nieuws

Geen geld voor steden zonder toekomstvisie Spieken helpt niet voor subsidie herstructurering

bouwbreed

rotterdam – Steden kunnen het rijksgeld voor herstructurering wel vergeten als ze geen doortimmerde, realistische toekomstvisie op tafel leggen. Spieken bij de buren en klakkeloos plannen overschrijven werkt dus niet. Dit najaar komt het ministerie van VROM met een wetsvoorstel om alle subsidies voor stedelijke problemen tot een geldstroom te bundelen.

Leo Kokhuis, directeur-generaal Volkshuisvesting van VROM, ontvouwde de plannen tijdens een studiedag van onderzoeksbureau OTB. Aanleiding was een onderzoek naar de stedelijke investeringsopgave tussen 1999 en 2010. OTB, dat het onderzoek deed in samenwerking met VNG, concludeert dat de 31 grootste steden in de komende twaalf jaar f. 95 miljard nodig hebben. Het Rijk zou eenderde van dat bedrag op tafel moeten leggen, het bedrijfsleven de rest.

Gemeenten moeten hun subsidies nu bij de afzonderlijke departementen aanvragen: stadsvernieuwing, bodemsanering, herstructurering. Door die verbrokkeling van fondsen zijn steden gedwongen om in kleine projecten te werken, anders is het geld halverwege op. Het zou veel efficienter zijn om alle problemen en oplossingen in een keer te bundelen en een overkoepelend plan te maken.

Kokhuis ziet de bundeling van geldstromen niet als een probleem. “De achilleshiel zit in het sturingsconcept. Samenhangend beleid heeft ook gevolgen voor de portefeuilles en ambities van wethouders en gedeputeerden. Private partijen moeten niet langer aan de zijlijn blijven wachten. De aanpak gaat veel verder dan het inlopen van een achterstand. Zonder iets extra’s verliezen de steden het van de nieuwbouwlocaties.”

Integraal

De directeur-generaal is wat tweeslachtig over de rol van het Rijk hierbij. Hoewel hij de vrijheid en daadkracht van steden verkiest boven overheidsbemoeienis, stelt zijn ministerie toch relatief zware eisen aan het bestuurlijke proces: een goed doortimmerde, integrale visie van de afzonderlijke steden. Het Rijk wil het proces via monitoring in de gaten houden, waarbij het woningbehoefteonderzoek als uitgangspunt dient. De subsidies worden toegekend voor periodes van vijf jaar. Het ministerie behoudt zich het recht voor om de voortgang via visitatiecommissies tussentijds te toetsen .

Ook H.J.Th. Nieuwenhuis, hoofd Ruimtelijke economie en infrastructuur van het ministerie van Economische Zaken, noemt de invoering van een geldstroom noodzakelijk, hoewel ook hij bestuurlijke problemen voorziet.

Successtories

Nieuwenhuis waarschuwt tegen het kopieren van successtories van andere steden: “Een toekomstbestendige visie moet aansluiten bij de specifieke problemen van een stad. Er wordt nog te veel overgeschreven. Modieuze onderwerpen als medische technologie, hoogwaardige scienceparken en toerisme zien we steeds terug. Dat is een politiek-bestuurlijke keuze, maar sluit niet altijd aan bij het aantal inactieven en werklozen in de steden, noch bij hun opleidingsniveau. De oplossing ligt soms veeleer in het opknappen van oude wijken en het terugbrengen van ambachtelijke bedrijvigheid.” Leiden, Leeuwarden en Breda proberen nu zo’n visie te ontwikkelen, bijgestaan door TNO-INRO en met financiering van EZ.

De plannen kosten hoe dan ook veel geld, meer dan beschikbaar is. Economische Zaken komt in het beste geval uit op een bedrag van f. 26 miljard voor de komende twaalf jaar. Nieuwenhuis: “We zullen dus keuzes moeten maken, de claims op de pijnbank leggen. Gaat het echt om overheidstaken? Zijn het effectieve voorstellen? En waar kan de markt meedoen?”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels