nieuws

H.Th. Wijdeveld met G22 Woningbouw Hoofdweg in Amsterdam (1925-1927)

bouwbreed

Uit een boek dat uitkwam ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van Hendricus Theodorus Wijdeveld (1885-1987), is het volgende citaat afkomstig. – Daarom, zijt welkom, – Analytici, Ingenieurs – verwerpers van alles wat – Kunst – wil heten, nodig zijt gij, die Constructie laten voorgaan en Collectief-bouwen, het onpersoonlijke, stellen boven het Individuele, want uw arbeid is het ontbolsteren van een nieuwe vrucht! Maar weet, dat uw taak wordt aangevuld door anderen, ook zij zijn nodig… omdat de strijd van de Ziel der mensheid met de Geest steeds zal eindigen in dat heerlijke compromis, dat Harmonie heet, dat is Cultuur, dat is een hoopvolle toekomst, een Beeldend-bereiken! –

Het boek was baldadig getiteld – Mijn eerste eeuw – . Een titel die de lading dekt, want Wijdevelds carriure begint in 1897, als hij als jongste bediende op een architectenbureau gaat werken en eindigt eigenlijk pas bij zijn dood in 1987.

Wijdeveld is vooral bekend geworden met grootschalige, visionaire projecten zoals een ontwerp voor het Vondelpark uit 1919, waarin hoge gebouwen en een groot volkstheater zijn opgenomen, een Wagneropera, de internationale werkgemeenschap Elckerlyc in Loosdrecht en een ontwerp voor een nationaal park tussen Amsterdam en Zandvoort. Zijn lijfspreuk – plan the impossible – is de benaming van een uiterst utopisch ontwerp voor een internationaal onderzoekscentrum in een 24 kilometer diepe schacht, afgedekt door een reusachtige glazen koepel.

Toch bouwt hij ook in de eerste decennia van deze eeuw: een aantal vrijstaande woonhuizen, enkele tentoonstellingspaviljoens en twee woningbouwprojecten in Amsterdam. Het complex aan de Insulindeweg is enige jaren geleden gesloopt, terwijl dat aan de Hoofdweg in het uitbreidingsplan West gerenoveerd is. Iets van de grootschaligheid van zijn utopie-n keert terug in de gevels aan de Hoofdweg, die in een oneindige repetitie culmineren in een monumentale hoekoplossing. Maar zijn gebouwde architectuur is altijd trendvolgend en zeker niet visionair.

Behalve als architect is Wijdeveld actief als redacteur van het toonaangevende blad Wendingen, typograaf en ontwerper van scheepsinterieurs en toneeldecors.

Deze veelzijdige kunstenaar is verschillende malen herontdekt. Eerst in de jaren zestig als typograaf door de Hitweekgeneratie, later in de jaren zeventig door de kunsthistorici van de Amsterdamse School en filmer Hank Onrust. Deze portretteert de uiterst vitale Wijdeveld, gekleed in een soort Van Oekel-jasje, definitief als dromer en fantast.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels