nieuws

Europese besteding simpel te omzeilen Meer dan driekwart van gemeenten ontduikt richtlijn

bouwbreed

den haag – Gemeenten hebben de pest aan Europees aanbesteden. Duur en lastig zou het zijn. De meest gestelde vraag van gemeenten aan het AVBB is dan ook: hoe kom ik onder de richtlijn uit. Onderzoek van Coopers en Lybrand toont aan dat meer dan 80% van de werken wordt verzwegen. Een van de consultants is Prof.dr. Jan Telgen. “Gemeenten zijn ten onrechte bang en steken onnodig veel geld en energie in juridisch advies.”

Er bestaat in de bouw een soort ongeschreven regel om Europees aanbesteden zoveel mogelijk te vermijden. De wet wil dat werken boven f. 11,5 miljoen Europees worden aanbesteed; bij diensten ligt die grens al op f. 450.000. Maar in veel gemeenten is de vertrouwde huisaannemer nog de standaard, ook al is die officieel allang afgeschaft. Met een huisaannemer weet je wie je binnen haalt en stimuleer je meteen de lokale werkgelegenheid.

“Heel veel gemeenten zijn bang om Europees aan te besteden. ‘Onbekend maakt onbemind.’ Gemeenten die zoiets nog nooit bij de hand hebben gehad, zien er huizenhoog tegen op en vertonen een soort hobbyisme om er onder uit te komen”, is de ervaring van Jan Telgen.

“Zodra je er juristen bijhaalt krijg je een hoop ellende op je dak. Dan is een gemeente per definitie iets van plan dat eigenlijk niet mag. Bij een aanbesteding gaat het om de inkoop van iets, niet om juridisch gesteggel over de interpretatie van grijze vlakken. Daar worden alleen advocatenkantoren rijker van, die niets van bouwen en aanbesteden afweten. Verspilling van moeite en energie dus.”

Voordelen

Telgen ziet juist voordelen in het navolgen van de richtlijn. “Wat is er mis met publicatie en het doorlopen van enkele termijnen via een voorgeschreven procedure? Het geeft je ook overzicht en duidelijkheid over hoe je werkt.” De praktijk is echter anders. Vier jaar geleden bleek uit onderzoek dat meer dan 90% van de werken niet Europees werd aanbesteed. Telgen schat dat dit percentage nu rond 80, 85 ligt.

Sancties zijn er nauwelijks. Tot nu toe heeft Brussel precies drie gemeenten op het matje geroepen. Zaanstad, Ede en Dordrecht moesten tekst en uitleg geven over de aanbesteding van nieuwe woonwijken, alle drie mega-projecten.

De gemeenten hebben door de dreigende boete, vervolging door het Europese hof, of een nieuwe aanbestedingsprocedure wel in de piepzak gezeten. Toch zijn de zaken uiteindelijk alle drie geseponeerd of geaccepteerd. Het gebeurt iets vaker dat gepasseerde bouwers bij de nationale rechter een procedure starten, maar ook dat is zeldzaam.

Geaccepteerde smoes

Er zijn legio manieren om de richtlijn te ontduiken. De makkelijkste is het opknippen van projecten, ook al is dat uitdrukkelijk verboden. Een andere manier is een publiek-private samenwerking waarin een gemeente voor minder dan 50% participeert. Ook het bestek biedt allerlei mogelijkheden. Je kunt bijvoorbeeld een gepatenteerde bouwmethode in het bestek zetten die alleen door een specifiek bedrijf kan worden uitgevoerd. Een andere truc om buitenlandse aannemers buiten de deur te houden is op de bouwplaats Nederlands als voertaal voor te schrijven. Onder het mom van veiligheidsmaatregel is dit een geaccepteerde smoes.

“Gemeenten zijn ten onrechte bang, juridisch advies geldverspilling”

Redenen voor het verzwijgen van aanbestedingen: – papierwerk en rompslomp – duurt lang door termijnen – kosten procedure – minder onderhandelingsruimte Positieve reacties van de 10 tot 15% die wel Europees aanbesteedt: – geen problemen met uitvoering – goede hulp bij professionalisering – kostenvoordelen

Bron: Coopers en Lybrand

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels