nieuws

Vervolgde aannemers hekelen Rijkswaterstaat Geldboetes geeist tegen bouwbedrijven na dramatisch ongeval viaduct Heerenveen

bouwbreed

leeuwarden – Tegen wegenbouwer Reef Bouw BV uit Oldenzaal en Bouwcombinatie It Fean ’99 zijn voor de rechtbank in Leeuwarden respectievelijk geldboetes van 20.000 en 12.500 geeist. De rechter acht de bedrijven verantwoordelijk voor het instorten van de bekisting van een in aanbouw zijnde viaduct bij de kruising van de rijkswegen 7 en 32 rond Heerenveen. Daarbij kwam een 43-jarige werknemer van Reef om het leven en raakte een 45-jarige collega ernstig gewond.

Officier van justitie mr. R. de Graaf verweet de bouwbedrijven “technische en organisatorische gebreken”. De aannemers op hun beurt wezen met de beschuldigende vinger richting opdrachtgever Rijkswaterstaat. Die zou onmogelijke eisen hebben gesteld.

It Fean ’99, een bouwcombinatie van vijf bedrijven (Reef Oldenzaal, Ballast Nedam Grond en Wegen, Koninklijke Wegenbouw Stevin, Koop Tjuchem en Heijmans die werken aan de ontwikkeling van het klaverblad bij Heerenveen) stelde Rijkswaterstaat voor om de pilaren van de viaducten prefap’ te bouwen.

”Je stapelt dan betonblokken boven op elkaar. Het verkeer moet worden stilgelegd, maar in twee nachten heb je de pilaren staan. De methode is veiliger en goedkoper dan het storten van beton”, verklaarde bedrijfsdirecteur Oude Averhuis van Reef B.V.

Esthetisch

Maar Rijkswaterstaat voelde niets voor prefap. Het zou esthetisch onverantwoord zijn en het stilleggen van het verkeer was onbespreekbaar. Dus werd er gestort en raasde het verkeer onder het in aanbouw zijnde viaduct door.

Op 13 augustus vorig jaar moest de bekisting van een van de kunstwerken worden verwijderd. Opnieuw ontstonden er problemen met Rijkswaterstaat. ”De dienst wilde niet dat het verkeer werd omgeleid. De balken moesten worden verwijderd, terwijl het verkeer rakelings voorbijschoot”, aldus projectleider wegenbouw De Boer van It Fean ’99.

Bij het verwijderen van de bekisting stortte het viaduct in. aen werknemer kwam om het leven, vier anderen raakten gewond en er was enorme materiele schade.

Officier van justitie De Graaf noemde het een wonder dat er niet meer slachtoffers zijn gevallen. Hij erkende de “starre houding van Rijkswaterstaat”, maar meende dat de bouwbedrijven ook verwijten kunnen worden gemaakt. De veiligheid van werknemers liet veel te wensen over.

”It Fean ’99 had weliswaar een veiligheidscoordinator aangesteld, maar deze liet alles over aan de uitvoerders”, stelde de officier. Door onvoldoende te coordineren, niet of nauwelijks toezicht te houden en werknemers niet voor te lichten, overtrad It Fean ’99 het Arbeidsomstandighedenbesluit en de Arbeidsomstandighedenwet.

Ook bij Reef BV ging niet alles volgens de regels, meende de officier. Er waren onvoldoende schoren in de bekisting aangebracht en de shovel waarmee gewerkt werd, bleek overbelast. De machinist van de shovel beschikte niet over de juiste papieren. Voor mensen die op grote hoogte werkten, waren geen maatregelen genomen tegen valgevaar. Mensen werkten te dicht op het verkeer waardoor zowel voor de werknemers als voor het verkeer gevaar ontstond. Bovendien waren de werknemers niet goed opgeleid en nauwelijks voorgelicht, somde de officier op.

Ook de werknemers hadden hun twijfels over de veiligheid van hun werk. ”Ik had het werk nog nooit eerder gedaan en had er ook geen opleiding voor gevolgd. Veiligheidsinstructies kreeg ik niet, ik droeg niet eens een helm”, verklaarde een werknemer van de moreAgrarische Bedrijfsverzorging die door Reef was ingehuurd en werkte aan het verwijderen van de bekisting.

Fout

De man viel bij het ongeluk zes meter naar beneden en liep een gebroken rib op. Reef verklaarde dat er voor dit specifieke werk geen opleiding bestaat en dat de zogenoemde sjouwers’ onder ervaren wegenbouwers werken.

Reef erkende wel op een aantal punten fout te zijn geweest. Na het ongeval zijn er tal van veiligheidsmaatregelen genomen. Nu wordt het verkeer wel omgeleid bij het verwijderen van de bekisting en er is een heel draaiboek opgesteld. Tot voor kort werd het opbouwen en afbreken van de bekisting overgelaten aan de ervaring van werknemers. Zij werkten aan de hand van bouwtekeningen en beoordeelden zelf wanneer de bekisting verwijderd kon worden.

”Het verwijderen van de bekisting wordt niet meer overgelaten aan het oog van de opzichter, maar er wordt nu berekend of de steunen weg kunnen en de kunstwerken voldoende kracht van zichzelf hebben om te blijven staan”, verklaarde Oude Averhuis.

De officier van justitie meende dat instorting zeker voorkomen had kunnen worden als alle partijen zich aan de wettelijke regels hadden gehouden. Als de veiligheidsmaatregelen ‘ die nu achteraf kwamen ‘ vooraf waren genomen was veel leed voorkomen, meende de officier.

De bouwbedrijven zeiden te hopen dat ook Rijkswaterstaat iets van het ongeval heeft geleerd. Advocaat Kaaij van de bouwbedrijven: ”Deze bedrijven zijn zich heel goed bewust dat veiligheid voor alles moet gaan. Zij dienen dan wel medewerking van de overheid krijgen.”

De rechtbank in Leeuwarden doet op 13 oktober uitspraak.

Het ongeval in Heerenveen deed veel stof opwaaien. De foto geeft een beeld van de ravage die onstond. Ambulancepersoneel, brandweerlieden en bouwvakkers proberen een bekneld geraakte werknemer te bevrijden. Foto: Noordoost/Alex de Haan

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels