nieuws

Automatisering voor brug en sluis

bouwbreed

Iedereen die denkt dat automatisering in de bouw iets van de laatste tien jaar is, heeft het mis. Weliswaar is het fenomeen in die periode breed doorgebroken, maar de pioniers waren al tien jaar eerder begonnen, eind jaren zeventig. Een daarvan is het Leidse bedrijf Langezaal en Inniger, het elektrotechnisch bureau dat destijds de eerste geautomatiseerde, op afstand bestuurde brug van Nederland installeerde.

Al een tijd liep de directeur van destijds, ing. E. Langezaal, rond met het uitgewerkte idee, maar hij vond geen brug die zich daar voor leende. Tot er bij Alphen aan den Rijn een brug werd vernieuwd, waarbij het budget voor een brugwachter niet toereikend was. Langezaal zag zijn kans schoon en wist vervolgens deze Zegerbrug tot de eerste afstandsbestuurde, geautomatiseerde brug van het land te maken.

Een ‘Programmable Logic Controller’ (PLC) ter plekke stuurde de motoren voor het openen en sluiten van de brug aan. Bijzonder vooruitstrevend was ook de toepassing van glasvezelkabel voor het videosignaal; over een lengte van drie kilometer werden deze gegevens getransporteerd. Eindpunt van die kabel was het brugwachtershuisje van een andere brug; deze functionaris kon zo twee bruggen tegelijk bewaken.

Datacontact

De investering was in die tijd dermate innovatief, dat er kredietsubsidie van de rijksoverheid voor werd verstrekt. Trots meldt Langezaal dat dit krediet ook netjes kon worden terugbetaald, omdat het een succes was. “We zijn nog vrij lang de enigen gebleven die iets dergelijks op de markt aanboden”, herinnert hij zich. “Pas na een jaar of zes kwam er concurrentie van ingenieursbureaus die ook software ontwikkelden voor brugbesturing op afstand.”

Paradepaardje van de recente installatie-geschiedenis is een complex van tien bruggen rond Brugge in Vlaanderen met een centrale post. En in Tilburg zijn vanaf volgend jaar twaalf bruggen in een post samengebracht. Op zo’n post zitten altijd twee tot drie brugwachters; in het toeristenseizoen is dat nog uit te breiden. Inmiddels zijn bijna honderd bruggen in Nederland geautomatiseerd door Langezaal en Inniger.

Met elke brug is zoals gezegd videocontact, maar ook spraak in twee richtingen en vanzelfsprekend het datacontact met de PLC die daadwerkelijk alle handelingen uitvoert. Van verkeerslichten voor scheepvaart en weg tot sluiten van de bomen en het openen van de brug: alles kan met knoppen op afstand worden uitgevoerd. Om bijvoorbeeld te voorkomen dat per ongeluk de brug al open gaat terwijl de bomen nog niet dicht zijn, is de programmatuur beveiligd in stappen die per se na elkaar moeten worden genomen.

Beelden herkennen

Dit jaar werd de vierde generatie Langezaal aan het hoofd geplaatst van Langezaal en Inniger. Directeur ing. Marcel Langezaal van het ruim negentigjarig oude familiebedrijf leidt een team van gespecialiseerde medewerkers.

“Geautomatiseerde bediening van bruggen en sluizen is een van onze specialiteiten”, vertelt Langezaal junior. “En we gaan daarin heel ver; de jongste ontwikkeling is het herkennen van beelden door de computer. Twee camera’s bewaken een brugdek, dus als zich nog iets of iemand op de brug bevindt terwijl die op het punt staat open te gaan, meldt het systeem dat en kan actie worden ondernomen.”

Bij een brug in Schoorldam is een proefopstelling van deze techniek gemaakt: “We kampen nog met het probleem van schaduwen-interpretatie door de twee camera’s”, meldt Langezaal over het project, “maar we zijn al heel ver in het vinden van een oplossing daarvoor.”

Een ander vergelijkbaar vooruitstrevend project wordt in de sluizen van IJmuiden uitgewerkt. Nu moet daar bij het invaren van de voorste schepen steeds een sluismedewerker op de wal meelopen en melden als de boeg zich vlak voor de dichte sluisdeur bevindt. Te dichtbij kan schade aan de deur veroorzaken en te ver weg neemt te veel plaats in de sluis in. Met behulp van twee camera’s naast elkaar proberen de programmeurs hier een driedimensionaal beeld voor de computer te genereren. Op basis daarvan kan de schipper geinstrueerd worden over zijn positie in de sluis. Voor dit project bestaat in de markt grote belangstelling, omdat het bij succes de mogelijkheid opent zowel hoogte als diepte geautomatiseerd te meten.

Utiliteitsbouw

Naast deze boegbeelden is het bedrijf overigens sterk vertegenwoordigd in de utiliteitsbouw, zoals het preventief onderhoud van overheidsgebouwen met een 24-uurs storingsdienst voor monteurs en programmeurs. En de automatisering van bepaalde industriele processen is ook een kolfje naar de hand van Langezaal en Inniger. Zo werden een Brabantse en twee Duitse betonfabrieken voorzien van een uitgekiend productiebesturingssysteem.

“Je moet je voortdurend blijven ontwikkelen”, is de overtuiging van Marcel Langezaal. Zo onderzoeken zij het concept van flexibele koppeling voor brugbesturing: “In rustige perioden kun je van drie posten waar elk vijf bruggen worden bestuurd een post maken waar de controle over vijftien bruggen samenkomt.”

In de afgelopen zomer werd bovendien het felbegeerde ISO 9001-certificaat toegekend, waardoor het bedrijf weer in staat is offertes uit te brengen aan diverse opdrachtgevers die dat als eis stellen.

Pieter Scherpenberg, publicist op het gebied van automatiseringsvraagstukken in Amsterdam.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels