nieuws

‘Politiek is blind voor stress op het werk’

bouwbreed Premium

Herstructurering in de steden verdient topprioriteit. De aandacht voor nieuwbouw moet verschuiven naar onderhoud en vervangende nieuwbouw. De ruimtelijke ordening, corridors, favoriete politici, arbo in bestekken, de onvermijdelijke crash bij uitblijven van maatregelen tegen congestie, en experimenten met een laag btw-tarief, het zijn onderwerpen waarover de voorzitters van de bouwbonden en Het Zwarte Corps zich bogen aan een ovale tafel in Woerden.

De voorzitters zijn niet te spreken over vier jaar ‘Paars’. Ze missen vooral de samenhang in beslissingen. Luit Middendorp (Zwarte Korps): “Bij de planning van je logistieke infrastructuur moet je eerst een visie hebben over de rol van Nederland in Europa. Dankzij Schiphol en de Rotterdamse haven hebben wij een voorsprong. Willen we die houden, dan moeten we werken aan geografische spreiding. Dan moet er een bouwplan komen, waarop naast corridors naar het zuiden en oosten, ook een corridor naar het noorden staat. Doen we dat niet, dan zal Nederland als de Randstad van Europa tegen dezelfde problemen aanlopen als de Randstad in Nederland nu al heeft; congestie en te trage uitvoering van plannen. De oplossing om het westen te ontlasten, ligt in spreiding van wonen, werken en recreeren.”

Roel de Vries, voorzitter Bouw- en Houtbond FNV, voorspelt zelfs een crash. “Zo kan het niet doorgaan, met al die files op de snelwegen. Dat probleem kun je oplossen door meer wegen aan te leggen of echt te investeren in openbaar vervoer, inclusief ondergronds. Ik hoop dat de politiek voor het laatste kiest.”

Zoals het nu toe bij de Vinex-locaties is gegaan moet het in elk geval niet, vinden de voorzitters. Daar kregen grote beleggers de kans om de grondprijzen op te drijven. Erger is nog dat onvoldoende aandacht is besteed aan de bijbehorende infrastructuur en het openbaar vervoer al helemaal in het verdomhoekje zit.

Ook besteedt de politiek veel te weinig aandacht aan duurzaam bouwen en aan monumenten. “Voor een serieuze aanpak van duurzaam bouwen is jaarlijks tussen f. 200 en f. 400 miljoen nodig. Niet de schamele f. 30 miljoen die nu beschikbaar is”, zegt Freek van der Meulen (CNV). Hij vindt het beneden peil dat er zo weinig geld beschikbaar is, en ergert zich mogelijk nog meer aan het achterstallig onderhoud en volledig onderschatte probleem van de monumenten.

Naar zijn mening moet de uitbreidingsmarkt dan ook verschuiven naar een onderhouds- en vervangingsmarkt. Om onderhoud een positieve stimulans te geven, zou meer geexperimenteerd kunnen worden met het lage btw-tarief.

Daarmee hangt samen dat de herstructurering in de grote steden topprioriteit verdient. “De overheid moet corporaties een belangrijker positie geven in het bouwproces. Want in tegenstelling tot projectontwikkelaars, ploegen corporaties hun verdiensten terug”, aldus Van der Meulen. “Nu is er alleen geld voor achterstand, terwijl bij veel wijken juist ook geld in vernieuwing nodig is.” Roel de Vries ziet juist in achterstandswijken goede mogelijkheden voor publiek-private samenwerking. “Als een gemeente een duidelijk doel stelt en in een vroeg stadium allerlei partijen bij de plannen betrekt, komt er veel meer en samenhangend iets van de grond.”

De komende jaren wordt de toenemende werkdruk in de bouw een belangrijk punt voor de bonden. Wat dat betreft hebben ze weinig hoop in de politiek. “Geen letter over arbeidsomstandigheden in welk verkiezingsprogramma ook”, constateren de drie voorzitters. Een oplossing zou kunnen zijn arbo-beleid in de bestekken voor te schrijven, zodat het geen concurrentiemiddel meer is.

“De politiek ontkent de problemen, terwijl werkdruk een steeds groter ziekteverzuim geeft. Hetzelfde geldt voor RSI (repetitive strain injury, ook wel muisarm, red.). Daar moeten we als bouw wat aan doen. Dat hebben we met OPS (Organo Psycho Syndroom, red.) ook gedaan. Al onderhandelend, ook met de overheid , zijn er regels gesteld”, zegt De Vries. “Maar dat kan alleen als er een ander kabinet zit”, vindt Van der Meulen.

De voorzitters zijn niet allemaal even gecharmeerd van ‘Paars’. “Wat mij betreft verdwijnt dat zo snel mogelijk”, stelt Van der Meulen zeer overtuigd. Hij is vooral gecharmeerd van oud-staatssecretaris Heerma. “Een man met visie, een beetje stug en stijf, maar wel iemand die wel ergens voor staat.” Het totale gebrek aan belangstelling voor de bouw vanuit het kabinet steekt hem het meest. “Een keer per jaar mag je je zegje komen doen en fatsoenshalve horen ze je aan. Maar tijdens de bespreking loopt de een na de ander weg.”

Luit Middendorp heeft vooral bewondering voor Jan Pronk en Margreeth de Boer. “Omdat ze rotsvast voor iets staan en moeten knokken tegen de rest van het kabinet.” Ook De Vries vindt dat de minister van VROM het goed doet. Maar hij is vooral verrast door Ad Melkert (Sociale Zaken). “Hij leek zo’n streberige boekhouder, maar heeft zich ontpopt tot iemand die ontvankelijk is voor een goed verhaal en bereid is grenzen van het regeerakkoord te verkennen.” De afgelopen kabinetsperiode stoorde De Vries zich vooral aan de D66’er Bakker, die de bouw-cao te duur vond. De voorzitters zijn het er in elk geval over eens dat het volgende kabinet de bouw serieuzer moet nemen en er heel wat meer aandacht aan moet schenken.

Reageer op dit artikel