouwen die weg gaan moet er een sloopplan komen. En voor de gebouwen die blijven staan moet een handhavingsplan worden gemaakt. Waarbij handhaven twee dingen kan betekenen. Of definitief inpassen in de plannen voor Meerhoven of tijdelijk behouden voor openbare voorzieningen. Het voormalige stafgebouw bijvoorbeeld wordt behouden als medisch centrum. Op de parkeerplaats worden tijdelijke onderwijsvoorzieningen getroffen. En de nabij gelegen gymzaal is dan weer te gebruiken als tijdelijke gymzaal van de school.”

Hercules

Wat eveneens op de lijst van te behouden gebouwen staat is de hangar, waarin een aantal jaren geleden de herdenkingsdienst werd gehouden voor de ramp met de Hercules. Deze staat op de nominatie om in de Esplanade van Meerhoven te worden opgenomen. Dit is een strook waarin vooral de nadruk ligt op culturele en meer publieke voorzieningen voor de Meerhovenaren. “Je zou bijvoorbeeld de zijwanden eruit kunnen slaan, waardoor een soort overdekt plein ontstaat”, suggereert Van Esch.

En wat ook een plekje in Meerhoven krijgt is het clubhuis van de piloten, ook wel het Schuurke genoemd. Als gebouw misschien niet zo speciaal, maar voor de luchtmacht in Eindhoven wel degelijk emotioneel van waarde. Van Esch: “Anton Philips en prins Bernhard hebben daar nog rondgelopen. Dus dan weet je het wel.”

Bart van Schijndel en Ingrid Steeger vervelen zich een beetje. Althans, als het gaat om de bouw van hun twee-onder-een-kapper op Meerhoven. “We zijn afgelopen week nog even gaan kijken maar door de vakantie is er natuurlijk niet veel gebeurd”, zegt Bart. Hij klinkt teleurgesteld.

Dan maar over iets anders. De motie van Adri Duivestein die meer individueel opdrachtgeverschap op Vinex-locaties nastreeft. “Een goede zaak”, meent Bart.

Samen met Ingrid was hij, als ze gekozen hadden voor een ander budget, daar graag op blijven wachten. “Het lijkt me geweldig om je eigen huis helemaal naar jouw wensen te laten bouwen. Nu wordt je huis ook wel gebouwd maar dat is toch anders. Als ik alleen al denk aan de meer/minderwerklijst waarmee wij dan invloed hadden op het huis, dan is dat toch wel beperkt.”

In een adem voegt hij er aan toe dat hij het concept van het Bouwfonds, dat voorziet in veel meer keus voor de koper, net weer te ver vindt gaan. “Als leek is het denk ik heel moeilijk om je huis naar eigen inzicht in te delen. Volgens mij is de kans groot dat je later voor onaangename verassingen komt te staan.”

In Bouwkavel 28 volgen we de bouw van de woning van Bart van Schijndel en Ingrid Steegel. Zij hebben op Meerhoven in de eerste fase een twee-onder-kap-woning gekocht. Het huis wordt gebouwd door Hurks Bouw en Vastgoed.

Reageer op dit artikel