nieuws

Vredespaleis vindt ruimte op zolder

bouwbreed

Het Vredespaleis in Den Haag mag dan wel groots ogen, voor de medewerkers van de ondersteunende diensten van het Internationale Hof van Justitie is het woekeren met de ruimte. B en D architekten creeerde 4000 vierkante meter extra ruimte, waarvan 2000 vierkante meter in de kap van het paleis.

Het architectenbureau uit Leiden/ Oosterbeek heeft al lang een bijzondere band met het door de Fransman L.M. Cordonnier ontworpen Vredespaleis. In 1977 stond B en D reeds aan de basis van de uitbreiding met 2000 m2 aan de achterkant van het gebouw. Bijna twintig jaar later is dat oppervlak onder de bezielende leiding van het bureau verdubbeld.

Naast deze uitbreiding werd ook 1940 m2 gevonden in de loze, twaalf meter hoge, ruimte in de houten kap. Alvorens daarmee een begin te maken vonden herstelwerkzaamheden plaats aan en op het dak, dat onder meer werd voorzien van nieuwe leien en hemelwaterafvoeren. Ook de koperen ornamenten op de uitgepelde dakkapellen werden in oude luister hersteld. Met de uitbreiding, verbouwing en restauratie is een totale investering van f. 25 miljoen gemoeid.

Draagkracht

In de kap werden twee nieuwe verdiepingen gerealiseerd. Vanwege de beperkte draagkracht van de bestaande 5 tot 7 cm dikke betonnen vloer, werd gekozen om de spanten op de bestaande gevelmuren te laten steunen. Naar een ontwerp van ABT Adviesbureau voor Bouwtechniek BV uit Velp werd daarom een van buitenmuur naar buitenmuur strekkende zelfdragende staalconstructie aangebracht.

De onderste verdieping van deze ‘doos in een doos-constructie’ was bestemd voor archief. De op houten balklagen gelegen zwevende vloer is berekend op een gewicht van 400 kg/ m2. Boven de archiefruimte kwam eveneens een zwevende vloer met een draagkracht van 250 kg/m2 voor de kantoorruimte. Om voldoende daglicht te genereren werden aan weerskanten van de bestaande dakkapellen twee dakramen geplaatst. De nieuwe werkvertrekken worden mechanisch geventileerd.

De vakwerkliggers hebben een hoogte van circa 2,5 meter en een overspanning van 11 tot 14 meter. Ze werden aangevoerd in onderdelen van 100 kg en onder de kap gemonteerd. Uitvoerend aannemer Koninklijke Woudenberg Ameide moest voor deze zwaargewichten een opening in de kap maken.

Onder de lichtkap in de oksel van het gebouw waar van onderaf tegen de inbreiding kan worden aangekeken, zijn de nieuwe trekstangen door hun wittere kleur duidelijk te onderscheiden van de oude. De nieuwe doos in de kap staat overigens los van de oude constructie omdat de nok bij veel wind 2,5 cm kan gaan bewegen.

B en D zocht het niet alleen in de hoogte. Ook aan de achterzijde werd ruim 2000 m2 extra gerealiseerd. Poarchitect Egbert van Dijk: “Het nieuwe gedeelte in vier bouwlagen heeft een heftig silhouet en sluit naadloos aan op de uitbreiding van 1977. Doordat de uitbreiding op kolommen staat, blijft ook de tuin onaangetast.”

De uitbreiding is aanzienlijk minder overvloedig uitgevoerd dan het indrukwekkende paleis zelf. Van Dijk: “De nieuwbouw omvat drie blokken, bestaande uit twee rechterskamers gescheiden door twee kamers voor de betreffende secretaresses. Het zijn gelijksoortige ruimtes waarmee tot uitdrukking komt dat alle rechters gelijk zijn.”

Het nieuwe bouwdeel bestaat verder uit een restaurant en twee vergaderzalen en is in vergelijking met de oudbouw wat opener qua constructie. In verband met de uiteenlopende landen van herkomst van de rechters wordt de temperatuur in het nieuwe gedeelte op 24 gr. C.C gehouden.

Natuursteen

Dat er in twintig jaar tijd veel kan veranderen ondervond ook B en D. “Destijds toegepaste materialen als tropisch hardhout waren niet meer toegestaan of niet meer voor handen. De steenfabriek bleek failliet te zijn. De juiste natuursteen vonden we uiteindelijk in Canada, dat vervolgens in Italie werd gezaagd en naar Nederland werd vervoerd”, licht hoofdopzichter Peter Boer toe.

Ook het vinden van fineer voor de deuren was problematisch. “Fineer met een lengte van drie meter was niet meer te vinden. Uiteindelijk kozen we voor socupera uit Duitsland en Frankrijk.” De Boer huist nog een dag in de week in het paleis om erop toe te zien dat ook de inrichting tot in de puntjes plaatsvindt.

Het tussen 1903 en 1913 gebouwde Vredespaleis is van binnen net zo indrukwekkend als van buiten. Een korte rondleiding geeft een indruk van de vele exclusieve materialen waarmee het paleis destijds werd aangekleed. De marmeren trappen, de met zijde beklede binnenwanden of de brandgeschilderde ramen illustreren dat bij de inrichting kosten noch moeite werden gespaard.

Een brandmeldinstallatie is dan ook geen overbodige luxe. Pas recentelijk werd het gebouw voorzien van meer dan zeshonderd melders die op de minst opvallende plaatsen zijn aangebracht.

Het op het stadsverwarmingsnet aangesloten Vredespaleis beschikt sinds kort ook over een nieuwe personenlift. Ruimte hiervoor ontstond na het slopen van een ronde schoorsteen in een bestaande rechthoekige schacht. Het gebouw beschikt daarmee over drie liften.

Voor het aanvoeren van de koellucht – de koelmachine bevindt zich in het souterrain, de luchtbehandelingskasten op de archieflaag – werden naast de buitengevel van de archieflaag en in de nok van de zolder kanalen en leidingen aangebracht. Aan- en afvoer van de lucht gebeurt door de voormalige transportgangen voor kolen en as.

Strenge selectie

De verbouwing in het paleis vergde logistiek en organisatorisch de nodige voorbereiding. Zo moest de schoorsteen steen voor steen worden afgebroken en afgevoerd in verband met de beperkte bouwplaatsruimte.

Om het werk van het Hof niet te veel te storen werd in ploegendienst gewerkt. Vanwege de hoge en moeilijk bereikbare plaatsen werden daarvoor monteurs geselecteerd met een maximale lengte van 1,75 m en niet zwaarder dan 65 kilo.

Aan de relatie van B en D met het Vredespaleis lijkt voorlopig nog geen einde te komen. Het architectenbureau werkt momenteel aan een voorstel voor een tienjarig onderhoudsplan.

De dakramen aan weerskanten van de dakkapellen doen geen afbreuk aan het totaalbeeld. Foto: Henk de Graaf

Voor de twee nieuwe verdiepingen werd in de kap van het Vredespaleis een van buitenmuur naar buitenmuur zelfdragende staalconstructie aangebracht.Foto: Peter de Ruig

Het nieuwe bouwdeel (met de naar rechts aflopende daken) sluit naadloos aan op de eerdere uitbreiding van 1977. Foto: Henk de Graaf

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels