nieuws

‘Koper slaat na opleveren aan het verbouwen’ Bouwfonds wil definitief af van massaproductie

bouwbreed Premium

ouderkerk a/d amstel – Willem Meeuwese, directeur van Bouwfonds Woningbouw, steekt zijn arm omhoog en raakt zonder veel moeite het plafond van de in aanbouw zijnde woning. Een typisch voorbeeld van de geindustrialiseerde bouw.

“Het is veel te veel gericht op kwantiteit. Het maken van productie is jarenlang heilig geweest. Maar die tijd is nu voorbij. De consument bepaalt zelf wel hoe zijn eigen huis eruit moet zien. Dat betekent dat de bouw een cultuuromslag moet maken. We moeten af van de massaproductie.”

Meeuwese beweegt zich voorzichtig over de bouwplaats in de nieuwbouwwijk Benning in Ouderkerk aan de Amstel. Het regent en dat komt de toegankelijkheid van de locatie allerminst ten goede. Bouwfonds Woningbouw ontwikkelt hier een wijk van in totaal ruim vijfhonderd huizen.

Keurige twee-onder-een-kappers, fraaie vrijstaande optrekjes wisselen in hoog tempo nette rijtjeshuizen af. “Dit alles is toch niet saai of lelijk te noemen”, zegt de Bouwfonds directeur op een toon die weinig tegenspraak duldt. Het concept ‘Persoonlijk Wonen’, dat gisteren door het Bouwfonds officieel is gepresenteerd, moet volgens hem dan ook niet worden gezien als antwoord op de huidige ‘mooi-lelijk-discussie’ die over de Vinex-productie wordt gevoerd. “Wij zijn met Persoonlijk Wonen aan de slag gegaan om de consument zelf meer mogelijkheden te bieden. Maar niet vanuit de gedachte dat wanneer de consument meer over het product te zeggen heeft ook de kwaliteit daarvan beter zou zijn.”

Streng en strak

Meeuwese wijst naar een rijtje woningen die in aanbouw is. De gevel toont streng en strak. In het plan van Bouwfonds zit de mogelijkheid dat de consument binnen te voren vastgestelde grenzen het uiterlijk van de gevel kan veranderen. “Dan moet worden gedacht aan zaken als een dakkapel, een erker of de grootte van een raamkozijn. Maar hierdoor wordt wel de monotonie in zo’n rijtje woningen doorbroken.”

Persoonlijk Wonen. Het klinkt bijna magisch maar is volgens Meeuwese niets meer of minder dan het inspelen op de groeiende wens van de consument om zijn eigen woonomgeving te bepalen. Onderzoek heeft uitgewezen dat 36 procent van de kopers zelf de eigen woning zou willen indelen. “Daar moet je rekening mee houden. Zeker omdat ik verwacht dat het percentage in de toekomst alleen maar zal groeien. Je moet de kopers de kost geven die kort na de oplevering aan het verbouwen slaan. Dat is verspilde energie en kosten. Want dat had makkelijk tijdens de bouw gekund.”

Top 5

Bouwfonds heeft door middel van panelgesprekken een top 5 samengesteld van wensen waar adspirant kopers van een nieuwbouwhuis mee lopen. Onbedreigd aan kop staat dan de indeling. “Een grotere woonkamer of een kleinere ouderslaapkamer of juist groter. Kortom: men wil de vrijheid hebben om daar invloed op uit te oefenen.” Op de tweede en derde plaats volgen de keukeninrichting en badkamer/sanitair. Vierde staat het bepalen van het gevelbeeld. Meeuwese: “Het grappige is dat men enerzijds wel wil bepalen over zaken als grootte en plaats van ramen, deuren en gevelbekleding, maar tegelijkertijd het niet te wild wil laten worden. Men wil bij voorbeeld ook niet dat de buurman al te veel uit te toon valt. Dit in verband met mogelijke waardevermindering van het eigen huis.”

De mogelijkheden om het uiterlijk van het huis aan te pakken zijn en blijven ook enigszins beperkt, zo voorspelt Meeuwese. “Je zit nu eenmaal vast aan de stedenbouwkundige opzet, maar ook aan de voorschriften in de afgegeven bouwvergunning.” De consument zal dus meer uit standaardpakketten als erkers, andere raamkozijnen en deuren kunnen gaan kiezen.

