nieuws

Voorgespannen metselwerk voor speciale toepassingen

bouwbreed

In Winterswijk zijn voor de eerste maal in Nederland voorgespannen geprefabriceerde bakstenen gevelelementen toegepast. Het gaat om een pilot-po. Sterk Metselconstructies BV maakte de 34 elementen voor de buitenschil van het woonhuis van prof.ir. A.F. Hogeslag, voormalig hoogleraar aan de Technische Universiteit Delft. Na de lijmtechniek een nieuwe poging om de baksteen als bouwmateriaal op te waarderen.

De dochteronderneming van Sterk Bedrijven uit Rossum fabriceert al 25 jaar gevelelementen van geprefabriceerd metselwerk. Deze elementen bestaan uit een betonnen binnenblad, een isolatielaag en een buitenblad van metselwerk. De nieuwe voorgespannen elementen zijn de eerste waarmee zelfdragende buitenspouwbladen van metselwerk ke worden gerealiseerd zonder gebruik te maken van spouwankers.

Sterk had vier jaar geleden in samenwerking met het Koninklijk Verbond van Nederlandse Baksteenfabrikanten (KNB) ook al proeven genomen met voorgespannen metselwerk, maar toen is het nooit van een praktijktoepassing gekomen. De ex-hoogleraar Bouwkunde zag er echter wel wat in en besloot zijn eigen woning als pilot-po beschikbaar te stellen.

Voor de elementen gebruikt Sterk speciale bakstenen, die zijn voorzien van twee gaten. De stenen worden in de fabriek in patroon op een flexibele mat uitgelegd, waarna een wapening van verzinkte staaldraad in de sleuven wordt gelegd die op de plaats van de gaten in de stenen is uitgefreesd. Nadat de draden hydraulisch zijn voorgespannen, worden met behulp van de voegmachine de voegen volgegoten. Na uitharding van 48 uur wordt het element, dat reeds is voorzien van openingen voor de kozijnen, met een hydraulische kanteltafel gelost en vervoerd wordt naar de bouwplaats.

Bij de plaatsing van de elementen passen de gaten in de onderste elementen om doken in de fundering. De andere elementen worden geplaatst om stekeinden van het onderliggende elementen. Bevestiging vindt plaats door middel van vier roestvrijstalen strips per element die door het binnenspouwblad steken en worden vastgezet op de vloer.

Voor het woonhuis in Winterswijk maakte Sterk 34 elementen die allemaal verschillend in afmeting en vorm zijn. Het grootste is circa vijftien vierkante meter.

Twee dagen

In vergelijking met gewoon metselwerk is het belangrijkste voordeel van deze prefab methode dat een veel kortere bouwtijd kan worden gerealiseerd, doordat het tijdrovende metselen naar de fabriek is verplaatst. In Winterswijk kostte het bijvoorbeeld slechts twee dagen om de hele buitenschil van 275 vierkante meter te plaatsen.

Bovendien ontstaat een kwalitatief veel hoogwaardiger buitenspouwblad dat weinig onderhoud behoeft.

Omdat de kosten van de elementen hoger zijn dan die van gewoon metselwerk denken directeur M.C. Sterk en KNB-medewerker H. van den Heuvel dat de elementen vooral geschikt zijn voor speciale toepassingen. Zij denken daarbij onder meer aan hoogbouw waar traditioneel metselwerk veel extra voorzieningen vergt. Ook als moet worden aangesloten op andere snelle bouwstromen, ke de prefab elementen uitkomst bieden.

Van den Heuvel denkt dat de nieuwe toepassingsmogelijkheid ook goed past in de tendens om steeds meer arbeid van de bouwplaats te verplaatsen naar een fabriek met geconditioneerde omstandigheden. Zeker voor de verwerking van baksteen is dat van belang, want volgens een schatting van de KNB-medewerker zijn in feite slechts gedurende een beperkt aantal dagen per jaar de weersomstandigheden optimaal om verantwoord metselwerk in de open lucht te maken.

Bert Bosker

In de uitgefreesde sleuven van de bakstenen wordt de wapening van verzinkte staaldraad gelegd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels