nieuws

Weer vier jaar ja-knikken

bouwbreed

Men neme een dichtgetimmerd regeerakkoord en de uitkomst is duidelijk: het wordt weer vier jaar ja-knikken voor het parlement. Spanningen met het maatschappelijk middenveld zijn wel te verwachten. Wat heeft het poldermodel immers voor zin als er toch geen ruimte is voor open overleg. De kans is groot dat Paars II het bleke zusje van Paars I wordt, zegt VNO-NCW terecht.

Analyse

Het is de waakhonden van de democratie weer gelukt. Er ligt een regeerakkoord dat in zijn detaillering zo ver gaat, dat het veel geroemde dualisme, de scheiding tussen regering en parlement, wederom voor vier jaar de kast in kan.

Nu is dat weinig nieuws, aangezien de afgelopen regeerperioden sinds ongeveer het kabinet Den Uyl altijd al gekenmerkt werden door dichtgetimmerde regeerakkoorden. Het verschil met nu is echter, dat de toenmalige regeringsfracties meer ruimte namen voor het politieke debat en ruimte zochten voor wensen van de Kamer. Momenteel gebeurt dat niet meer. Een gedegen fractiediscipline zorgt ervoor dat niemand uit de pas loopt.

Dat belooft dus weinig goeds voor de komende vier jaar. Nu al wordt allerwege aangegeven dat bijvoorbeeld de investeringen in infrastructuur onvoldoende zijn om de congestie in de Randstad aan te pakken. Lapmiddelen als het verlagen van de maximumsnelheid in de Randstad tot 100 km/uur en rekeningrijden zetten onvoldoende zoden aan de dijk.

Geen woord in het regeerakkoord over allerlei maatschappelijke initiatieven om er iets aan te doen, bijvoorbeeld de private aanleg van betaalstroken. Publiek-private samenwerking krijgt welgeteld vijf regels. Er wordt een beleidskader ontwikkeld, is de boodschap.

Wat dat betreft lijkt de politiek zich nog meer te vervreemden van de maatschappij, waarvan zij toch geacht wordt een afspiegeling te zijn. Zo ook op het gebied van de sociale zekerheid. Maatschappij-breed, de Sociaal Economische Raad en de Stichting van de Arbeid, wordt unaniem geadviseerd de claimbeoordeling voor de ww en de wao te privatiseren. Wat doet de politiek: zij legt die adviezen naast zich neer en komt toch met publieke claimbeoordeling.

Op zich mag zij dat doen. Maar tegelijkertijd een half miljard inboeken aan efficientere uitvoering van de sociale zekerheid en 600 miljoen gulden bezuinigen op uitkeringen, valt daar slecht mee te rijmen. Tenzij er sprake is van een dubbele agenda. De politiek verwacht de 600 miljoen volumebeperking alleen te kunnen realiseren als een publieke instantie de claimbeoordeling uitvoert.

Het kan nog meevallen. Financieel is uitgegaan van een economische groei van 2%, het behoedzame scenario. Naarmate de groei hoger is, komt er meer geld beschikbaar en dus ruimte voor de fracties om wensen op tafel te leggen. Andersom geldt echter dat bij conjuncturele tegenwind, de financiele onderbouwing van het regeerakkoord onderuit wordt gehaald.

Nog belangrijker wordt nu welke personen de diverse ministersposten gaan bezetten. Accentverschillen kunnen belangrijk worden. Zoals het er nu naar uitziet, gaan PvdA en VVD stuivertje wisselen wat VROM en Verkeer en Waterstaat betreft.

Voor Verkeer en Waterstaat wordt oud-Kamerlid Frits Castricum genoemd, een man die qua postuur in elk geval niet onderdoet voor Annemarie Jorritsma. Wat VROM betreft, lijkt de Zuid-Hollandse Commissaris der Koningin, mevrouw ir. J.M. Leemhuis, hoge ogen te gooien.

Maar wie ook de departementen gaan bezetten, te hopen is dat beiden beter met elkaar overweg kunnen dan Jorritsma en De Boer. Dat scheelt compromissen over luchthavens en infrastructuur waar niemand op zit te wachten. De vluchten aan de randen van de nacht op vliegveld Beek en de tunnel onder het Groene Hart zijn wat dat betreft exemplarisch geweest.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels