nieuws

Ondergronds bouwen blijkt beperkt mogelijk

bouwbreed Premium

rotterdam – De mogelijkheden om ondergronds te gaan zijn beperkt. Parkeren en opslag behoren tot de mogelijkheden, maar winkelcentra onder de grond worden al problematisch. Dit is de visie van ING-Vastgoed, uitgedragen tijdens de jaarlijkse dag van het Centrum Ondergronds Bouwen (COB).

“Directe daglichttoetreding is heel belangrijk wanneer je praat over ondergrondse functies waar mensen zijn. De mens als gebruiker moet centraal staan bij ondergrondse toepassingen. Parkeren kan goed, maar andere mogelijkheden zijn beperkt”, zo zei H. Koekoek van ING-Vastgoed.

Als om zijn eigen woorden te loochenstraffen toonde hij de parkeergarage onder het Museumplein in Amsterdam waar ING tegelijkertijd een Albert Heijn in bouwt. Bij het ontwerp is er duidelijk rekening mee gehouden dat de gebruikers voldoende visueel contact hebben met de buitenwereld. “De gebruiker moet zich er veilig en prettig voelen. Een deel van het gevoel van onveiligheid in ondergrondse ruimten is psychologisch. Maar gedeeltelijk is het ook een kwestie van slecht ontwerp met donkere hoeken”, stelt Koekoek.

Hij pleitte daarom ook voor uitbreiding van het onderzoek naar ondergronds bouwen met de sociaal-psychologische factor. Wat dat betreft werd hij op zijn wenken bediend door COB-voorzitter Oud, die aankondigde dat het COB een dergelijke verbreding van het onderzoek inderdaad gaat uitvoeren.

Overschrijdingen

Een ander belangrijk punt voor succesvol onder de grond gaan is, dat de kosten vooraf duidelijk moeten zijn. “Ondergrondse projecten zijn slecht te calculeren. Overschrijdingen van tien procent zijn normaal. Maar dat betekent voor een financier wel twintig procent minder rendement. Wil je een belegger dus zover krijgen dat hij in een project stapt, dan zal daar iets aan moeten gebeuren.”

Samenwerking met de overheid noemde hij een absolute noodzaak, zeker waar het gaat om ingewikkelde projecten. “Een private partij kan marktrisico’s berekenen en nemen, maar geen bestuurlijke en maatschappelijke risico’s. Daarom moet er goed worden samengewerkt met de overheid die die risico’s wel kan nemen. ING zal nooit participeren in projecten als er niet een breed draagvlak voor bestaat. Zo kan de markt de investeringen in bijvoorbeeld Schiphol niet alleen dragen.”

Prijs als stimulans

Het COB zal met ingang van komend jaar tweejaarlijks een prijs van 70.000 gulden uitloven. Deze is bestemd voor personen of instellingen die zich inzetten voor de stimulering van ondergronds bouwen.

Er is een stichting in het leven geroepen die is genoemd naar de civiel ingenieur A.M. Schreuders. Mei volgend jaar worden mensen opgeroepen projecten in te dienen. In het najaar van 1999 wordt de prijs voor het eerst uitgereikt.

Reageer op dit artikel