nieuws

‘Schoolwoning moet meer zijn dan noodlokaal’

bouwbreed Premium

amsterdam – Schoolwoningen zouden meer moeten en kunnen zijn dan noodlokalen met een luxe huid en meer dan standaardwoningen met een tijdelijke onderwijsfunctie. Het zouden gebouwen moeten zijn met een meerwaarde voor het onderwijs en de woonfunctie, zowel in architectonische als in stedenbouwkundige zin.

Dat schrijft de Stichting Architecten Research Onderwijsgebouwen (Staro) in haar onlangs verschenen studie ‘Een woonkamer als schoollokaal’. Met iets meer inspanning van alle betrokkenen kunnen tijdelijke onderwijsvoorzieningen de vorm krijgen van duurzame, flexibele gebouwen zoals schoolwoningen, meent de Amsterdamse studiestichting. De Staro richt zich op het ontwerpen en realiseren van een alternatief voor noodlokalen en nam het initiatief om de schoolwoning als ontwerpopgave te onderzoeken. De studie is gestart vanuit de opvatting dat de schoolwoning een grensoverschrijdend gebouw moet zijn, waarin het school- en woonprogramma gelijkwaardig zijn behandeld.

De publicatie bevat onder andere een checklist met stedenbouwkundige, architectonische, kostentechnische, bouwtechnische en onderwijskundige knelpunten c.q. aandachtspunten bij het ontwerpen van de schoolwoningen.

Kern van het schoolwoningenproject was een ontwerpworkshop. Vijf ervaren ontwerpers, waaronder Kees Christiaanse, en twee studententeams, werden gevraagd een schoolwoning te ontwerpen, die vervolgens werden getoetst aan de hand van collectiviteit, herkenbaarheid, school- en woonprogramma en ruimtelijke functie-integratie.

Uit de analyse waarvoor de vijf voornoemde typologische elementen van de schoolwoning het uitgangspunt vormden, blijkt dat er voor een nieuwe generatie schoolwoningen uitgegaan zal moeten worden van zowel de school als de woning. De Staro signaleert een voorzichtige tendens van compromissen naar schoolwoningen, waarin de vorm en de maatvoering noch door de schoolfunctie noch door de woonfunctie worden gedomineerd.

De analyse van de ontwerpen is een eerste stap naar een typologie van dit multifunctionele gebouw op de grens van school en woning. De vraag of de schoolwoning zich als nieuw gebouwtype moet ontwikkelen is gerechtvaardigd, vindt de Staro.

Wel moet overdacht worden of er niet vrijer moet worden omgegaan met de verwachte varieteit in leefstijlen. Tot op heden gerealiseerde schoolwoningen zijn nog altijd (marktconforme) eengezinswoningen waarin tijdelijk een school is ondergebracht. Wellicht dat een bepaald woningtype uitermate geschikt is om te combineren met een school.

Een woonkamer als schoollokaal. De schoolwoning als ontwerpopgave. ISBN 9064503397

(Uitgeverij 010). Prijs: f. 39,50

Reageer op dit artikel