nieuws

Massieve prefab vloerplaat concurrerend in woningbouw

bouwbreed

Aan de Erasmusweg te Den Haag verrijzen vier woonblokken met luxe appartementen. Om de bouwtijd zo kort mogelijk te maken worden ze geheel in prefab beton uitgevoerd. Niet alleen de gevels, maar ook de vloeren zijn van massief beton. Dat blijkt concurrerend te zijn ten opzichte van kanaalplaat- of breedplaatvloeren. De massieve vloerelementen zijn in de fabriek reeds voorzien van leidingen en sparingen.

Volgens N.H.G. Keizer, poleider bij Oosthoek/Kemper te Tilburg, zijn de vloeren een innovatief product. “In dit geval zijn ze concurrerend, in verband met de korte bouwtijd. Er hoeft in de bouw slechts weinig wapening aangebracht te worden. De prefab elementen worden geplaatst, afgestort en er kan doorgebouwd worden. De woongebouwen vorderen met een cyclus van een week, waarvan een dag bestemd is voor het maatvoeren. Het plaatsen van de vloer- en gevelelementen kost drieeneenhalve dag. Ze worden tijdelijk geschoord. Van een onderstempeling is in het geheel geen sprake.

Het prefabriceren van de elementen heeft grote voordelen. “De fabriek is sneller dan de bouwplaats”, aldus Keizer. “We storten stelkozijnen in. In verband met de ontkistingssterkte gebruiken we beton B45. Dat kan een dag na het storten uit de mal en direct op transport naar de bouwplaats. Het heeft dan een sterkte van B15.”

Gevelelementen afgekit

Op de bouwplaats worden de gevelelementen in jukken geplaatst. De echte kozijnen en het glas worden daar aangebracht en afgeschilderd. “Als ze omhoog gaan, zijn de elementen geheel klaar, ook afgekit”, aldus Keizer. Het beton wordt door en door gekleurd. Er zijn vier uitvoeringen, rood, naturel, donkergrijs en wit. Veel van de elementen worden gestraald. Het grijze beton heeft een speciale samenstelling om vlekvorming zoveel mogelijk te voorkomen. Tijdens de montage zijn er nog kleurverschillen tussen de elementen te zien, maar die trekken weg naarmate de verharding vordert.

Op het moment nadert de ruwbouw van de eerste twee blokken zijn voltooiing. De volgende twee blokken beginnen uit de grond te komen. Er staan twee mobiele kranen op het werk, een 140- en een 200-tons rupskraan. De laatste is een uitkomst, vindt Keizer. “Vroeger was er niets tussen de 140 en 250 ton. De 200-tons kraan is daarbij gekomen. Het is een goed alternatief voor torenkranen voor de aan- en afvoer. Daarvan zijn de kosten te hoog, die zijn niet rendabel.”

Liever een U-vorm

In totaal worden er 40 gelijkwaardige woonlagen gebouwd. Oosthoek/ Kemper heeft het werk aangenomen voor een kubieke meter-prijs. Er kan relatief goedkoop worden geproduceerd, omdat er series van 40 gelijke elementen in de fabriek vervaardigd worden. Van sommige elementen, zoals de U-vormige liftschachten en trappenhuizen, worden zelfs 140 gelijke exemplaren gemaakt. Keizer: “Wij hebben liever een U-vorm dan drie wandjes. Dat levert immers een besparing op bij het plaatsen en monteren van de elementen.”

Niet al het betonwerk wordt door Oosthoek/Kemper gefabriceerd. Een deel is uitbesteed, zoals de trappen aan Steenhuis te Uithuizermeden en de vloeren aan Oudenallen te Geertruidenberg. De houten kozijnen worden vervaardigd van Red Cedar door De Pluimpot te Sint-Maartensdijk. Er wordt naar gestreefd om het timmerwerk achteraf op de bouwplaats ook zoveel mogelijk te vermijden. Ook het metselwerk van de binnenwanden, die nu nog van Gibo blokken worden vervaardigd, zou in de toekomst door prefab elementen vervangen moeten worden.

Traditioneel onhaalbaar

Dat de bouw soepel verloopt is te danken aan de goede samenwerking tussen de bouwpartners. De ontwerper van de woontorens is J. Overeem van architectenbureau Kloet en v.d. Merwe te Delft. Bij de uitwerking en uitvoering is ook zijn collega J. van Osnabrugge betrokken. Beide zijn zeer enthousiast over de samenwerking met Oosthoek/Kemper en aannemingsbedrijf Muwi, dat de afbouw verzorgt. De 184 woningen worden voor de verhuur gebouwd in opdracht van SFB Vastgoed. De huurprijzen beginnen bij ruim f. 1000 voor een woning van ca. 80 vierkante meter.

Volgens Overeen en Osnabrugge is het voordeel van prefab, dat alles bekend is op het moment dar er daadwerkelijk gebouwd gaat worden. Het oorspronkelijke ontwerp voorzag in een traditionele bouwwijze, met het gebruikelijke metselwerk en breedplaatvloeren. Dat bleek echter financieel niet haalbaar. Door de uitvoering in prefab beton kon de bouwtijd per blok met 80 dagen verminderd worden. De ruwbouw per twee blokken duurt slechts 13 weken.

Vissen vanaf het balkon

Het ontwerp van de woongebouwen is opvallend. Ze bestaan elk uit twee massa’s met een verschillend karakter. De gevel aan de oostzijde, aan de kant van de Erasmusweg, wordt belast met een geluidssterkte van 70 decibel. De westzijde daarentegen grenst aan een sportveld. De gevel is aan die kant gebogen, om zoveel mogelijk zon op de balkons te ‘vangen’ en het uitzicht volledig te benutten. Tussen en onder de twee bouwmassa’s, op de begane grond, loopt een weg die de parkeerplaatsen tussen de woonblokken ontsluit. Aan de kant van het sportveld staan de gebouwen in het water. “De bewoners van de onderste appartementen ke dus direct vanaf hun balkon gaan vissen”, aldus Overeem.

Constructief zijn de woonblokken ook innoverend. De gevels en vloeren vormen samen de dragende constructie. De langste vloervelden zijn ruim 11 meter lang en 3,20 breed. Ze wegen maar liefst ca. 18.000 kilo. De grote overspanning is mogelijk, doordat de de borstweringen constructief als randbalken met de vloerelementen zijn verbonden. De constructeur van de woonblokken is Pieters Bouwtechniek BV te Haarlem.

‘Woning van de toekomst’

De woonblokken worden gebouwd tegenover de Vinexlocatie Wateringseveld, aan de rand van Den Haag Zuidwest. De gemeente tracht de woonkwaliteit van dit gedeelte van Den Haag te verbeteren door de renovatie van een winkelcentrum en het afbreken en nieuwbouwen van een aantal flatgebouwen. Direct naast de woonblokken wordt op het moment ook aan een verouderd flatgebouw gewerkt. Er komen nieuwe liftschachten bij.

Om te laten zien hoe hoog de kwaliteit van de woningen kan zijn, laat het SFB een appartement van de bovenste verdieping uitvoeren als ‘woning van de toekomst’. Alle moderne technieken zullen er te vinden zijn, zoals een centrale stofzuiger, elektronica voor onder andere de beveiliging, zonwering, een videofoon, aansluitingen voor telecommunicatie, een wasmachine op gas en een kleine warmte/kracht combinatie. Maar volgens een wervende folder van SFB Vastgoed en Frisia Makelaars zijn de andere appartementen ook zonder die voorzieningen van een hoog opleveringsniveau en luxe afgewerkt.

Frans van Velden

Het prefab vloerelement en de prefab borstwering werken constructief samen. Op de voorgrond drie stekeinden, waarop het volgende prefab binnenwandelement wordt geplaatst. De wanden en borstweringen worden na de montage tijdelijk geschoord.

Maquette van de vier woonblokken, vanaf de Erasmusweg.

De kozijnen worden geplaatst en afgewerkt voordat de elementen worden geplaatst. Foto: Peter van Mulken

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels