nieuws

Veel belangstelling voor cursus veiligheid op en rond de steiger De gevaarlijke reeks van tijdsdruk, haast en slordigheid

bouwbreed Premium

Peter de Boer heeft een dikke ordner vol foto’s van onveilige situaties rond en op een bouwplaats. Hij hoeft er alleen de kranten maar op na te slaan en zijn verzameling groeit. Sommige foto’s spreken voor zich: de bouwplaatsmedewerker, die met een kruiwagen over slechts een plank van het ene steigergedeelte naar het andere loopt. Als ware hij een circusartiest, maar het vangnet ontbreekt.

Andere foto’s moet je bestuderen om te ontdekken dat een schoor niet in een knooppunt, maar gewoon aan een steigerpijp bevestigd is. Daar knikt de steigerpijp dus bij een ongelukkige belasting. Dat is ook gevaarlijk: niet direct in het oogspringend als een enkele plank, maar als de pijp gaat knikken is Leiden in last.

De foto’s horen bij de cursus ‘Praktijktraining Verplaatsen van lasten op en rond de steiger’. Ze maken altijd verhalen los bij de mannen die bij De Boer op cursus komen. Hij is docent bij de Stichting Beroepsopleidingen Weg- en Waterbouw en geeft samen met zijn collega’s Ron Koenen en Arie Versteeg de steigercursus. Deze is opgezet voor bouwplaatsmedewerkers, die – hoewel geen kraanmachinist of steigerbouwer – toch ingeschakeld worden bij hijswerkzaamheden, en op en om de steiger werken. Begrippen als veilig werken op een steiger, het belasten van een steiger en het aanslaan van lasten, worden met elkaar in verband gebracht in een praktijksituatie.

Schrikken

Bouwmaatschappij Intervam signaleerde een paar jaar geleden de behoefte om het bouwplaatspersoneel te trainen. Samen met Peter Buenk van de De Stichting Vakopleiding Bouwbedrijf nam Intervam het initiatief tot de cursus. Ook de Stichting Beroepsopleidingen Weg en Waterbouw werd ingeschakeld. Bij het SBW-opleidingscentrum in Amerongen bleek een oefenterrein beschikbaar. Daar staat een uitgebreide steigeropstelling met vier typen steigers, en een bouwkraan met de bijbehorende hijsmiddelen. In 1996 konden de eerste mensen op cursus. Een dikke duizend zijn inmiddels gevolgd, en de eendags-cursus is een groot succes.

“De mannen”, vertelt Peter de Boer, “raken zich tijdens de dag bewust van hun situatie op de bouw. Want als ze even goed nadenken, dan weten ze al een heleboel van wat we hier vertellen. Ze hebben het gezien, ze hebben het soms aan den lijve ondervonden, alleen hebben ze er nog nooit zo uitgebreid bij stilgestaan, zoals we hier met elkaar doen. Ze schrikken soms hoe groot de gevolgen van een paar slordigheidjes zijn. We willen de mannen niet bang maken, maar het is voor hun eigen veiligheid belangrijk dat ze een situatie overzien.”

Tophoek

“We leiden niet op tot steigerbouwer of kraanmachinist, maar je moet een zekere basiskennis hebben om te beseffen waar je mee bezig bent. Stel, je moet een last aanslaan met twee of drie bevestigingspunten. Dan mag de tophoek niet groter zijn dan 60 graden. Anders vermindert de draagkracht. Dat is belangrijk om te weten, maar voor de meeste cursisten is het nieuw. Ik leg het met een voorbeeld uit. Op zaterdag haal je twee kratjes bier en die kun je makkelijk naar je auto dragen. In elke hand draag je een krat en je houdt je armen langs het lichaam omlaag. Maar probeer maar eens hoever je komt als je je armen gaat strekken. De tophoek dus vergroot. Reken maar niet dat je je pilsjes op die manier thuis krijgt.”

De combinatie van nieuwe informatie, werken met wat de cursisten al weten en de doeltreffende praktijk na een paar uur theorie, blijkt aan te slaan. Vooral de inspectie van de steigers is een gewilde opdracht. De Boer: “We hebben een traditionele steiger, een renovatiesteiger en twee systeemsteigers, aan alle vier is fout wat er ook maar fout aan kan zijn. Aan de cursisten de taak om de gebreken op te sporen.”

De cursus wordt in de schaftkeet nabesproken. Informatie wordt uitgewisseld. Dat is belangrijk. Want juist als veel mensen met uiteenlopende werkzaamheden moeten samenwerken op een steiger, is het belangrijk dat iedereen weet wat veiligheid is en daar ook z’n verantwoordelijkheid in neemt. “De mensen zijn zich daar van bewust, zeker na zo’n dag cursus. Maar, horen we altijd weer, het grote probleem is de tijdsdruk waaronder ze moeten werken. De klus moet klaar, haast sluipt binnen en daarmee het risico van slordigheid”, aldus De Boer.

De goede antwoorden op de opdrachten geven de mannen trouwens ook aan elkaar door in de schaftkeet. Daarmee vallen de nieuwe cursisten door de mand. Want je kan al wel weten dat de balkonplaat 3500 kilo weegt. Maar in Amerongen moet je ook bij de goede uitkomst toch de som nog maken.

De cursisten moeten alle gebreken aan de steigers opsporen. Foto: Cord Otting

Reageer op dit artikel