nieuws

‘Een kapotte sluisdeur vraagt om het oog van een vakman’

bouwbreed

Ze wegen zo zwaar dat zelfs King Kong ze niet van hun plaats krijgt, en ze zijn groot genoeg om er de toegangspoorten van een reusachtig kasteel mee af te sluiten. De vier deuren die in de werkplaats in Harlingen op een stellage liggen, zaten tot voor een paar maanden terug in een sluis in Medemblik. Nadat ze vanwege houtrot zijn verwijderd, hebben leerling waterbouwers ze gerestaureerd. Om het karwei op te knappen, leerden ze oeroude technieken die alleen nog in Harlingen worden onderwezen door opleidingsinstituut GOA-Noord.

“Sommige dingen kun je niet op papier zetten. De kneepjes van het vak zitten in het hoofd van de vaklui die dit werk al jaren doen. Alleen door met zulke mensen samen te werken, kun je leren begrijpen hoe het in elkaar zit. Het oog van de vakman, dat is wat je nodig hebt, anders kom je er niet,” zegt H. Korporaal, directeur van de stichting Gemeenschappelijke Opleidings Activiteiten Noord-Nederland (GOA-Noord).

Leermeester A. Amsterdam was de afgelopen maanden dagelijks met de GOA-leerlingen in touw om de sluisdeuren te repareren. “Onze jongens specialiseren zich in klassieke technieken. Ze leren bijvoorbeeld houten sluisdeuren, meerpalen en verschillende soorten steigers te maken”, aldus Amsterdam.

Vergrijzing

Opleidingen voor de grond- weg- en waterbouw (gww) zijn er genoeg, maar alleen de Stichting GOA-Noord leidt op voor de ‘klassieke’ waterbouw. Leerlingen leren hier onder meer houten bruggen, aanlegsteigers, meerpalen en sluisdeuren te maken. Deze sector schreeuwt om personeel, omdat de vergrijzing ook hier toeslaat. GOA-Noord speelt hier op in.

De stichting werd in 1985 opgericht en is een overkoepelend orgaan voor Samenwerkingsverbanden van Praktijkopleidingen in de sector grond-, weg en waterbouw (SPG’s) in Friesland, Groningen en Drenthe. De leerlingen zijn in dienst van een van de samenwerkingsverbanden en volgen een opleiding via het leerlingstelsel. GOA Noord verzorgt ook opleidingen voor onder meer straatmaker, machinist en wegen- of grondwerker.

Amsterdam en Korporaal steken nietig af tegen de gigantische sluisdeuren in de werkplaats van firma De Groot Waterbouw in Harlingen. Bij dit bedrijf huurt GOA-Noord sinds enkele jaren een werkruimte. De opleiding voor waterbouwer kan uitsluitend hier worden gevolgd.

“Je hebt ervaren vaklui nodig die hun kennis goed kunnen overbrengen en die vind je niet overal meer. Dit soort waterbouw is een uitstervend beroep. We hebben het geluk dat we hier nog een paar vaklui hebben”, verklaart Amsterdam.

Er is volop vraag naar personeel in deze branche. Steigers, meerpalen, houten bruggen en sluisdeuren die in de jaren zeventig en tachtig of eerder zijn gemaakt, zijn aan vervanging toe of behoeven onderhoud. “Wie onze opleiding voltooit, heeft gegarandeerd een baan”, zegt Korporaal.

Leermeester Amsterdam toont een beitel. Het ding is zo groot als een koevoet, zo breed als de poot van een eiken eettafel en gemaakt uit staal met een dikte van zo’n anderhalve centimeter. Niet alleen de beitel, ook de cirkelzaag en de boren in de Harlingse werkplaats lijken bestemd voor de handen van een reus. De leerlingen moeten het lompe gereedschap heel subtiel hanteren, want het materiaal waarmee ze werken is zo kostbaar dat er eigenlijk niets verspild mag worden.

“Die jongens leren om tot op de millimeter nauwkeurig te werken”, zegt leermeester Amsterdam. “Daarom duurt het ook zo lang voordat zo’n karwei klaar is. Met die vier sluisdeuren zijn we zo’n zes weken bezig geweest.”

De gevaarten worden binnenkort weer op hun plaats gezet in Medemblik. “Alle leerling waterbouwers gaan er kijken”, zegt Korporaal. “Zo’n excursie maakt deel uit van het onderwijsprogramma. Trouwens, als er een handje geholpen moet worden, zijn onze jongens daar natuurlijk niet te beroerd voor.”

Een ‘vakmansoog’ ontwikkel je niet via een boekje, maar door in de praktijk te leren van ervaren leermeesters. Foto: fa De Groot

Vaklui in de klassieke waterbouw dreigen uit te sterven

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels