nieuws

Jacbo in hoog tempo naar miljoen meter met Omega-paal

bouwbreed

nijmegen – Het feestje rond de 5000ste Omega-boorpaal ligt nog vers in het geheugen. Begin juni wapperde bij logistiek dienstverlener Food-Express in Haaften de vlag aan de makelaars bij het bereiken van deze mijlpaal. Volgende week gaan hier de laatste meters de grond in. Als Jacbo Palen BV uit Nijmegen zijn boorstellingen terugtrekt, is er in recordtijd een mega-klus geklaard: ruim 6500 boorpalen in nauwelijks drieenhalve maand de bodem in. Niet eerder zijn in zo’n kort bestek op een project zoveel palen in de grond gebracht.

“We hebben nooit kunnen voorzien dat de belangstelling voor de Omega-paal zo snel zou groeien. Met de ontwikkeling van dit type boorpaal zijn we in een stroomversnelling geraakt.” M.W. Oostlander is nu vier jaar algemeen directeur van het funderingsbedrijf Jacbo Palen BV. Hij voorziet de komende jaren grote technische veranderingen op funderingsgebied. “De markt lijkt rijp voor andere methoden. Die zullen het traditionele heien met zware val- en slagblokken steeds meer naar de achtergrond verdringen.”

Direct na zijn HTS-opleiding deed Oostlander bij gemeentewerken Rotterdam ervaring op met de bouw van kademuren, maar sindsdien verdiende hij zijn brood met afbouwtechnieken. Toen de vorige eigenaar Jacbo in 1993 wilde verkopen, diende zich voor Oostlander de mogelijkheid aan zijn oude liefde voor het funderen weer op te pakken.

De overname van Jacbo Palen betekende voor het bedrijf een grote ommezwaai. Van een bescheiden palenboorbedrijf groeide het onder de nieuwe leiding in enkele jaren uit tot een gerenommeerd funderingsbedrijf met, in Oostlanders woorden, wellicht de grootste knowhow en technische kennis op het gebied van computergestuurde boorstellingen. Daarvoor worden de hardware en de software in eigen huis vervaardigd. De apparatuur garandeert een constante productkwaliteit en geeft constructeur en opdrachtgever volledige productie-informatie.

Grondverdringend

“Heien, het slaan van palen, komt als gevolg van wettelijke regels voor geluidsemissies en het produceren van trillingen, steeds meer onder druk te staan”, zegt Oostlander. “Om die reden zullen stille en trillingvrije funderingstechnieken steeds meer de voorkeur krijgen. De in de grond gevormde, gedeeltelijk grondverdringende schroefpaal is onze bijdrage aan die toekomst”.

Deze zogenoemde Omega-paal overwint milieubezwaren en financieel-economische kosten van het traditionele heien. De paal wordt vervaardigd zonder het karakteristieke geluid van zware klappen en trillen van de grond. “Zorgen over schade aan gebouwen, uitgevallen computers en ontregelde, gevoelige apparatuur behoren tot het verleden.”

Maar de boorpaal heeft ook interessante logistiek pluspunten. Het aan- en afrijden van vrachtwagens met lange prefab betonpalen wordt steeds lastiger, in stedelijke gebieden soms onmogelijk. De betonmortel voor de Omega-paal wordt met eigen truckmixers aangevoerd, waardoor deze funderingsmethode flexibeler is en minder gevoelig voor logistieke problemen.

Als belangrijkste en meest specifieke eigenschap noemt Oostlander de grondverdringende, conische grondboor. “Anders dan bij in de grond gevormde palen, die veel grond aan de oppervlakte brengen, verdringt de Omega-boorpaal een groot deel van de boorgrond. Dit komt de stabiliteit van de bodem ten goede. Maar veel belangrijker nog: door de geringe grondproductie is afvoer van overtollig grondmateriaal niet nodig.”

Doorslaggevend bij het verkrijgen van opdrachten is volgens Oostlander vaak de tijdsspanne waarbinnen de werkzaamheden kunnen worden gerealiseerd. Voor Food Express lag dit niet anders. Aanvankelijk was het project in Haaften voorbereid op het gebruik van prefab palen, maar de 6500 betonpalen konden niet in drie tot vier maanden geleverd worden. Met de Omega-paal was een productie verzekerd van 500 tot 1000 palen per week.

