nieuws

Overdekt fietsen geeft Apeldoorn wereldfaam

bouwbreed

De gemeente Apeldoorn overweegt de aanleg van een overkapte wielerbaan in het sportpark Orderbos. Deze wielerbaan moet de huidige voorziening in de wijk Driehuizen vervangen en de weg vrijmaken voor accommodatie die voldoet aan internationale normen voor officiele wedstrijden. De kosten van de beschutting belopen de f. 5 miljoen, rekent S. Jansen voor in ‘Overkapping Velodroom Apeldoorn’ *.

Een overkapping van het velodroom maakt de voorziening ook geschikt voor andere activiteiten dan fietswedstrijden alleen. De overkapping dekt de baan, de tribune en het middenterrein af. Het velodroom blijft open voor de buitenlucht. Het middenveld blijft vrij van kolommen. De overspanning beloopt minimaal 90 meter. De constructie bestaat uit gespannen membranen en kan alleen trekkrachten opnemen. Het tentdoek kent een laag eigen gewicht, keert afdoende wind en regen en draagt bij aan de uitstraling van de wielerbaan. Deze uitvoering is niet de goedkoopste oplossing. De investeerders betalen echter niet alleen voor de eerste echte grote tentconstructie in Nederland maar ook voor een goede kans dat Apeldoorn meedoet in het wereldbekercircuit.

Krommingen

Een membraanconstructie neemt belasting op omdat de vorm van het doek twee tegengestelde krommingen heeft. Deze kromming bepaalt het ontwerp. Jansen ging uit van vier grondvormen voor gespannen membranen. De zogeheten golf- en boogvlakken zijn het meest geschikt om grote ruimten te overspannen. Alternatieven ontstaan door aan die vormen ondersteuningsconstructies toe te voegen. De uiteindelijke keus viel op golfvlakken met een tuiconstructie. Het doek heeft voldoende krommingen, een klein oppervlak en weinig hoogte. Een nadeel is het grote oppervlak dat de 16 verankeringen van de tuien vragen.

Het doekontwerp volgde uit het computerprogramma EASY. Dat leverde de juiste vorm op en controleerde de belastingen. Tijdens het ontwerp veranderde onder meer de hoogte van het doek. Dat vereiste een aangepaste ondersteuning. De definitieve verankering bestaat uit zwevende masten. De constructie omvat tien hoofdmasten van bijna 30 meter en vier hoge hoofdmasten van 25 meter langs de zijde van het velodroom die de zwevende masten met tuien ondersteunen. Per zwevende mast treedt een maximale verticale kracht van 700 kN op.

Vervorming

Het bedrijf Ferrari levert onder het merk Precontraint een goed bruikbaar tentdoek. Dat bestaat uit een polyester weefsel met aan beide zijden een een laag pvc en een toplaag van zogeheten Fluotop T. Het doek heeft vrijwel gelijke eigenschappen in de ketting- en inslagrichting en er treedt geen kruip op. Het weefsel uit polyester heeft echter een lagere stijfheid dan doek uit glasvezel. Belasting veroorzaakt om die reden een grotere vervorming. De toplaag van Precontraint houdt weinig vuil vast, verhoogt de levensduur en maakt het doek onbrandbaar. Daarbij laat het slechts 13 procent zonlicht door. De overkapping van het velodroom vergt het zwaarste type doek dat per vierkante meter 1450 gram weegt.

Kostbaar

De uitvoerbaarheid van de details bepaalt in hoge mate het ontwerp. Een onzorgvuldige of moeilijke detaillering levert risico’s op voor de uitvoering en het onderhoud. Te denken valt aan plooien in het doek, lekkage en zelfs scheuren.

Verbeteren van details aan tentconstructies nadat er iets scheef is gelopen, valt uitermate kostbaar uit. Ook het doek vergt bijzondere aandacht. Met ruim 13.000 vierkante meter is het te groot om het in een keer van de zeilmakerij naar de bouwplaats te vervoeren. De totale kosten van het doek blijven net onder f. 2 miljoen. De ondersteuningen en de bijbehorende fundering vergen respectievelijk zo’n f. 900.000 en f. 300.000. Per vierkante meter kost de overkapping f. 320 tegen f. 200 voor de goedkoopste conventionele oplossing.

*)S. Jansen schreef ‘Overkapping Velodroom Apeldoorn’ voor de afstudeerrichting Utiliteitsbouw van de Faculteit der Civiele Techniek van de TU Delft.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels