nieuws

Natuurmonumenten stelt noodzaak uitbreiding stad niet ter discussie

bouwbreed

Het IJmeer, bouwlocatie en onderdeel van de ecologische hoofdstructuur. Toneel van botsende belangen. Met de vandaag gepresenteerde ontwikkelingsvisie ‘Stad en natuur rond het IJmeer’ wil Natuurmonumenten de ‘Vinex-tijgers’ ervan overtuigen dat natuur en stad elkaar niet hoeven uit te sluiten. In de visie van de vereniging wordt de verstedelijking geconcentreerd langs de zuidelijke oever van het IJmeer dat “als een baai aan de voeten van de nieuwe stad ligt”.

De gemeente Amsterdam ziet het IJmeer in de eerste plaats als een bouwlocatie. Het plan IJburg moet 18.000 woningen aan Amsterdam toevoegen. Provinciale en hoofdstedelijke stedenbouwers begrijpen natuurlijk heel goed dat het ecologische aspect niet kan worden genegeerd. Maar natuurmonumenten laat zich door aangekondigde extra beschermingsmaatregelen geen zand in de ogen strooien: “Voorzover er over natuur in het IJmeer wordt gesproken, is dat hoofdzakelijk in termen van compensatie voor verliezen die door stadsuitbreiding worden veroorzaakt. Daarmee dreigt”, volgens Natuurmonumenten, “een structurele oplossing voor het conflict tussen stad en natuur op de lange baan te worden geschoven”.

Lawaaisporters

De stedelijke desinteresse voor de natuur blijkt volgens de vereniging uit het storten van huishoudelijk en chemisch afval in het IJmeer. Natuurmonumenten maakt geen principieel onderscheid tussen grootschalige zandwinning, de afvoer van baggerspecie en de stroom ‘jetskiers en andere lawaaisporters’ naar het IJmeer. “Het wordt hoog tijd invulling te geven aan het andere deel van het rijksbeleid”, roept de vereniging op tot bezinning.

Uit de studie ‘Stad en natuur rond het IJmeer’ blijkt dat Natuurmonumenten zich vooral zorgen maakt over de wijze waarop de provinciale en gemeentelijke overheden uitvoering willen geven aan het Vinex-beleid. “De noodzaak tot stadsuitbreiding wordt in deze studie niet ter discussie gesteld”, schrijft de vereniging. In de visie van Natuurmonumenten krijgt het IJmeer de contouren van een ondiepe, heldere en rijk begroeide baai die aan de zuidzijde wordt ingesloten door de bebouwing van Amsterdam, Diemen, Muiden en Almere.

Paalwoningen

Het karakter van het IJmeer als baai voor de stad kan volgens Natuurmonumenten worden versterkt door een geconcentreerde verstedelijking langs de zuidelijke oever in plaats van middenin de baai. In plaats van grootschalige droogleggingen, ophogingen en inpolderingen geeft de vereniging de voorkeur aan paalwoningen of drijvend wonen en aan waterrecreatie. Zij verzet zich hiermee tegen de neerwaartse spiraal van ontwatering en bodemdaling. Verder wil de vereniging de zandwinning voor de aanleg van de stad koppelen aan de ontwikkeling van nieuwe moerassen in het IJmeer-Markermeer. “Aan de voeten van de stad ke de natuurlijke kwaliteiten van ’t Gooi (schoon grondwater), Markermeer (groot voedselrijk water), Waterland en Vechtstreek (veenmoerassen) samenkomen in een gevarieerd natuurlandschap.”

Vervolgstudie

De studie ‘Stad en natuur rond het IJmeer’ inventariseert de huidige kwaliteiten van het IJmeer. Op basis hiervan wordt uiteengezet wat op de langere termijn de ontwikkelingsperspectieven zijn in relatie tot de stedelijke functies rond het IJmeer. In een vervolgstudie zal concrete invulling aan deze perspectieven worden gegeven, kondigt Natuurmonumenten aan.

Aan de studie die vandaag is gepresenteerd, is jarenlang onderzoek vooraf gegaan. De conclusies vinden steun in officiele beleidsnota’s en waterhuishoudingsplannen. Natuurmonumenten heeft alle argumenten voor natuurbehoud en ontwikkeling nog eens haarscherp op een rijtje gezet. De vraag zal zijn of de grondigheid, deskundigheid en de gedreven toewijding van de samenstellers bestand zal zijn tegen de rechtlijnige expansiedrift van de omliggende gemeenten. De handhaving van waterplantenzones, mosselbanken en slaapplaatsen voor smienten is gewoonlijk geen randvoorwaarde voor stadsuitbreidingsplannen.

Hoe verhoudt het dividend van de natuurlijke potenties in het gebied zich tot de economische opbrengst van een contingent van 18.000 woningen? De onmogelijkheid deze vergelijking in guldens uit te drukken, zal de meningen over wat er met het gebied tussen Amsterdam en Almere moet gebeuren voorlopig wel verdeeld houden.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels