nieuws

Duitsland kiest in nek-aan-nekrace tegen verstarring

bouwbreed Premium

frankfurt – Duitsland gaat komende zondag naar de stembus. De 60,5 miljoen kiesgerechtigden mogen ieder twee stemmen uitbrengen: eentje voor een regionale kandidaat, de andere voor een landelijke partij. Op die wijze kan iemand uit bijvoorbeeld Saksen zowel de communistische voorman van om de hoek kiezen als de liberale FDP. Zo krijgt elk district uiteindelijk zijn afgevaardigde, maar verdelen in hoofdlijnen de grote partijen zelf wie op de 656 zetels van de bondsdag mogen plaatsnemen.

Het bedrijfsleven vreest vooral de inbreng van Bundnis/Die Grunen.

De weerspannige smeltkroes van Oostduitse bevrijdingsbeweging Bundnis en Westduitse Groenen komt fel op voor het milieu en loopt de ondernemers voor de voeten.

Dat de deelstaatminister van landbouw in Noordrijn-Westfalen, Barbel Hohn, meeholt in demonstraties tegen kernenergie is nog daar aan toe. Maar waarom de Groenen zo mordicus tegen de aanleg van de Oostzeesnelweg, de magneetzweeftrein Transrapid en het ontwikkelen van nieuwe bedrijfsterreinen zijn, mag een raadsel heten.

Meer markt

De Duitse bouwindustrie voelt zich door de zittende regering te weinig serieus genomen en richtte deze zomer de Actiegroep Bouw op.

De bouwondernemers willen meer markt en minder staat. En meer investeringen ook. Dus meer arbeid. Want de sector is nog altijd goed voor jaarlijks 630 miljard gulden omzet en biedt aan ruim twee miljoen mensen werk.

Actiegroep Bouw, opgericht door zes koepelorganisaties, vraagt om eerlijke concurrentie. Waarom moet de bedrijfstak opdraaien voor politieke bedenksels zoals het bezig houden van leerlingen, het stimuleren van vrouwen op de bouw en de zorg voor het milieu?

De industrie wil alleen afrekenen op deskundigheid, prestatie en betrouwbaarheid.

Actiegroep Bouw maakt zich ook zorgen over het aanscherpen van het gunningenbeleid (VOB) waardoor verdachte bedrijven voortaan met een omgekeerde bewijslast zelf maar moeten aantonen betrouwbaar te zijn.

De industrie verlangt ook van de nieuwe regering een snelle hervorming van het belastingstelsel opdat Duitsland weer een attractief land wordt voor ondernemers.

Weg met Kohl

Terwijl de werkgevers vooral aandringen op koerswijziging strijdt de vakbeweging zonder blikken of blozen voor een regering van roodgroene signatuur en speelt daarmee de sociaal-democratische SPD in de kaart.

“Weg met Helmut”, roept IG Bau. Zestien jaar Kohl is meer dan genoeg geweest.

Zegt de regering alles te doen aan de werkloosheid? Sinds 1992 is in West-Duitsland de groep zonder baan met een miljoen toegenomen tot 2,8 miljoen. Daar komen dan nog eens de 1,3 miljoen werklozen uit de vroegere DDR bij.

IG Bau herinnert zich de politieke toezeggingen voor meer stagiaire-plaatsen, meer werk door arbeid op zondag en meer banen door langere werkdagen. Is allemaal niets van terecht gekomen. Dus weg met Kohl.

Oppositiepartij SPD hakt heftig mee. “Maar kanselier Kohl, u verhaalt alleen maar over uw verdiensten uit het verleden? De SPD houdt zich bezig met de toekomst van dit land. Helmut Kohl, u bent niet zukunftfahig”, sneert Gerhard Schroder.

Terwijl de christen-democraten proberen met een loflied op de bloeiende landschappen in het oosten de bewoners van de voormalige DDR een hart onder de riem te steken, slaat de SPD deze week terug met een kleine variatie op het thema.

“Niks geen bloeiende landschappen, bloeiende fantasieen zal de CDU bedoelen”, aldus de economische woordvoerder Ernst Schwanhold van de SPD-fractie in de Bondsdag. “Niet voor niets meldt de Oostduitse bouwindustrie dat in vergelijking met het toch al niet bijster goede jaar 1997 het eerste halfjaar van 1998 de investeringen met zeker zeven procent zijn gedaald. De massale werkloosheid bedraagt zeventien procent van de beroepsbevolking. Terwijl de handel op Rusland gevoelig daalt”.

De SPD haalt de woningbouwpolitiek van de regeringen Kohl door het slijk. Van de vier miljoen sociale woningen in 1982 is nog de helft over. Terwijl de sociale woningbouw in 1994 nog voor 3,8 miljard gulden op de begroting stond, is voor 1999 maar 1,3 miljard gulden beschikbaar. De sociaal-democraten beloven na een verkiezingsoverwinning de hervormingsfile op te lossen en met veel elan de woning- en stedebouw ter hand te nemen.

Muggenzifterij

Het christen-democratische kamp vindt al het gemopper maar ‘muggenzifterij’. Bouwminister Eduard Oswald (CSU) gaat prat om drie miljoen nieuwe woningen in het westen sinds 1991. In de nieuwe deelstaten werden in diezelfde periode 616.000 woningen gebouwd en nog eens 4,2 miljoen gemoderniseerd. Daarbij steeg het gemiddelde woonoppervlak per persoon in het westen tot veertig en in het oosten tot 34 vierkante meter. In 1997 nog is het aantal bouwvergunningen voor eengezinswoningen met elf procent toegenomen. De Bondsregering heeft voor 1998 de uitgaven voor de bouw met 8,7 procent verhoogd tot 12,7 miljard gulden. Verkeersminister Matthias Wissmann (CDU) roept graag in herinnering dat Duitsland van halverwege 1990 tot eind 1997 maar liefst 85 miljard geinvesteerd heeft in de infrastructuur van de nieuwe deelstaten. Nooit eerder is waar ook zoveel geld in zo korte tijd gevloeid naar de aanleg van (spoor)wegen en kanalen.

De verkiezingen van zondag hebben als inzet de voortzetting van het tijdperk Helmut Kohl dan wel de aflossing van de wacht door Schroder. De gerenommeerde onderzoeker Dieter Roth uit Mannheim waarschuwt de strijd vooral toch maar in het juiste perspectief te zien.

“Iedereen kijkt natuurlijk naar de veldslag tussen Kohl en Schroder en let daarbij op blok van de CDU en de Beierse zusterpartij CSU contra de SPD. In werkelijkheid is beslissend hoe het resultaat van de kleine partijen uitvalt. De strategen van CDU/CSU zullen proberen hun liberale coalitiepartner FDP extra stemmen toe te spelen om zo de regering Kohl overeind te houden”.

Kiesdrempel

Een doorslaggevende rol speelt zondag de in Duitsland geldende kiesdrempel van vijf procent. Bundnis/Die Grunen scoort in de meest recente peiling zes procent en zal zich wel redden.

Moeilijker voorspelbaar is de positie van de liberale FDP (5,5 procent) en de vooral in de nieuwe deelstaten actieve PDS (4,4 procent), de voortzetting van de oude communistische staatspartij. Beide kunnen een sleutelrol gaan spelen voor het verkrijgen van de meerderheid.

Schroder mikt als populaire aanvoerder van de partij die vermoedelijk net de meeste stemmen trekt vooral in op het binnenhalen van de macht. Hij geeft de voorkeur aan een rood-groene regering, maar is evenmin vies van een coalitie met CDU/CSU. Alles is goed als Kohl maar het veld ruimt. De bondskanselier zelf sluit een zogeheten grote coalitie van christen-democraten en sociaal-democraten na de verkiezingen zondag niet meer principieel uit. Bij een verbond van zijn CDU met de SPD wil hij echter niet meer de regering leiden.

Eerder peperde Kohl in dat elke stem op de SPD rechtstreeks ten goede komt aan Bundnis/Die Grunen, de rem op elke vooruitgang. De Groenen zijn tegen mobiliteit of nieuwbouw en trekken zich de haren uit het hoofd dit voorjaar een motie te hebben aangenomen die prijs van brandstof wil opjagen naar zes gulden per liter. Een half jaar geleden was kanselier Kohl in alle peilingen afgeschreven.

Inmiddels durft behalve oppositieleider Schroder niemand meer de garantie te geven dat Kohl toch niet op de valreep de overwinning grijpt.

Reageer op dit artikel