Als er geen grond mag of kan worden afgevoerd, ligt de keuze voor de geboorde paal niet direct voor de hand. Een groot voordeel van het systeem is echter dat alleen de grond die zich tijdens het trekken van de boor op de bladen bevindt, naar boven komt. Het grondverdringende principe van de Omega-paal elimineert het grondprobleem, omdat van het totale paalvolume slechts 25% aan grondmateriaal wordt geproduceerd. In Haaften is ruim 8000 m3 betonmortel in de grond gebracht; hiervoor hoefde geen enkele kuub grond te worden afgevoerd.

Om een optimale paalkwaliteit te kunnen garanderen, is een zorgvuldig uitgevoerd boorproces nodig dat volledig elektrohydraulisch wordt aangedreven. Naast computersturing en -meting is een machine met groot boormoment onontbeerlijk. Jacbo heeft de afgelopen jaren in eigen bedrijf installaties gebouwd die deze prestaties kunnen leveren. Daarbij zijn motorvermogens van 500 pk en meer heel normaal.

Ondanks hun grote omvang en enorme gewicht (meer dan 40 ton) zijn de boorstellingen in het veld bijzonder beweeglijk. Om de zware rupsmachines snel in boorpositie te kunnen manoeuvreren, maakt Jacbo gebruik van de hydraulische onderstempeling. Voor het keren van de machine wordt de complete installatie met zware, geintegreerde hydraulische steunpoten van de grond gedrukt, waardoor de “zwevende” rupsonderwagen in de gewenste rijpositie is te zwenken. Doordat niet wordt geschrankt blijft de bodem ongestoord.

Concurrerend

“Voor dit hooggeautomatiseerde en elektronisch gestuurde funderingssysteem zijn grote investeringen gedaan. Er hangt dus ook een prijskaartje aan. De voordelen van de Omage-paal maken het toch economisch en concurrerend met andere technieken”, benadrukt Oostlander. “De Omega-paal wordt direct vergeleken met gangbare schroefpalen, maar proeven hebben aangetoond dat wij veel minder betonmortel nodig hebben om een vergelijkbaar draagvermogen te bereiken. En dat komt ook in de prijs tot uitdrukking. De markt toont steeds meer belangstelling voor de Omega-paal. In ruim een jaar is 300.000 meter in de grond gebracht. Opdrachten voor nog grotere projecten dan Haaften zijn inmiddels ondertekend. Volgend jaar vieren we de miljoenste meter.”

Het boorproces

Nadat de boorstelling is opgesteld, wordt de Omega-boor geleidelijk vanaf maaiveld in de grond geschroefd, totdat het gewenste paalpuntniveau is bereikt. Dan wordt met een hogedruk-betonpomp betonmortel via een leiding in de binnenbuis van de boor gevoerd. Bij Omega-palen is voor de schachtopbouw een gecontroleerde betondruk tijdens het liften belangrijk. Bij de boorpunt kan de betonmortel via een afsluitklep vrij naar buiten. Met de hierdoor ontstane opwaartse druk is de stilstaande boor geleidelijk te trekken. Nadat de gehele boorschacht met mortel is gevuld, wordt de paalkop op hoogte afgewerkt en de voorgeschreven wapening ingetrild. Van alle gevormde palen wordt een lengte- en betondrukregistratie bijgehouden, in een grafiekvorm weergegeven en voor controle overlegd. Vijf dagen na de productie kan de kwaliteit van de palen akoestisch worden doorgemeten. Dit levert ook informatie over paallengte, paalbreuken, scheuren en onregelmatigheden.

Algemeen directeur M.W. Oostlander: “Het traditionele heien gaat steeds meer naar de achtergrond. De tijd lijkt rijp voor andere methoden.” Foto: R. Drent, Tiel

De grondverdringende conische boorpunt van de Omega palenboor vermindert de grondproductie met ruim 75%.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels