nieuws

Grasmat Gelredome schuift het stadion binnen

bouwbreed

Het Gelredome in Arnhem wordt uitgevoerd met een voetbalveld op pootjes, een enorme betonnen bak met een grasmat die langzaam het stadion in en uit kan schuiven. Althans, dat is de opzet. De betonnen bak is al even in beweging geweest, maar een gelegenheid om hem helemaal naar binnen en buiten te schuiven heeft zich nog niet voorgedaan. De planning is daarvoor te krap en het werk aan de stalen tribune gaat voor.

Het Gelredome wordt een ‘multifunctioneel evenementencentrum’. De hal is geschikt voor popconcerten, vakbeurzen, motorcrosses en voetbalwedstrijden. Het po moet volgens planning in december worden opgeleverd. Dat wordt een hele klus, want er komen steeds meer deelpoen bij. Kort geleden besloot de verzekeringsmaatschappij OHRA een fitnesscentrum te laten inrichten onder de zuidelijke tribune. De nokken voor een verdiepingsvloer zijn al aan de kolommen voorzien, maar de opdracht levert toch veel extra werk op. Er moet een extra fundering en begane grondvloer aangebracht worden. Daardoor komt de planning van het hele po in het nauw.

Het werk aan de stalen tribune aan de noordzijde van het Gelredome dreigt ook achter te gaan lopen. Het is niet mogelijk om de betonnen bak met de grasmat bij wijze van proef eens volledig in en uit het stadion te schuiven. Het werk aan de tribune zou daarvoor een dag stilgelegd moeten worden. Of de betonnen bak werkelijk moeiteloos het stadion in en uit zal schuiven, blijft dus nog een spannende zaak.

Horizontale vijzels

De ontwerpers en uitvoerders van de schuivende grasmat hebben er echter wel vertrouwen in. “Er zijn wel twintig manieren bedacht om het voetbalveld te verplaatsen, omhoog, drijvend, in delen enzovoort. Uiteindelijk is voor deze oplossing gekozen in verband met de kosten en de uitvoering. Met deze methode bestaat al ervaring in andere branches, zoals bij Duitse scheepswerven voor het verplaatsen van zware caissons”, aldus uitvoerder R. Hof.

Uniek is echter, dat voor het voetbalveld van het Gelredome gebruik is gemaakt van beton. Het veld ligt in een betonnen bak, ter plekke gestort op breedplaatvloerelementen op niet minder dan 394 prefab betonnen blokken. De totale constructie is 1,40 meter hoog, waarvan 60 cm voor de ‘pootjes’, 20 cm voor de bodem van de bak en 60 cm voor de opstaande randen. Het gewicht van de betonnen bak met inhoud is 11.000 ton. Dat gewicht moet door vier horizontale vijzels in korte slagen van een meter worden verplaatst. De vijzels grijpen zich vast aan een stalen rails. De bak glijdt over stalen glijbanen, op teflon-achtige platen die onderaan de ‘poten’ worden bevestigd.

Teflon-achtige zooltjes

De teflon-achtige zooltjes moeten eens in het jaar worden vervangen, als het voetbalveld eenmaal per week wordt gebruikt. Voorlopig zijn er andere plaatjes gemonteerd. De echte zooltjes worden pas aangebracht als de bak voor het eerst in zijn geheel het stadion binnen wordt geschoven. Dat gebeurt in een speciale put onder de noordelijke tribune. De draagconstructie van die tribune is geheel van staal en heeft een overspanning van 80 meter. Hij is aan de onderzijde voorzien van ondersteuningen die worden gebruikt als de tribune door het publiek wordt belast. Het zijn zes vijzels, die echter ook als pendel werken, omdat de oliedruk na het stellen moet worden weggenomen. Als de pendels omhoog zijn geklapt kan het voetbalveld onder de tribune door worden geschoven.

Het Gelredome wordt gebouwd door een combinatie van vier aannemingsbedrijven. Het zijn de Hollandsche Beton Maatschappij (HBM), BAM de Kinkelder, Bruil Bouw en Nelissen van Egteren Bouw Zuid. De HBM heeft met 50 procent het grootste aandeel, de andere drie aannemingsbedrijven hebben elk 16,7 procent van het werk. Het prefab betonwerk is voornamelijk uitbesteed aan Haitsma Beton te Kootstertille en de staalconstructies worden verzorgd door Bailey en Oostingh te Katwijk.

Kruis als plattegrond

De plattegrond van het Gelredome heeft iets weg van een enorm kerkgebouw, met een kruisvormige plattegrond. De hoofdconstructie is van staal en bestaat uit vier hoeken, die zorgen voor de stabiliteit. Tussen die hoeken worden tribunes uitgevoerd, met daaronder parkeerplaatsen of verhuurde ruimten. Het zijn zelfstandige constructies, hoofdzakelijk van prefab beton.

Op zeven meter boven het maaiveld bevindt zich een promenade met twee trappenhuizen met elk twee trappen op de vier hoeken. Er zijn dus zestien toegangen waardoor de 26.000 toeschouwers het stadion binnen ke stromen. Als er Europese Kampioenschappen in het stadion worden gespeeld, zal het aantal zitplaatsen worden uitgebreid tot 30.000.

Op het veld naast het Gelredome wordt gewerkt aan de stalen kapconstructies. Het zijn twee schaaldaken, die dwars open ke schuiven. Veel elementen worden per schip aangevoerd. Ze worden per trailer van een nabijliggende loskade aan de Rijn naar de bouwplaats vervoerd. De betonnen tribunes worden per vrachtwagen getransporteerd. Het stadion heeft een toegang, waardoor complete vrachtwagencombinaties naar binnen ke rijden.

Geluidsreductie

Het Gelredome wordt de thuisbasis van de voetbalclub Vitesse. Daarnaast wordt het evenementencentrum gesponsord door NUON, OHRA, de Stichting Doen, Martinair Partyservice, Bavaria en Hago Nederland BV. De energiemaatschappij NUON zorgt voor een aantal bijzondere voorzieningen, zoals zonne-energiecellen in de gevel, een systeem voor de opslag van warmte en koude in de grond en extra isolatie. Het veld wordt verwarmd en in het stadion wordt vloerverwarming aangebracht. De gevels van het gebouw bestaan uit glasvliezen en geisoleerde panelen.

Het dak wordt opgebouwd van aluminium, met daarop eerst de zware dakbedekking met daarop een isolatiepakket en een kunststof dakbedekking. De zware laag ligt direct op de aluminium platen, om een betere geluidsisolatie te verkrijgen, bijvoorbeeld bij een popconcert. Het stadion heeft overal plafonds met perforaties, om de galm te reduceren.

De Stichting Doen heeft als sponsor aangedrongen op het hergebruik van materialen. Alle 24.000 zitkuipjes worden daarom vervaardigd van gerecyclede kunststof. De keuze is gevallen op een kuipje met een dubbele wand en een iets hogere leuning dan gebruikelijk. Het wordt dus prettig zitten op de tribunes van het Gelredome.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels