nieuws

Hoogovenslak kan geen kwaad in wegconstructies

bouwbreed

Om aansluiting te krijgen bij de milieutechnische eisen van het Bouwstoffenbesluit wordt thans gewerkt aan een beoordelingsrichtlijn die gebruikt zal worden voor het afgeven van publiekrechtelijk erkende kwaliteitsverklaringen. De afnemer hoeft zich dan over de kwaliteit van deze bouwstof op zowel constructief als milieutechnisch gebied geen zorgen te maken.

De kwaliteit van hoogovenslak wordt tot nu toe gebaseerd op een reglement dat in overleg met producenten is samengesteld. In de loop der jaren is er al meer dan 100 miljoen ton verwerkt in wegfunderingen. Daarnaast wordt het materiaal gebruikt als grondstof voor de fabricage van hoogovencement, van meststof en van isolatiemateriaal.

De Stichting Kwaliteitswaarborg Hoogovenslak, opgericht in 1989, heeft, vooruitlopend op nationale certificering, zelf een reglement met certificaten opgesteld. Het heeft de nodige tijd gekost om de leden-producenten allemaal op een lijn te krijgen. De hoogovenslak van Hoogovens in IJmuiden wordt inmiddels vrijwel volledig gebruikt als grondstof voor de productie van cement. De staalfabrikant is geen lid meer van de stichting. Hoogovenslak voor de wegenbouw wordt ingevoerd, hoofdzakelijk van producenten in Duitsland en Belgie. Het reglement is inmiddels een jaar of drie in gebruik.

Bouwstoffenbesluit

De kwaliteit in de regeling van de stichting is geent op de RAW-systematiek van de wegenbouw en heeft betrekking op de mechanische eigenschappen van de hoogovenslak. Voor een milieuverantwoord gebruik van grondstoffen is het Bouwstoffenbesluit ontwikkeld. Dit besluit is in januari vorig jaar van kracht geworden en moet op 1 januari 1998 in zijn geheel zijn ingevoerd. Maar het zou later kunnen worden, want vanuit de Tweede Kamer zijn bezwaren geuit over de ontoegankelijkheid van het besluit in de praktijk. Binnenkort komt er een evaluatie met kamerleden, daarna wordt besloten of er wijzigingen worden doorgevoerd of dat het besluit zo wordt aangepast dat de praktijk er beter mee uit de voeten kan.

Beoordelingsrichtlijn

Met het opstellen van een beoordelingsrichtlijn voor hoogovenslak is gewacht tot het Bouwstoffenbesluit van kracht is geworden. Overigens is het opstellen van de richtlijn een pilotproject dat met geld van het ministerie van VROM wordt uitgevoerd.

Bij de publicatie van het uitvoeringsbesluit bij het Bouwstoffenbesluit werd duidelijk aan welke eisen hoogovenslak zou moeten voldoen om te kunnen dienen als grondstof in de zin van dit besluit. Bouwstoffen worden in twee categorieen verdeeld afhankelijk van de uitloogbaarheid. Voor weinig uitloogbare bouwstoffen (categorie 1) geldt als enige eis dat ze ‘terugneembaar’ moeten worden gebruikt, een aantal uitzonderingen daargelaten. Voor meer uitloogbare bouwstoffen geldt daarnaast dat deze in grotere hoeveelheden moeten worden gebruikt. Dan is de uitloogbaarheid beter te beheersen.

Onderzoek, verricht in opdracht van de Stichting Kwaliteitswaarborg Hoogovenslak, toont aan dat hoogovenslak een categorie 1 bouwstof is. Dat houdt in dat hoogovenslak in vrijwel alle wegconstructies en in de gangbare laagdikten kan worden toegepast zonder aanvullende eisen of voorzieningen.

Mengsels

Hoogovenslakmengsels worden samengesteld uit gebroken hoogovenslak, gegranuleerde hoogovenslak en eventueel staalslak. Hoogovenslak en staalslak zijn nevenproducten van de productie van ruwijzer en van staal.

Hoogovenslak ontstaat bij het smelten van ijzererts samen met cokes en toeslagstoffen. De slak blijft op het gesmolten ruwijzer drijven. Na aftap van de hoogoven wordt de vloeibare slak gekoeld. De manier van koelen bepaalt het eindproduct.

Voor gebroken hoogovenslak wordt de nog vloeibare slak in lagen uitgegoten en met een geringe hoeveelheid water gekoeld. Daarna worden de slakken gebroken in een breek-zeefinstallatie en in verschillende fracties opgeslagen. Gebroken hoogovenslak is licht hydraulisch en vindt onder meer toepassing in de wegenbouw.

Bij gegranuleerde hoogovenslak wordt de vloeibare slak met een overmaat aan water en onder druk afgekoeld. De slak kan dan niet uitkristalliseren en krijgt de vorm van kleine korrels met een glasachtige structuur. Dit zogenaamde slakkenzand is hydraulisch en wordt onder andere gebruikt als grondstof voor het maken van hoogovencement en als component in hoogovenslakmengsels.

Staalslak ontstaat bij het opwerken van ruwijzer tot staal. Dat kan in een elektro-oven, maar overwegend gebeurt het in een converter. Daarin wordt zuivere zuurstof toegevoegd. Dit proces wordt het oxystaalproces of Lina-Donawitzproces genoemd. Vloeibare staalslak wordt in dunne lagen uitgegoten. De koeling vindt aan de lucht plaats en is langzaam. De staalslak die bij dit proces wordt verkregen heet LD-slak.

Om te voldoen aan de RAW-standaard voor de wegenbouw en aan de eisen die gelden in het SKH-kwaliteitssysteem (Stichting Kwaliteitswaarborg Hoogovenslak) worden mengsels in een doseerinstallatie samengesteld uit hoogovenslak, slakkenzand en eventueel staalslak.

Uitschuiven van hoogovenslak voor een weg op het industrieterrein Moerdijk.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels