nieuws

Iris meet kunstwerken zonder boren

bouwbreed

groot ammers – Volgend voorjaar kan de nieuwe radarwagen Iris de kwaliteit van Nederlandse kunstwerken zonder boren in kaart brengen. Iris is een aanvulling op bestaande technieken voor niet-destructieve metingen aan wegen. “Behalve aan het asfalt zelf, ziet Iris ook de zwakke plekken in de betonconstructie daaronder”, verklaart directeur H. van Langeveld van ingenieursbureau Nebest, dat het van oorsprong Amerikaanse systeem aanpast aan de Nederlandse situatie.

De radarwagen werkt met drie of vier grondradarantennes en scant een rijbaan in een keer.

“De radargolven dringen door de materie en worden deels teruggekaatst. Op de grens tussen twee lagen wordt extra veel energie teruggekaatst, die je in de radargrafiek terugvindt als een piek. De software interpreteert die pieken en presenteert ze in een tabel. Daarnaast geeft ze een ruimtelijke doorsnede op elk te kiezen punt en een bovenaanzicht waarin de zwakke plekken zijn aangegeven”, legt E. Folten van Business Development van Nebest uit. “Daarin zie je dus de laagdiktes van het asfalt, afwijkingen in de samenstelling, de dikte van het beton boven het wapeningsstaal, open ruimtes en losse schollen. Je weet ongeveer waar het wapeningsstaal roest. De meeste roest is chloride geinitieerd en radar en software zijn gevoelig voor chloride in beton.”

In de Verenigde Staten doet de Iris haar werk al vijftien jaar, maar in oktober heeft ze haar eerste zes Nederlandse metingen gedaan. “Daar is wel twee jaar wetenschappelijk onderzoek aan vooraf gegaan voor de aanpassing van de software”, relativeert Van Langeveld. “We hebben hier bijvoorbeeld zoab, dat ze daar niet kennen. En het hier gebruikte hoogovencement bevat meer slak”, vult Folten aan. “Waarbij we in de toekomst misschien nog dingen tegenkomen waar we niet aan hebben gedacht.”

Wat wel en niet werkt blijkt inderdaad pas in de toekomst, want al zijn de metingen goed verlopen, een referentiekader ontbreekt.

“Weten doen we het pas wanneer het asfalt eraf gaat”, stelt Van Langeveld. Dat gebeurt voor het eerst in juni, bij de brug over de Rijn bij Heteren.

Projectbegeleider van die brug Freek van der Meulen van de Bouwdienst van Rijkswaterstaat heeft echter alle vertrouwen in de Iris. “De radarwagen bestaat al zo lang, we gaan ervan uit dat het werkt. Bovendien bestaan er een aantal statistiekjes van. Maar in juni kunnen we beoordelen of dat ding gelijk had.”

Gedonder

Van der Meulen is ingenomen met de ontwikkeling. “We willen graag alles van tevoren weten. Je kunt ook eerst slopen en dan gaan kijken, maar daar hebben we een broertje dood aan. Dat levert een hoop gedonder op en als we alles op voorhand weten, kunnen we een mooi bestek uitschrijven waar precies in staat wat er moet gebeuren.”

Dat is volgens Van Langeveld niet het enige voordeel. “Je kunt ook stukken ongemoeid laten die in goede staat verkeren en je weet van tevoren precies hoeveel materiaal je nodig hebt.” Folten vult aan: “Het komt erop neer dat je wat je ons betaalt ruimschoots terugverdient.”

Hoeveel de wagen kost en wat de gebruiksprijs wordt per vierkante kilometer, kunnen de heren nog niet zeggen. “Onze afnemer – in bijna alle gevallen Rijkswaterstaat – koopt een aantal voordelen: De dienst hoeft de weg niet af te zetten, omdat Iris haar werk doet met zeventig kilometer per uur. Rijkswaterstaat hoeft evenmin mannetjes te sturen om daar te gaan boren; hij kan een bestek op maat schrijven, want de metingen van Iris zijn veel preciezer dan de uitkomsten van traditioneel onderzoek. Als je vier punten boort op honderd vierkante meter weet je immers nog niets; de dienst kan de juiste hoeveelheden materiaal bepalen en hoeft nergens te slopen waar dat niet nodig is. Dat scheelt zoveel geld, dat we denken dat de afnemer met Iris goedkoper uitkomt dan met de traditionele methode. Anders zouden we er ook niet aan beginnen; we zijn immers een commercieel bedrijf.”

Investeren

Als het goed is, heeft Nebest in de lente een eigen Iris. “Voor de metingen in oktober hebben we een radarwagen uit de Verenigde Staten over laten komen. Die is van Penetradar Corporation, waar we ook het onderzoek mee hebben gedaan. Als de uitkomsten van de metingen positief uitvallen, kopen we waarschijnlijk zelf een auto. Dat vergt een grote investering, dus hij moet ongeveer drie maanden per jaar in gebruik zijn. Maar Rijkswaterstaat heeft alleen al zevenduizend bruggen, dus daar hebben we het volste vertrouwen in.”

De uitkomsten van de metingen zijn op 12 november bekend. Nebest presenteert ze tijdens een seminar in hotel Vianen. Daar spreekt K. Tjaden, hoofd ontwikkeling technieken en onderhoudsbeleid van Rijkswaterstaat, over de probleemstelling en de visie van zijn organisatie op ontwikkelingen in inspectiemethodieken. Folten informeert over radarwagens en andere niet-destructieve onderzoeksmethodieken. Vice-president Alongi van Penetradar Corporation geeft een toelichting over de werking van Iris en de metingen aan Nederlandse kunstwerken.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels