nieuws

Noord-Brabant in 2050: doortrappen en niet meer dan twee soorten stenen

bouwbreed

Tussen Eindhoven en Helmond komt een fietssnelweg. Architectenbureaus krijgen opdracht voor een ontwerp van een grootschalige, ammoniakdichte varkensstal. Snelle, grofmazige magneet- en buizenbanen en een TGV zorgen voor continentale verbindingen. Nieuwe dorpen komen tegemoet aan de voorkeur van Brabanders voor een landelijk leefklimaat.

Achttien prominenten geven in een lijvig manifest hun visie op Noord-Brabant in het jaar 2050. Bepaald niet de kleinste jongens die zich aan deze hemelbestormende exercitie hebben gewaagd: oud-premier Ruud Lubbers, president-directeur Herman Wijffels van de RABO, Wouter van Dieren, directeur van het Instituut voor Milieu- en Systeemanalyse en lid van de Club van Rome, stedenbouwkundige Ashok Bhalotra, Rudi Fuchs, directeur Stedelijk Museum Amsterdam, plus nog een handvol hoogleraren en andere zwaargewichten. Zij willen daarmee in de Brabantse samenleving een discussie op gang brengen over de toekomst. Provincie en de steden Breda, Eindhoven, Helmond, Den Bosch en Tilburg stonden aan de wieg van het manifest, maar zeggen erbij dat het niet als een provinciale beleidsnota moet worden gezien.

Alles schoon

Hoe ver de prominenten in hun fantasierijke bespiegelingen ook durven gaan, minstens even fantastisch is de eensgezindheid die deze representanten van totaal verschillende werelden in hun toekomstbeeld belijden.

In 2050 nemen de Brabanders voor afstanden tot ongeveer 30 kilometer de fiets. “Door de aanleg van een fietssnelweg-netwerk kan het zeer ingewikkelde en taaie vraagstuk van de duurzame mobiliteit worden opgelost”, menen de ondertekenaars van het manifest. Tegen die tijd is alle landbouw duurzaam. Geen vervuilende industrie meer. Alles is schoon. Vraag niet hoe. “Die vraag moesten we maar eens aan u voorleggen”, daagt het manifest de lezer uit.

Het document dat gisteren aan de commissaris van de koningin Frank Houben is overhandigd, zet een punt achter de compacte stad. “De rand van de stad mag best wat rafeliger. Het compacte-stadmodel moet niet verkeren in een dogma dat de flexibele inrichting van de ruimte op lokaal niveau in de weg staat.”

Zooitje

Aan ferme taal geen gebrek. “Nuchter en hard”, typeert het manifest de Brabander. “We hebben hier niet voor niets de sterkste industriele groei van Nederland.” De prominenten verwachten nieuwe groei-impulsen vanuit de Randstad naar het zuiden. “Dan komt het ‘Zandstad-model’ voor de stedelijke ontwikkeling van Nederland in beeld.” Maar er klinken ook bezorgde woorden: “Wie Noord-Brabant doorkruist, ontkomt niet aan de onrustige gedachte dat de provincie aan zijn eigen succes ten onder dreigt te gaan.” Het is er een zooitje. “Nergens zijn de gevolgen van ongebreidelde urbanisatie zo zichtbaar als hier”, constateert het manifest.

Daarom pleiten de opstellers van het manifest voor het invoeren van nieuwe spelregels. Wat er nu op elke kavel aan private paradijsjes is gebouwd, gaat aan architectonische originaliteit en aan de individuele expressie van de eigenbouwer ten onder. Zonder te willen betuttelen, zou het aanzien van Brabant er volgens het manifest al een stuk op vooruitgaan indien slechts twee soorten baksteen worden toegelaten. Verder moeten “afspraken over randafwerking – hagen, muren, duidelijke profielen – zeer uiteenlopende bebouwing nog een beetje familie van elkaar laten worden”.

Architect Aldo van Eijck citerend: “Vroeger deden wij altijd hetzelfde met steeds een ander resultaat, nu doen wij meestal iets anders met altijd hetzelfde resultaat.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels