nieuws

Campus Jussieu raakt asbest eindelijk kwijt Laksheid Franse overheid doorbroken

bouwbreed

parijs – Op het universiteitscomplex Jussieu – 13,4 hectare op de zuidelijke linker oever van de Seine – wordt in september eindelijk begonnen met de verwijdering van asbest en van 230.000 vierkante meter asbest-isolatie in de 37 gebouwen.

Jussieu, het “grootste asbestcomplex van Europa”, had twee jaar geleden al ontruimd moeten worden. De schoonmaakactie zou drie jaar in beslag nemen. Gezien het aantal vierkante meter is de verwachting dat in het jaar 2000 slechts tien procent van het asbest is weggehaald.

President Chirac kondigde in 1996 aan dat Jussieu uiterlijk aan het einde van dat jaar ontruimd zou zijn. Maar pas over en paar weken treedt de betreffende ministeriele beschikking van 30 september 1996 in werking.

Jussieu is een van de grootste universiteiten van Frankrijk. Op de campus bevinden zich verschillende onderdelen van het nationale wetenschappelijke onderzoekscentrum CNRS. Voor een deel van de 40.000 studenten en 10.000 leerkrachten en wetenschappers moest eerst een tijdelijk onderkomen worden gevonden. Op de campus van de universiteit is nu een noodgebouw verrezen voor de studenten. De wetenschappers verhuizen naar elders in Parijs.

De ‘desamiantage’, zoals het weghalen van de asbestvlokken heet, begint in acht van de 37 universiteitsblokken met een grootscheepse ‘afstofbeurt’. Voorkomen moet worden dat het dwarrelende asbeststof andere gebouwen besmet. Zeker is dat het meubilair voor een groot deel naar de schroothoop gaat. De universiteitsmedewerkers moeten hun dozen, papieren en computers achterlaten. Daarna zuigen enorme stofzuigers alles schoon.

Bijgesteld

Het ontvlokken kost 2500 gulden per vierkante meter. Aangekondigd was dat werk na drie jaar achter de rug zou zijn. Deze verwachting is flink bijgesteld: in het jaar 2000 zal slechts tien procent van de gebouwen zijn ontsmet. De werkzaamheden zullen zeker acht jaar in beslag nemen.

Ook rekent de Franse overheid al op een uitgave van tachtig miljoen gulden per jaar. In werkelijkheid zijn een juiste raming en tijdspanne moeilijk te geven.

“Men weet waar men aan begint, maar niet waar men eindigt”, meent Bernard Dizambourg, directeur van de campus Jussieu. “Geen van de gebouwen voldoet aan de veiligheidsvoorschriften. Dus als ze zijn ontvlokt, kan de prefect de zaak nog sluiten wegens gebrek aan veiligheid.”

Verhoging van de veiligheid vraagt om ingrijpende maatregelen. Dizambourg somt op: “De metaalstructuur van de gebouwen biedt weinig weerstand tegen brand. Door het aanbrengen van speciale verf kunnen we de brandwerendheid vergroten. Ook moet de thermische isolatie van de voorgevels worden vervangen. Want bij een mogelijke brand verspreidt deze zich gemakkelijk van het ene naar het andere raam. De asbestisolatie wordt vervangen door een soort verniculiet, vermengd met gips. Dan moeten we trappen ‘heropenen’ en 25 trappen bijbouwen. De onderzoekers hebben hun laboratoria in de loop der jaren afgegrendeld, door de branddeuren op slot te doen. Met een volledige beveiliging verliezen we 25.000 m2 oppervlakte.”

Aversie

Het gevaar voor de volksgezondheid van asbestvlokken in de isolatie van openbare gebouwen wordt in Frankrijk pas sinds enkele jaren erkend.

Ondanks waarschuwingen van de milieubeweging heeft de overheid dit besmettingsgevaar lange tijd naast zich neergelegd. De universiteit van Jussieu is een goed voorbeeld van de laksheid waarmee de overheid milieuproblemen afdeed. Daarbij voelde de overheid zich gesteund door de machtige bouwlobby, die tot voor twee jaar doorging met het gebruik van isolatiemateriaal waarin asbestvlokken waren verwerkt. In 1986 wees de Franse regering een verzoek van het ILO (International Labour Office) om asbest in de bouw te verbieden, zelfs van de hand. Tien jaar later stierven in Frankrijk nog tweeduizend mensen aan de gevolgen van besmetting op hun werk met kankerverwekkende stofdelen.

Dit stijgende sterftecijfer heeft de Franse politici wakker geschud. De actie van een anti-asbest comite op de campus van Jussieu en het groeiende aantal rechtszaken van de slachtoffers deden de rest.

In 1994 spanden negen werknemers van Jussieu een gerechtelijke procedure aan tegen de overheid. In 1997 waren dat er 43. Zo kreeg de ‘desamiantage’ van Jussieu eindelijk voorrang.

Bouwwereld

Voor de bouwwereld had dit directe gevolgen. Bij ministerieel besluit mag asbest sinds 1 januari 1997 in Frankrijk niet meer worden gebruikt in bouwmaterialen. Naarstig moest de bouw op zoek naar alternatief isolatiemateriaal. Bij Eternit kwamen werknemers meteen op non-actief.

Op de campus duurt de strijd tussen het anti-asbest comite en de overheid echter voort. De wetenschappers vrezen voor hun onderzoek en voeren straffe onderhandelingen, opdat hun laboratoria als eerste wordt ontsmet.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels