nieuws

Lift in gebouw is voor verbetering vatbaar

bouwbreed

De omgeving van liftinstallaties in gebouwen vraagt meer aandacht. Duidelijke wegwijzers brengen de gebruikers snel op de juiste plaats. Informatieborden bij en in de lift verkorten de subjectieve wachttijden. Kleinere loopafstanden beperken het tijdverlies dat met de gang van A naar B is gemoeid.

Liftfabrikanten moeten meer informatie geven over het systeem. Dat voorkomt dat mensen op de verkeerde knoppen drukken en de lift daardoor te vaak laten stoppen. Door de betere inlichtingen verkorten de wachttijden zodat de kwaliteit van het systeem toeneemt. Bouwers doen er goed aan meer (kleine) trappen te plaatsen omdat die sneller kortere afstanden overbruggen. Tot nog toe wordt naar deze factoren nog weinig onderzoek gedaan. Technische verbeteringen blijven belangrijker. Die brengen evenwel weinig revoluties teweeg. Over het geheel genomen is een lift nog steeds een platform dat door middel van kabels of een hydraulische plunjer langs geleiders op en neer gaat. Nieuw is in dat opzicht de schroeflift die de architect een grotere vrijheid geeft bij het situeren van de de deuren. Er bestaan ook plannen voor elektromagnetische liften maar dit concept laat zich nog niet omwerken tot een rendabel en veilig systeem.

Een hoge nominale snelheid van de liftkooi verbetert het systeem slechts weinig. Elke extra stop vergt tijd. Dit komt voornamelijk door de tijd dat de deur open staat en door de tijd die met in- en uitstappen is gemoeid. De loopafstanden in een gebouw nemen al snel een derde van de totale reistijd in beslag, exclusief de tijd die de gang van de parkeerplaats naar de entree vergt. Door de bestaande liftgrootheden te koppelen aan de loopafstand in een gebouw kan de totale reistijd binnen en buiten een gebouw worden berekend. Koppeling van deze reistijd met de verticale verplaatsing van het aantal personen dat de lift vervoert levert een parameter op. Die zou in de vorm van een genormeerde voorwaarde als extra eis in het bestek voor de lift en het gebouw ke komen.

Wachttijden

Simulatieprogramma’s ke nauwkeurig bepalen of een installatie aan de eisen voldoet. Vaak komt het toch nog voor dat de liften achteraf niet voldoen. Meestal komt dit door de vrij onberekenbare factor ‘mens’ maar ook omdat de combinatie van lift en gebouw niet genoeg aandacht kreeg. De minimale waarde van de parameter toont aan of de combinatie aan de minimumeisen beantwoordt. De parameter geeft tevens een gevoelsindicatie. Des te meer mensen in de kooi aanwezig, des te lager de parameterwaarden. De combinatie van liftinstallatie en gebouw zal een slechtere prestatie leveren naarmate er meer mensen aanwezig zijn. De lift zal vaker stoppen, wachttijden lopen op en de irritatie onder de gebruikers stijgt. Metingen leggen de genormeerde parameter afdoende vast. De ervaringen van mensen die lift en gebouw gebruiken zijn moeilijker te registreren.

Mede daardoor wordt de schuld voor onder meer lange wachttijden vaak bij de liftfabrikant gelegd. Niet zelden is het gebouw de oorzaak. Zo kan het pand van eigenaar zijn veranderd en een nieuwe functie hebben gekregen zonder dan vooraf de indeling van het gebouw is bestudeerd. Afdelingen die veel onderling contact onderhouden liggen niet altijd naast elkaar. Daardoor ontstaat veel ‘interverdieping’ verkeer dat vrij moeilijk te verwerken is. Dezelfde verkeersoort levert bijvoorbeeld een kantine op die halverwege in het gebouw zit. De verkeerde situering van afdelingen ontstaat door interne verhuizingen. Veranderingen die de architect aanbrengt nadat de liftinstallatie is ontworpen ke de interne verkeerstromen eveneens verstoren.

‘Parameter voor kwaliteitswaardering van liften’ is een afstudeerrapport dat C. Verberne opstelde voor de Faculteit der Civiele Techniek van de TU Delft, Vakgroep Utiliteitsbouw.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels