nieuws

Laatste snufjes moeten andere centrales aftroeven

bouwbreed Premium

In Hengelo staat sinds juli een hypermoderne betoncentrale, voorzien van de laatste snufjes op het gebied van het maken van transportbeton. De centrale heeft onder meer automatische besturing, een speciale dwangmenger en verwarmde opslag van zand, grind en water in de winter. Bovendien wordt het vochtgehalte van zand en grind voortdurend gemeten opdat altijd de juiste hoeveelheid water kan worden toegevoegd. Restbeton uit de truckmixers wordt gescheiden in zand en grind. Het spoelwater van de truckmixers wordt opgeslagen voor hergebruik. “Voor zover bekend is dit de enige centrale in Nederland die zo is uitgerust. We verwachten er veel van”, zegt directeur J.H.M. Rouwmaat tijdens een rondleiding.

Eind vorig jaar kwamen de vergunningen voor de bouw van de centrale voor transportbeton rond. De strenge winter heeft het begin van de bouw wat vertraagd, maar op 8 juli was de centrale gereed. Vanaf die datum wordt gewerkt aan het terugverdienen van de investering van f. 3,5 miljoen. De betoncentrale is geleverd door Van der Spek uit Vianen en gemaakt door het Duitse Liebherr. Rouwmaat heeft geen andere fabrikant overwogen. “Onze ervaringen met Liebherr zijn goed.” Bovendien zijn de centrale en het automatische Litronic-systeem goed afgestemd, zodat geen storingen zijn te verwachten. Behalve een aantal uitgekiende mengsels beton is het ook mogelijk teerhoudend asfalt te verwerken tot breekasfaltcement (BRAC). Teerhoudend asfaltgranulaat wordt dan gemengd met cement. BRAC wordt dan in de wegenbouw gebruikt in wegfunderingen.

In de nieuwe centrale in Hengelo en in de bestaande in Groenlo wil Rouwmaat meer recycling producten toepassen. Andere bedrijven van Rouwmaat in Groenlo doen sloopwerken en sorteren bouw- en sloopafval. Een deel van de stoffen die daarbij vrij komen kan in de eigen centrales worden verwerkt. Daarmee is de kring rond. Volgens Rouwmaat is er een gigantische markt voor vloeistofdichte verhardingen. Daarin zou naar zijn mening best meer metselwerkgranulaat kunnen worden toegepast dan nu is toegestaan.

Certificatie

De centrale is in gebruik genomen direct na certificatie door BMC. Rouwmaat is positief over certificatie. “Het is een stok achter de deur om het goed te doen. Iedereen maakt fouten, dat is bekend. Maar fouten herstellen dat is belangrijk. En er wordt door derden gecontroleerd. Dat is ook goed. Het gaat hier om productcertificering, een waarborg voor de klant dat kwaliteit wordt geleverd. En de klant is gebaat bij kwaliteit en een lage prijs die ons ook nog geld oplevert. Die lage prijs krijg je ook met goede inrichting van de bedrijfsvoering. Certificatie helpt daarbij.”

Directeur Rouwmaat verwacht veel van de nieuwe betoncentrale. Ooit had Twente een bloeiende textielindustrie, maar die bestaat niet meer. De Europese en landelijke overheid stimuleren de werkgelegenheid nu. Uit Brussel komen gelden vrij waarmee wordt gebouwd en daar is beton voor nodig. Dat moet komen uit de centrales van Rouwmaat en de andere betonleveranciers. Maar met de snufjes in de nieuwe centrale denkt Rouwmaat zeker een voorsprong te hebben op de concurrentie.

De rondgang over het terrein begint bij de regelkamer, voert langs de voorraadbunkers, de eigenlijke centrale naar opslagtank voor (warm) water en opslag van hulpstoffen.

In de regelkamer staat het automatische besturingssysteem dat ongeveer 10% van de investeringsprijs heeft gekost. Per charge van maximaal 2 kubieke meter worden alle gegevens die horen bij het maken van een bepaald mengsel, gemeten en bewaard. De receptuur van de leverbare mengsels is voorgeprogrammeerd. Meetklokken geven zicht op afgewogen hoeveelheden. Computerschermen en videomonitoren voorzien de man achter de knoppen van informatie. “Perfect systeem. Alle gegevens direct beschikbaar.”

De verwarmde voorraadbunkers bestaan uit een constructie met sandwichpanelen die om de stalen bunkers zijn gebouwd. Onder de bunkers zit een kelder met een transportband met weegapparatuur die de juiste hoeveelheden van een bepaalde grondstof afweegt. De hoeveelheden worden in de stortbak gedraaid. Vervolgens wordt de stortbak gehesen en de inhoud komt in de menger. Het hele proces gaat automatisch.

Mocht een storing in het automatische systeem optreden, dan nog kan beton worden gemaakt, omdat wordt overgeschakeld op handbediening. Allerlei zaken zoals vochtgehaltes moeten dan weliswaar met de hand worden bepaald, maar er kan nog steeds beton worden gedraaid. Het automatische systeem is en blijft een, zij het uiterst belangrijk, hulpmiddel. De kans op fouten is gering en dat betekent betere kwaliteit en minder faalkosten.

Menginstallatie

De menginstallatie is voorzien van een zogenoemde tandemwirbler. Op een ronddraaiende arm zijn twee mengers gemonteerd die qua vorm wel lijken op slagroomkloppers. De ene draait linksom, de andere rechtsom. Door de intensieve manier van mengen is de mengtijd kort.

Op maaiveldniveau op de plaats waar de transportband onder de bunkers uitmondt in de stortbak, is nog een gootje gemaakt. Van buitenaf kan daar staalvezel worden toegevoegd. Tot nu toe is het gebruikelijk dat staalvezel pas op het werk aan het beton in de truckmixer wordt toegevoegd. Door dat al in de centrale te doen bestaat zekerheid over een homogeen product.

Aan de zijkant van de onderdoorgang waar de truckmixers onder de vulopening rijden, is een tankje gemonteerd met superplastificeerder. Gekozen kan worden voor toevoegen van deze hulpstof in de centrale of op het werk. Als het in de centrale gebeurt is de verwerkbaarheid van het beton bij aankomst op het werk direct goed. Bij grotere transportafstanden wordt de superplastificeerder er op de bouwplaats bij gedaan. Maar het komt voor dat de bestuurder van de mixer bijvoorbeeld 5 liter bij een lading moet doen. Dat kan dan wel eens iets meer worden. Op dat moment is de consistentie van het beton niet goed meer. Om dit te voorkomen wordt de plastificeerder bij de centrale afgewogen en in een opslagtankje op de truckmixer gedaan. Op het werk kan die juiste hoeveelheid dan alsnog worden toegevoegd.

Warm water

Bij het maken van beton wordt in de winter verwarmd water gebruikt. Dat water wordt betrokken van een fabriek die dat als afval moet zien. Dat betekent dat hij eerst moet koelen voordat hij mag lozen. De betoncentrale van Rouwmaat kan het ’s winters echter goed gebruiken als grondstof. Omdat alle grondstoffen worden verwarmd is de aanvangstemperatuur van het beton hoog genoeg om tijdens transport en de eerste verharding bevriezing te voorkomen. Als de verhardingsreactie echt op gang is gekomen, komt er zoveel warmte vrij dat voor bevriezing niet meer hoeft te worden gevreesd. De opslagtank voor warm water heeft een inhoud van 15.000 liter. In de zomer zit er gewoon leidingwater in.

Het meeste proceswater wordt echter verkregen van de installatie die de truckmixers schoonmaakt. In de Rapid-reclaimer worden zand en grind uit het restbeton gehaald. Het spoelwater waarmee de trommels worden schoongemaakt gaat naar een opslagkelder. Daarin zit een roerwerk om het water in beweging te houden. Dat is nodig omdat het nog cement bevat en dat mag niet neerslaan. Vaak is het water dat aan het einde van de dag voor spoelen wordt gebruikt, de volgende dag voldoende voor het maken van beton.

Uiteraard heeft de centrale ook een laboratorium. Het is het domein van de betontechnoloog. Hij neemt onder meer monsters, maakt betonkuben, bewaart ze en drukt ze stuk om te zien of de sterkte overeenkomt met de verwachting. Aan de overkant van de weg ligt nog een terrein met weegbrug en bufferopslag voor grondstoffen. Die worden met een shovel naar de bunkers op het terrein van de centrale gereden.

Reageer op dit artikel