Anders wordt dat met de binnenkant van de woning. Daar moet de sky the limit worden. Als het Bouwbesluit ten minste iets wordt versoepeld. Immers, de vrijheid van indelen is nu nog flink begrensd. In de promotiefilm over het concept worden als voorbeelden gegeven het trekken van de gang en garage bij de woonkamer of het laten vervallen van een zijraam. Zaken die nu strijdig zijn met het Bouwbesluit maar waar Bouwfonds toch rekent op een versoepeling. “Die regels moeten en zullen veranderen”, benadrukt Meeuwese.

Cultuuromslag

Maar er gaat meer veranderen. Vooral de bouwkolom zal de nodige wijzigingen ondergaan. Zo gaat Bouwfonds op de bouwplaats de ruw- en afbouwfase scheiden. In de praktijk betekent dit dat niet langer een aannemer voor de complete ontwikkeling van de woningen verantwoordelijk is. Gelijk aan de utiliteitsbouw, waar een dergelijke benadering als sinds jaar en dag gewoon is, komt er een ruwbouwaannemer die het casco neer zet waarna de afbouwaannemer de woningen zal afbouwen en opleveren.

Met het concept is Bouwfonds bij de grotere bouwbedrijven wezen buurten. “Maar dan blijkt dat zij intern niet die mogelijkheid hebben om de bouwstroom te scheiden. Ze bouwen het zelf en in hun kielzog komen een rits aan onderaannemers de boel afmaken. Niet alleen werkt dat minder efficient het werkt ook kostenverhogend.” Omdat de grotere bouwers – Meeuwese weigert overigens namen te noemen – de flexibiliteit vooralsnog ontberen zal Bouwfonds in de directe toekomst alleen nog met de kleinere en middelgrote ondernemers in zee gaan. “Om een voorbeeld te noemen, hier bij plan Benning gaat P. Meijer de ruwbouw doen en zal De Groot/Schouten uit Volendam de woningen afbouwen.”

Meeuwese stapt een woning binnen. Een timmerman wil net naar buiten en baalt zichtbaar van de plotselinge belangstelling voor het huis. Na de bezoekers iets te hebben toegebromd loopt hij weg. Meeuwese: “Die man heeft er weinig plezier in. Vaak ook veroorzaakt door de eentonigheid van het werk. Het is iedere dag hetzelfde want steeds moet in elke woning dezelfde handeling worden verricht. Met Persoonlijk Wonen wordt dat patroon doorbroken omdat ieder huis anders kan zijn. Sommige mensen zijn bang dat daardoor de fouten zullen toenemen, maar we verwachten juist het tegendeel. Fouten komen omdat men zonder na te denken iets doet. Nu wordt die timmerman gedwongen bij ieder huis eerst te kijken wat hij er moet gaan doen.”

Maar niet alleen op de bouwplaats zal het wennen worden. Ook de consument moet leren met de nieuwe vrijheid om te gaan. Daarom staat of valt het project met begeleiding. Binnen Bouwfonds worden er nu personen opgeleid met het systeem aan de gang te gaan. De verwachting is dat straks externe- “en dat kunnen ook makelaars zijn”- adviseurs zijn die de aspirant-kopers begeleiden. “De consument wil namelijk vooral onafhankelijk advies hebben. Ze moeten stapsgewijs door het proces worden geloodst. Met behulp van software worden vervolgens de gevolgen van hun beslissingen zichtbaar gemaakt.”

In januari gaat Bouwfonds Woningbouw met het plan op een aantal nieuwbouwlocaties aan de slag. “Dan zullen de mogelijkheden duidelijk worden en zal ook zichtbaar zijn hoe de consument er op reageert.”

Oke er zijn nog wel wat hobbels te nemen zoals contractuering en duidelijkheid over de financiering. Maar, verzekert de Bouwfonds-topman, dat zijn slechts details. “Sneller dan iedereen denkt zal de consument de mogelijkheden oppakken.”

Reageer op dit artikel