nieuws

Opdrachtgever kan bezwaren Hidrovia-project niet weerleggen

bouwbreed

Het Amerikaanse Ecology Defence Fund (EDF) en het Wereldnatuurfonds (WWF) voorspellen ecologische rampen wanneer in Zuid-Amerika het Hidrovia-project tot uitvoering komt. De opdrachtgever noemt de bezwaren overdreven en meent dat de milieubeschermers de Hidrovia-landen de toegang tot de wereldmarkt willen ontzeggen. De commissie die de werken begeleidt weerlegt de voorspelde gevolgen echter niet.

Wim Boogaard

Het project heet officieel Hidrovia Parana-Paraguay en moet de rivieren Parana en Paraguay beter bevaarbaar maken zodat bijvoorbeeld duwvaart mogelijk wordt. De rivieren monden uit in de Rio de la Plata. De Hidrovia beslaat een lengte van ruim 3442 kilometer en verbindt Nueva Palmira in Uruguay met Caceres in Brazilie. Het Belgische Jan de Nul baggert momenteel het Argentijnse deel van de Hidrovia uit tot een diepte van ruim negen meter. Aan dit traject liggen de havens van Rosario en Santa Fe.

Het gedeelte door Paraguay heeft enkele ondiepe delen en bochten die voor afsnijding in aanmerking komen. Een deel doorkruist de Pantanal, ’s werelds grootste moerasgebied dat een grote ecologische waarde vertegenwoordigt. De Braziliaanse regering stelde eerder voor de Hidrovia met 160 kilometer in te korten zodat de Pantanal buiten het project valt. Daarmee verdwijnt het gevaar dat het moerasgebied droog komt te staan en vervuilt.

Grotere stroomsnelheid

De Pantanal beslaat een oppervlak van om en nabij 138.000 vierkante kilometer. Er groeien zo’n 3100 verschillende soorten planten waarvan pakweg de helft alleen maar in dat gebied voorkomt. Voorts leven er ongeveer 300 verschillende vissoorten. Instromende rivieren zetten het gebied regelmatig onder water. De Pantanal fungeert als een soort spons die het water weer afgeeft aan de Paraguay.

Uitdiepen van de rivier en afsnijden van bochten tussen de Paraguayaanse hoofdstad Asuncion en de Braziliaanse grens verdrievoudigt volgens het EDF en het WWF mogelijk de stroomsnelheid. Daardoor kan de Pantanal sneller leeglopen en dus eerder droog komen te staan wat desastreus uitpakt voor flora en fauna. Een gestegen stroomsnelheid brengt in kortere tijd meer water in de benedenloop. Als gevolg daarvan kunnen de oevers beschadigen. Sterke regenval vergroot het gevaar van overstromingen.

Bezorgdheid

Volgens de Intergouvernementele Commissie Hidrovia (CIH) bestaat er geen reden tot bezorgdheid over het milieu. De CIH gaat uit van een mer (milieu-effectrapportage) die het raadgevende bureau Taylor-Golder-Consular-Connal (TGCC) eerder in opdracht van de commissie liet opstellen. Desondanks waagt de CIH zich niet aan een weerlegging van de stellingen van het EDF en het WWF. De Braziliaanse staatssecretaris voor milieuzaken H. Mattos de Lemos verzekerde dat zijn land geen enkele aanslag op de Pantanal toestaat. De meest geschikte oplossing bestaat dan uit aanpassing van de schepen aan de rivier in plaats van andersom.

De werken voor de Hidrovia reduceren de transportkosten op de waterweg met om en nabij 75 procent. Dat maakt de Braziliaanse soja uit Mato Grosso tegen de huidige wereldmarktprijzen concurrerend. Ook Paraguay en Bolivia krijgen via de Hidrovia een goedkope toegang tot de zee en kunnen daardoor goedkoper exporteren. Het EDF meent dat de economische voordelen worden overschat en de kosten voor aanleg en onderhoud van de waterweg onderschat. De Hidrovia zou nauwelijks bijdragen aan de economische ontwikkeling van de vijf betrokken landen.

Concurrentie

Volgens secretaris J. Gonzalez van de CIH verminderen de ontwikkelde landen sinds de Uruguayronde van de GATT de subsidies op agrarische producten en is er een ander soort concurrentie ontstaan. Als de Hidrovia-landen de transportkosten kunnen verminderen komen opnieuw de markten in zicht die ze eerder verloren. Blokkering van het Hidrovia-project blokkeert volgens Gonzalez ook de exportkansen van de aanliggende landen. Hij wijst er verder op dat het project een rivierenstelsel beter bevaarbaar maakt dat al sinds 1600 in gebruik is en waar in de afgelopen paar jaar zonder veel werken het transport fors in prijs steeg.

De effecten van het project laten zich moeilijk voorspellen omdat onder de huidige omstandigheden onrendabele grond productief wordt gemaakt. Het areaal waarop in de Braziliaanse deelstaten Mato Grosso en Mato Grosso del Sur soja wordt verbouwd zal zonder twijfel groeien. Hetzelfde geldt voor het grotendeels braakliggende gebied Chaco in Paraguay en vergelijkbare gronden langs de Hidrovia. De projectkosten zijn overzichtelijk en over het geheel genomen niet hoog. De aanpak van de haveninfrastructuur vergt wel hoge bedragen. De huidige installaties zijn merendeels verouderd. De verwachte baten wegen evenwel ruimschoots op tegen de kosten.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels