nieuws

Overbouwing A10 levert Amsterdam ruimte voor woningbouw

bouwbreed

Overbouwing van de A10 in de lengte schept mogelijkheden voor de woningbouw in Amsterdam. D. Beek beschrijft in ‘Bovenweegs Bouwen’*) zijn bevindingen voor de locatie tussen het spooremplacement Watergraafsmeer en de Middenweg inclusief de ongelijkvloerse kruising met de Middenweg.

Er zijn nog nauwelijks praktijkvoorbeelden van bovenweegs bouwen. Lineaire overbouwing vond tot op heden alleen plaats in Berlijn op de locatie Schlangenbaderstrabetae. Daar is het evenwel niet gelukt de invloed van het verkeer te beperken. Er treden vooral hinderlijke trillingen op. De voorbereiding van het plan voor de weg met bijbehorende overbouwing begon in 1970. Weg en woningen werden respectievelijk in 1980 en 1981 opgeleverd. Het project vergde een investering van om en nabij f. 472 miljoen. De uitgaven speelden hier welbeschouwd een ondergeschikte rol. De goedkeuring hing samen met het gebrek aan traditionele bouwgrond. De dichtheid beloopt 190 woningen per hectare bij een totaal van 1064 woningen.

Veiligheid

Overbouwingen als over de Utrechtse Baan in Den Haag zijn ook redelijk bekend. Ook hier blijft er een vraag naar verder onderzoek. Te denken valt aan milieutechnische aspecten als geluidhinder, de veiligheid van verkeer en omgeving en de waterhuishouding. Ook het extra verkeer op de locatie, de kruisingen en de afslagen vergt nadere studie. Hetzelfde geldt voor de raming van de kosten en de opbrengsten en voor de inpassing van de bebouwing. Overbouwing vraagt vooraf duidelijkheid over het stedenbouwkundige plan. De verwachte belasting op een constructie is alleen te berekenen wanneer soort, grootte en vorm van de bebouwing bekend zijn.

Brugliggers

Brugliggers zijn zeer geschikt voor het overbouwen van snelwegen. Naast kappa- en lambda-liggers komen ook T-liggers en TT-platen in aanmerking. De lambda- oftewel railsvormige voorgespannen ligger kent evenwel het nadeel dat ter plaatse een druklaag moet worden gemaakt.

Als gevolg daarvan neemt de bouwtijd en dus de investering toe. Technisch gezien biedt de lamba-ligger met de dwarsverbindingen en het hoge draagvermogen interessante mogelijkheden. Afgezien van de bouwkosten valt een lamba-ligger goedkoper uit. T-liggers zijn door hun vorm gevoeliger voor aanrijdingen. TT-platen bieden op hun beurt te weinig draagvermogen voor grote overbouwingen.

Prefab

De kappa- oftewel koker-ligger, levert de beste prefab-oplossing voor het vlug en veilig overbouwen van snelwegen. Aanleiding voor deze stelling geeft de 1180/900 van Betonson die een bouwhoogte tot vijf lagen mogelijk maakt. Het bedrijf levert liggers tot 1180/1500 die een grotere belasting kunnen weerstaan. Op die manier kan er tot elf lagen worden gebouwd. Nader onderzoek moet aantonen hoe de wanden zich onder stootbelasting en explosies houden. Kappa-liggers zijn snel te plaatsen terwijl het verkeer geen hinder van de werken ondervindt.

Een weg met een geheel verdiepte ligging leent zich het beste voor overbouwing omdat er geen verschillen zijn in de hoogte van het maaiveld. Bij het ontwerpen van de tunnel vereist het horizontale alignement bijzondere aandacht. Een extra brede weg maakt deze gevoelsmatig veiliger voor het verkeer. De veiligheid neemt toe wanneer op- en afritten vrij van bebouwing blijven. Deze oplossing levert echter meer plaatselijke luchtvervuiling op, meer geluidsoverlast en meer gevaar bij calamiteiten. Ook de kans op verblinding neemt toe.

*) D. Beek schreef ‘Boven-weegs Bouwen; lineaire overbouwing van de A10 Amsterdam Watergraafsmeer/De Meer’ voor de vakgroep Utiliteitsbouw van de Faculteit der Civiele Techniek van de TUDelft.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels