nieuws

Winnen prijsvraag geen garantie voor opdracht

bouwbreed Premium

Aannemers, projectontwikkelaars en architecten die meedoen aan prijsvragen storten zich in een avontuur waarvan de uitkomst niet zeker is. Zelden namelijk zijn prijsvragen goed georganiseerde competities. Het winnen ervan is geen garantie een werk te mogen uitvoeren. Tijdens de rit kunnen reglementen en wedstrijdleiders zomaar wijzigen.

analyse

Prijsvragen zijn populair onder opdrachtgevers. De achterliggende gedachte is dat ze dan voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. Want de deelnemers zijn vaak gedwongen ver onder de kosten te rekenen. Vaak is een kleine rekenvergoeding alles wat ze krijgen. Wie wint zit goed, huldigen ze als standpunt. Maar ook dat blijkt niet altijd waar. Een opdrachtgever hoeft zich niet per definitie neer te leggen bij de uitkomst van een wedstrijd.

Prijswinnaar NBM-Amstelland/Heijmans liep daar tegenaan in Beverwijk bij de ontwikkeling van Vinex-locatie Broekpolder. Zelfs de rechter gaf de bouwer niet zomaar gelijk toen hij claimde als enige aan de slag te mogen gaan.

De bouwer is blijkbaar vogelvrij bij prijsvragen. Overgeleverd aan de grillen van de gemeenteraad, want die heeft het laatste woord. Een afgegeven mandaat voor de dagelijkse gang van zaken aan een projectcommissie is niet genoeg. Zo was de zaak niet beklonken toen de commissie NBM november vorig jaar tot winnaar uitriep.

De gewonnen beker blijkt na de wedstrijd toch nog aan de winnaar voorbij te kunnen gaan. Na de inlevering van bidboeken heeft de bouwcombinatie NBM-Amstelland/Heijmans de goedkoopste bieding gedaan en ging er toen van uit dat een vette kluif binnen was. Niet dus. In tegenstelling tot de projectcommissie ziet de gemeenteraad van Beverwijk nog altijd liever een plaatselijk consortium bouwen. Die opstelling garandeert namelijk 100 procent lokale werkgelegenheid. Dit soort argumenten lijkt in strijd met de wet economische mededinging en riekt naar protectionisme en vriendjespolitiek.

Maar we hebben hier te maken met een prijsvraag, is het argument van de advocaat van Beverwijk tijdens het kort geding dat de bouwer vorig maand aanhangig maakte. Dat is volgens de raadsman heel iets anders dan een gewone aanbesteding en daarom gelden andere regels. Deze spelregels mogen ook tussentijds worden aangescherpt en het prijscomponent weegt niet per se het zwaarst.

De winnaar komt als verliezer uit de bus. Zelfs al is de uitkomst dat NBM toch de 3500 huizen plus voorzieningen mag bouwen, dan nog is bijna een jaar van onzekerheid en touwtrekkerij verspild.

Waarom doen al die bouwers dan nog mee aan prijsvragen? Want niemand is verplicht dat te doen en daar veel tijd en moeite in te steken.

Het antwoord is simpel: de drijfveer voor het prijsvraagavontuur is een grote beker, gevuld met heel veel werk.

Bij architecten speelt min of meer dezelfde problematiek rond prijsvragen. Ook daar investeren deelnemers veel tijd en moeite ,zonder zeker te zijn daar ooit iets voor terug te zien. Vaak zijn reglementen zo vaag opgesteld dat niet helder is hoe de wedstrijd moet verlopen en wie beslist wie de winnaar is.

Daar is vorig jaar met de verschijning van Kompas enige verbetering in gekomen. Deze handleiding met voorbeeldmodellen voor architecten is in elk geval een leidraad. Oud-minister De Boer schreef daar de inleiding voor: “Ik hoop dat deze publicatie een einde maakt aan de verspilling van tijd, geld en talent die op dit moment nog te vaak optreedt.”

Lang niet alle opdrachtgevers op het gebied van architectuur en stedenbouw maken gebruik van het Kompas, maar de mogelijkheid bestaat in elk geval. Projectontwikkelaars en bouwers hebben voorlopig helemaal niets om op terug te vallen.

Reageer op dit artikel