nieuws

Speuren naar bommen in Hengelo Gespecialiseerde aannemer ..LE: ‘Geen moment gevaar onderschatten’

bouwbreed Premium

hengelo – Een medewerker van het Vriezenveense aannemers- en grondverzetbedrijf Leemans stormt opgewonden de bouwkeet binnen. “Kijk eens, een scherf van een 250-ponder”. Hij vond de resten van een vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog in de bouwput voor het station Hengelo. Gelukkig ontplofte dit projectiel al een halve eeuw geleden. Toch geeft het nog maar eens aan hoe bomrijk het stationsgebied is geweest.

Het Explosieven Opruimingsdienst Commando (EOC) maakte het afgelopen jaar reeds vier ‘scherpe’ explosieven onschadelijk. Momenteel speuren zes detectiemedewerkers van Leemans naar mogelijk nog meer bommen die onder het in aanleg zijnde bergbezinkbassin schuilgaan. Dat doen ze met akelige precisie en concentratie. “We mogen geen moment het gevaar onderschatten”, benadrukt projectleider Leemans.

De gemeente schakelde het gespecialiseerde bedrijf in, toen was gebleken dat een vrachtwagenchauffeur nietsvermoedend een bom dwars door de stad naar de vuilstort had getransporteerd. Hengelo was aan een ramp ontsnapt.

Reeds twintig jaar detecteert aannemingsbedrijf Leemans bommen. De Hengelose klus blijkt omvangrijk en gecompliceerd. De medewerkers kunnen namelijk geen metaaldetectoren gebruiken, omdat in de bouwput stalen damwanden en boorpalen zijn gestampt.

Deze wanden en palen veroorzaken te veel ‘ruis’ in de grond. Daarom moeten de medewerkers van Leemans prikkers gebruiken. “Dat kost veel tijd. We zijn hier zeker nog wel drie, vier weken bezig”, geeft Leemans aan.

Geestdodend

Een andere hindernis is het vele puin onder de grond. De brokken verbergen letterlijk het gevaar. Opperste voorzichtigheid is daarom geboden. Leemans heeft het onderzoeksterrein van 50 bij 25 meter verdeeld in vakken van 15 bij 15 meter. Op elke vierkante meter wordt geprikt, waarna een bepantserde kraan telkens een laag grond van vijftien centimeter of minder afgraaft. Het proces repereert zich. Dat lijkt geestdodend werk, maar niets is minder waar. “Concentratieverlies is het grootste gevaar”, weet Leemans. “Ook al vind je tijden niets, je moet altijd alert blijven. Dit mag nooit een routineklus worden. Elke opdracht is weer anders, omdat je met andere soorten bommen te maken krijgt.”

Wanneer iemand op munitie stuit, bepaalt hij aan de hand van de detector of prikker hoe diep het projectiel ligt. Tot zover wordt de grond heel voorzichtig ontgraven met een speciale smalle schop, totdat het gevaar bloot komt te liggen.

“Op het moment dat er een bom wordt opgespoord, zie je de spanning stijgen. Je weet nooit welk gevaar er dreigt. Maar onze medewerkers zijn heel ervaren en

getraind. Iedereen heeft bij de EOC een opleiding munitieherkenning gevolgd. Dat is een zware cursus van een half jaar, waarbij je honderd en een soorten munities moet kennen”. Een van de medewerkers heeft in twintig jaar al vierhonderd bommen opgespoord.

Concurrentie

De detectiemedewerkers gaan niet verder dan het blootleggen van de bom. “Daarna schakelen we de EOC in. Wij doen het graafwerk en zij proberen de bom onschadelijk te maken. Onze medewerkers kunnen ook gevaarlijke en ongevaarlijke explosieven onderscheiden. Dat zie je aan het type ontsteker. Dat geven we soms ook door aan de EOC, maar het ligt eraan hoe de bom ligt.”

Leemans is een van de vijf grondverzetbedrijven in Nederland die zich met dit specialisme bezighoudt. Van zware concurrentie is geen sprake, de geografische ligging bepaalt meestal wie erop afgaat. Leemans krijgt twee a drie projecten van deze soort per jaar.

“Elke klus is weer anders, omdat je nooit weet om welke hoeveelheid en welke soort munitie het gaat. Een voormalig vliegveld van de nazi’s in Havelte lag bezaaid met bommen. Je maakt soms ook rare dingen mee. In Epe kon een oud mannetje ons precies de plek aanwijzen waar de bom vijftig jaar geleden was ingeslagen.”

Deze man toonde zich behulpzaam, maar het publiek kan ook heel lastig zijn bij dit soort bijzondere klussen. “Nieuwsgierig, he. Sommige fietsers proberen even tussen het hek door te glippen als de vrachtwagen in- en uitrijdt. Denken ze dat het fietspad daar doorloopt, terwijl iedereen weet dat de bouwput hermetisch is afgesloten. Maar wees gerust. Als er onbevoegden het terrein opkomen, wordt het werk tijdelijk stilgelegd.”

Reageer op dit artikel