nieuws

Een Haags megaproject van Arup, wouldn’t it be wonderful?

bouwbreed

londen – Een select groepje journalisten en ambtenaren is in het kielzog van de Haagse wethouder Noordanus en stadsstedenbouwer Schmitt op bezoek geweest bij het beroemde constructiebureau Ove Arup en Partners in Londen. Grote kans dat die mogen helpen om station Den Haag CS om te bouwen tot het megaproject Hoog Hage.

Met Brits gevoel voor understatement huist Ove Arup en Partners in een schamel kantoortje uit de jaren zestig. De conference room is een kamer met plastic stoeltjes en bij de koffie serveert men volkoren koekjes. De schijn is bedrieglijk, want met 5.000 medewerkers wereldwijd behoort het constructie-advbiesbureau tot de absolute top, zeker als het om innovatieve megaprojecten gaat. Alle disciplines hebben ze daarvoor in huis – alleen al om de financiering uit te dokteren staat er een afdeling van vijftig man klaar.

Bij hun presentatie passeren projecten uit Azie en Europa de revu. De vernieuwing en uitbreiding van stations in Londen, Bilbao en Lille. Nieuwbouw in Bangkok, waar ze werken aan een viaduct van veertig kilometer met spoorlijnen en snelwegen bovenop elkaar en commercie op de begane grond. In Hong Kong wordt voor een slordige tien miljard gulden 34 kilometer ondergronds spoor naar het nieuwe vliegveld in zee aangelegd.

Op een van die stations komt een tiental wolkenkrabbers. Zelfs Arup’s financiele man Mark Bostock is beduusd van dit economisch wonder. Als zoiets in Den Haag zou kunnen, verzucht hij: “Wouldn’t it be wonderful?”

Omgeving

Het wonder bij dit soort projecten zit in de enorme opbrengsten van de air rights, het benutten van de ruimte boven de infrastructuur. En niet te vergeten de revenuen van winkels in de footprint van het complex.

De Hagenaars en hun gevolg kunnen het met eigen ogen zien. Op een zonnig terras van het vernieuwde Broadgate/Liverpool Street Station wordt een sandwich genuttigd. De radicale vernieuwing van dit gebied is geheel betaald uit de opbrengsten van de projectontwikkeling. Trouwens, tekenend is dat het contact tussen Arup en de gemeente is gelegd door Allen International, een firma die wereldwijd werkt aan de planning van dit soort winkelgebieden bij stations en vliegvelden.

Maarten Schmitt grijpt de gelegenheid aan om wethouder Peter Noordanus een lesje stedenbouw te geven. De terrasjes en kantoren mogen dan wel mooi en gezellig zijn, het naastgelegen en armelijke Spittalfield schoot er niets mee op. Nu pas, tien jaar na de bouw, wordt die wond gehecht. Schmitt: “Daar kunnen wij lering uit trekken voor de rivierenbuurt, pal naast het toekomstige Hoog Hage. Die omgeving moet in het project betrokken worden”.

Financiering

Noordanus is onder de indruk van de manier waarop Arup van het begin af aan alle, vooral ook financiele aspecten in dit soort complexe projecten betrekt. Het inschakelen van privaat kapitaal en de rol van banken zal ook bij Hoog Hage nader moeten worden onderzocht.

Illustratief voor Arup’s werkwijze is het succes waarmee het bureau een alternatief naar voren wist te brengen voor het oorspronkelijke trace van de hoge snelheidstrein tussen de Kanaaltunnel en Londen. De trein komt in de toekomst niet meer aan in Zuid-Londen, maar bij Pancras Station in het Noorden. De nadelen van een lagere gemiddelde snelheid (“This is not the North of France”) en een langere route worden gecompenseerd door revitalisering van nieuwe en verarmde gebieden langs het traject. Pancras zal straks niet vijf, maar vijftig treinen per uur verwerken. Het oude ondergrondse lijntje van Pancras, onder de Thames door naar Zuid-Londen, krijgt een tweede leven.

Arup neemt zelf voor twee procent deel in het consortium dat de nieuwe lijn gaat exploiteren. Er is bewust voor gezorgd dat de aannemers niet de grootste vinger in de pap krijgen. Mark Bostock: “De primaire zorg van het consortium moet het vervoer van passagiers zijn, niet de bouw van het project.”

Noordanus: “Vergelijk dat eens met de manier waarop in Nederland over de HSL is beslist. Louter technische aspecten hebben de tracekeuze bepaald, terwijl er nu pas wordt gekeken waar er projectontwikkeling mogelijk is. Eerst dan komt de financiering nog aan de orde. We moeten veel meer uitgaan van de mogelijkheden die de infrastructuur biedt – ook bij Hoog Hage.”

Acquisitie

Voor Arup was het een succesvol dagje acquisitie, besloten met de wedstrijd Nederland – Mexico, bekeken in de pub. Noordanus nodigde de firma uit om in Den Haag nog eens verder te praten. Hoog Hage moet voor hen een “little trick” zijn, veronderstelde hij.

Arup werkt al met architect Ben van Berkel aan een totale vernieuwing van het stationsgebied in Arnhem. Met Benthem Crouwel werkt het bureau aan uitbreidingsplannen voor de Rai. Arup’s bewuste aanval op Europa en specifiek de Nederlandse markt begint vruchten af te werpen. Grote kans dat de Engelsen ook in Hoog Hage hun sporen zullen achterlaten.

Stadsstedenbouwer Schmitt: “Voor de definitieve keuze van stedenbouwer en architect gaan we eerst zelf in workshops op onderzoek. Ontwerpend onderzoek moet gelijk op gaan met de planning van infrastructuur en met de financiele opzet”.

Charing Cross station: Ove Arup bouwde met architect Terry Farell een enorm kantoren- en winkelcomplex bovenop het oude station. Foto: Arup en Partners

Stadsstedenbouwer Maarten Schmitt legt aan wethouder Noordanus uit wat de voor- en nadelen van Broadgate zijn. Schmitt: “Ook de naastgelegen achterstandswijk Spittalfield had er van moeten profiteren”.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels