nieuws

Slowakije lonkt naar Nederlandse bouw

bouwbreed

Slowakije boert goed. Anders dan was gedacht ontwikkelt ’s lands economie zich voorspoedig. De inflatie komt overeen met die in het westen van Europa. De economische groeicijfers behoren tot de hoogste in het voormalige Oostblok. Mede daardoor is de Slowaakse munt iets meer waard dan de Tsjechische. Bouwbedrijven in Slowakije hopen dat deze feiten Nederlandse ondernemingen stimuleren tot samenwerking. Deels voor gezamenlijke uitvoering van werken in Slowakije, deels voor het doen van exportprojecten in bijvoorbeeld Rusland en Oekraine.

“De methoden en systemen die de Nederlandse bouw gebruikt wekken veel belangstelling in Slowakije”, weet ir. Igor Toth. Mede om die reden nam de directeur van het bureau VP – DECO uit Bratislava de uitnodiging van het Export Platform VROM aan om ter plaatse te zien hoe Nederland bouwt.

“Het lijkt me niet ondenkbaar dat er mogelijkheden voor samenwerking zijn”, vervolgt Toth. “Die kansen zullen in de eerstkomende tijd geen aardverschuivingen veroorzaken. Dat neemt niet weg dat er nogal wat mogelijkheden tot investeren zijn sinds Slowakije een eigen economische koers vaart; met name in woningbouw en infrastructuur. Hetzelfde geldt voor de renovatie van de bestaande voorraad.”

Rente

De overheid reserveert via speciale fondsen geld voor de woningbouw, legt Toth uit. Sommige banken lenen tegen een relatief lage rente geld uit voor woningbouw. De prijzen blijven evenwel hoog, ondanks het feit dat de prijs van bouwmaterialen laag is.

De hoogte van het gemiddelde inkomen houdt een eigen woning uit het bereik van velen. Slechts weinigen kunnen met de eigen portemonnee een woning kopen. Twee banken, een staatsbank en de Slowaakse vestiging van de Duitse Hypobank, verstrekken hypotheken. De rente op deze lening is echter schrikbarend hoog. “Het maakt in dat opzicht weinig uit of je een gewone lening aangaat of een hypotheek afsluit”, meent Toth. “Dat verandert pas wanneer meer banken specifieke woningleningen verstrekken.”

De inflatie in Slowakije is laag; de laagste van de landen in Midden-Europa. Vorig jaar en het jaar ervoor ging het om 6 procent. Het ligt in de verwachting dat het dit jaar stabiel blijft. Die 6 procent geeft de echte inflatie weer en is geen opgepoetst officieel getal. Investeerders raken hun geld dus niet kwijt.

“Vooralsnog trekken weinig buitenlandse investeerders naar Slowakije”, zegt Toth. “Nagenoeg alle investeringen komen van binnenlandse financiers. Desondanks weet de Slowaakse economie zich goed te ontwikkelen. Het zou beter gaan wanneer wet en regel niet zo vaak zouden veranderen. Dat gebeurt niet elke dag. Maar jaarlijks worden toch wijzigingen aangebracht. Dat maakt projectberekeningen moeilijk. Oplevering gebeurt onder andere financiele omstandigheden dan het bouwbegin.”

Lobbyen

Toth’s bureau bestaat sinds 1992 en boekt volgens hem tot op heden elk jaar winst. De inkomsten zijn voldoende om zonder bankleningen aan de slag te blijven. De wijze waarop de economie zich ontwikkelt geeft voldoende vertrouwen in de toekomst.

Toth sloot zich met VP – DECO aan bij het Slowaakse verbond voor kleine bouw(verwante) bedrijven. De organisatie telt zo’n 150 leden die maandelijks vergaderen. “Bijvoorbeeld over lobbyen bij de regering voor betere vooruitzichten in de bouw”, licht Toth toe. “Verder wijzen we telkens weer op de noodzaak om de plaatselijke infrastructuur te verbeteren. Dergelijk overleg levert resultaat op: er wordt naar ons geluisterd. Dat blijkt uit de wetgeving die de gang van zaken in de bouw ondersteunt. Daar mogen we nog geen wonderen van verwachten maar de toestand verbetert geleidelijk aan. Het feit dat vertegenwoordigers van de overheid oog voor de bouw hebben, is al heel wat.”

Particulier

Het overgrote deel van de 150 leden van het Slowaakse verbond leidt uitermate kleine bedrijven. De meesten daarvan begonnen volgens Toth met niets. Voor zulke ondernemingen valt de aanvang beduidend zwaarder uit dan voor de ondernemingen die door de privatisering van bijvoorbeeld de grote staatsaannemerijen ontstonden.

In Slowakije is intussen 90 procent van alle bouw(verwante) bedrijven particulier. Het restant wordt binnen afzienbare tijd particulier. “Degenen die met niets begonnen kunnen nauwelijks bij de banken terecht”, benadrukt Toth. “Die stellen uitermate strikte voorwaarden aan bijvoorbeeld het onderpand. Geld voor investeringen in onder meer machines lenen ze sneller uit dan voor werkkapitaal. Maar zonder werkkapitaal om aanloopkosten te voldoen kun je geen project beginnen.”

De problemen houden voor het overgrote deel verband met de hoge rente. De handelsbanken rekenen minimaal 20 procent. De meeste bedrijven kunnen het zich niet veroorloven geld te lenen voor een periode langer dan een jaar.

Wie werk wil uitvoeren zal dus uitermate inventief moeten omgaan met de beschikbare middelen. Dat de bedrijven daar over het geheel genomen goed in slagen, bewijst het kleine aantal ondernemingen dat het toch niet redt. Toth verwacht niet dat de gang van zaken na de komende verkiezingen veel verandert. Niet ten kwade maar ook niet ten goede.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels