nieuws

Nieuwe vliegtuigen stellen andere eisen aan luchthavens

bouwbreed

den haag – Het lijkt erop dat Schiphol mag doorgroeien naar tachtig miljoen passagiers en 600.000 vliegbewegingen per jaar. Grote vraag is of dat voldoende is, want diverse luchtvaartanalisten verwachten tot 2010 een verdubbeling van het passagiersvervoer door de lucht.

Die verdubbeling vraagt een andere aanpak van luchttransport. Vooral de capaciteit van vliegtuigen voor de lange afstandsvluchten wordt groter. Dan moet ook de infrastructuur op de grond worden aangepast. Start- en taxibanen moeten versterkt en verbreed worden. En in- en uitladen vereist eveneens een andere aanpak.

Met die enorme groei verandert ook de vorm van het passagiersvliegtuig. Ervoor in de plaats komt mogelijk een soort vliegende vleugel die zo’n duizend passagiers kan vervoeren. Dat is dezelfde vorm als de bekende B-2 Stealth bommenwerper.

Zowel Boeing als Airbus hebben er recentelijk diverse studies op losgelaten, terwijl ook de Russen zich niet onbetuigd lieten. In de vakliteratuur wordt gesproken over Blended Wing Body (BWB), waarbij de romp bijna onmerkbaar overgaat in de vleugel. Opvallend aan deze toestellen is dat passagiers en vracht niet alleen in de romp worden vervoerd, maar ook in de vleugel. Die vleugel is dan ook twee meter dik. Sommige analisten verwachten de vliegende vleugel al over enkele decennia, anderen denken aan de tweede helft van de volgende eeuw.

Tot die laatste groep behoort professor E. Torenbeek van de Technische Universiteit Delft. “Deze toestellen zijn nu nog in conceptvorm. Het duurt lang voordat ze productieklaar zijn, omdat veel nieuwe technieken gaan worden toegepast.” De Delftse hoogleraar verwacht dat de huidige vliegtuigtypen nog decennia lang in gebruik blijven. Wel is de internationale verwachting dat de huidige vliegtuigen (romp + vleugel) niet veel groter kunnen groeien dan tot achthonderd passagiers. Willen de luchtvaartmaatschappijen nog grotere toestellen om de prijs per stoel lager te krijgen, dan komt de vliegende vleugel serieus in beeld.

Grote spanwijdte

De grotere spanwijdte van de vliegende vleugels wil niet zeggen dat ook de landingsbanen breder moeten worden. Volgens Torenbeek is dat geen automatisme. “Het gaat om de wielbasis van het landingsgestel”, legt de Delftse vliegtuigontwerper uit. “Die is maatgevend voor de breedte van de startbaan.”

Maar volgens E. Koelemeijer, op Schiphol verantwoordelijk voor de infrastructuur, kan de vliegende vleugel sowieso niet op Schiphol landen. “Door de grotere spanwijdte van de vliegende vleugel is de afstand tussen de rijba0nen veel te klein. Ze zouden elkaar raken. We houden tot nu toe alleen rekening met de Airbus A-3XX en de Boeing 747-XX, die uitgaan van twee dekken boven elkaar in de romp.”

Ook zou de vliegende vleugel alleen op de nieuwe vijfde baan kunnen opstijgen, tenminste als het vol beladen gewicht van het toestel in de buurt van 700 ton komt. Want voor de huidige banen geldt een maximaal startgewicht van 600 ton.

De Delftse hoogleraar ziet ook problemen opduiken op de taxibanen. Aan de hand van een tekening van de A-3XX kan hij al laten zien dat grotere vliegtuigen meer ruimte nodig hebben om bochten te maken. Dus moeten scherpe bochten in taxibanen in de toekomst verdwijnen.

Of toch niet? Want er is een andere mogelijkheid. “Misschien dat de vliegtuigbouwers dat oplossen door opvouwbare buitenvleugels”, stelt Torenbeek. Deze techniek is al heel oud en wordt al decennia lang gebruikt bij marinevliegtuigen op vliegkampschepen.

Uitstappen

Ook de jongste loot aan de Boeing-stam, de 777, kent een dergelijke versie die volgens de Delftse hoogleraar speciaal ontworpen is voor een Amerikaanse luchthaven die te klein was. “Maar geen enkele luchtvaartmaatschappij heeft deze tot nu toe besteld.”

Waar Torenbeek wel grote problemen verwacht is bij het in- en uitstappen van de passagiers. Nu al met de dubbeldekker A-3XX verwacht hij vooral opstoppingen bij het uitstappen via een passagiersbrug. “De A-3XX heeft daarom verschillende deuren op beide dekken, zodat je twee passagiersbruggen kunt inzetten.”

Maar zijn ze op Schiphol wel druk mee bezig, stelt Koelemeijer. Ook wordt studie verricht naar zogenaamde ‘over the wing’ bruggen, waarbij de passagier zowel voor als achter de vleugel kan uitstappen. Op andere vliegvelden kan de passagier alleen voor de vleugel uitstappen. Als deze plannen op Schiphol doorgaan, is dat uniek voor de hele wereld. De grote staalconstructie van de brug betekent wel dat er meer ruimte voor moet worden gereserveerd en dat er dus minder ruimte is voor vliegtuigen.

Mede in dat kader stelt Koelemeijer dan ook dat je spreekt over een heel nieuw vliegveld. “In de internationale discussie over de inrichting van nieuwe vliegvelden vormt de vliegende vleugel een wezenlijk onderdeel.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels