nieuws

Renteverlaging heeft nauwelijks gevolgen voor Nederlandse economie

bouwbreed

De Europese Centrale Bank verlaagde afgelopen donderdag de geldmarktrente van 3 naar 2,5 procent. Daarmee is de rente in Europa op zijn laagste punt beland sinds de beginjaren zestig. De vraag is alleen of verlaging van de rente vanuit economisch oogpunt wel zo noodzakelijk was. De effecten voor de Nederlandse economie zullen in ieder geval niet groot zijn.

Eigenlijk kwam de verlaging van de basisherfinancieringsrente, het belangrijkste tarief van de ECB, niet onverwacht. Financieel analisten hadden al veel eerder op verlaging gerekend. Alleen de omvang ervan was een verrassing.

Waarom is besloten tot renteverlaging? De economieen in de Euro-zone tonen tekenen van vertraging, lichtte president Duisenberg van de ECB de verlaging toe. In veel landen gaat het namelijk niet goed. Dat geldt met name voor Italie en Duitsland. Renteverlaging zou de economie moeten stimuleren.

Macro-analist Hoek van Financiele Diensten Amsterdam heeft zo zijn twijfels over Duisenbergs economische argumentatie. Hoek: “De economische situatie in de Euro-zone is al langer kwakkelend en is de laatste tijd ook niet verslechterd. Eigenlijk gaat het alleen echt slecht in Duitsland en Italie. In mindere mate ook Frankrijk. Maar kleinere landen zoals Nederland doen het niet zo slecht.”

Een belangrijk argument om de geldmarktrente te verlagen is, normaal gesproken, stimuleren van de kredietverlening en daarmee de bestedingen. Dat effect zou ook wel zonder verlaging opgetreden zijn, meent Hoek. “De rente was al laag. Bovendien wordt in Euroland al genoeg geleend, dat kan niet de reden zijn. Ook stimuleren van de exportsector is niet echt noodzakelijk. Die krabbelt er met een aanhoudend zwakke Euro ook wel bovenop.”

Hoek zoekt de redenen meer in de politiek-strategische hoek. “De ECB krijgt al geruime tijd uit Europese politieke kringen te horen dat ze te weinig doet om de economie te stimuleren. Misschien is te veel kritiek uit politieke kring juist een belemmering geweest voor de onafhankelijk ECB om de stap te nemen. Door nu de rente fors te verlagen, neemt de bank in ieder geval de critici de wind uit de zeilen.”

De rollen lijken zelfs omgedraaid. Met de renteverlaging heeft de bank een wapen in handen om de nationale regeringen onder druk te zetten. “De ECB wil graag dat politici de belemmeringen voor een economische dynamiek aanpakken. Met de verlaging heeft de bank een pressiemiddel tegen politici om bijvoorbeeld fiscale hervormingen door te voeren. Ook dat is niet zozeer een economisch, maar veel meer een politiek-strategisch doel.”

Er is wel een semi-economische reden voor de verlaging, verduidelijkt Hoek. In tegenstelling tot het consumentenvertrouwen is het vertrouwen van producenten in de Euro-economie laag. “Verlaging kan ze een steuntje in de rug geven als ze twijfelen over investeringen.”

De renteverlaging zal nauwelijks gevolgen hebben voor de Nederlandse economie of het Nederlandse bedrijfsleven, verwacht Hoek. “De kredietverlening hoeft hier niet gestimuleerd te worden. Misschien dat het het sentiment wat opkrikt.”

Arie Bos

medewerker Cobouw

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels