nieuws

‘Eisen aanpasbaar bouwen geen garantie voor toegankelijkheid’

bouwbreed Premium

“De vijf nieuwe eisen in het Bouwbesluit, die op 1 juli van kracht worden, vormen bij lange na geen garantie voor de integrale toegankelijkheid van woningen. Ze scheppen wel gunstige voorwaarden. Maar dan moet de bouwwereld het belang ervan onderkennen en bereid zijn er nog een schepje bovenop te doen.”

De nieuwe hoogleraar toegankelijkheid aan de faculteit Bouwkunde in Delft, prof.ir. Maarten Wijk die gisteren zijn intreerede hield, is er nog niet van overtuigd dat de Nederlandse regelgeving garanties biedt voor een integrale toegankelijkheid van nieuw te bouwen woningen. In de huidige praktijk ziet hij eerder het tegendeel. “De aandacht ligt zo nadrukkelijk op het zo goedkoop en dus minimaal mogelijk bouwen, dat het kwaliteitsbesef geen kans krijgt. Onder kostendruk laten gemeenten en corporaties vaak ad-hoc-eisen varen en romen poontwikkelaars het eisenpakket nog verder af. De trots waarmee gemeenten hun ‘aanpasbaar woningbouwprogramma’ aankondigen, hoor ik altijd met enige scepsis aan. Bij wat er thans onder de noemer aanpasbaar wordt gebouwd, past gematigd enthousiasme”, aldus Wijk.

Het toegankelijk maken van gebouwen gaat verder dan het wegnemen van drempels, vindt de nieuwe hoogleraar. De doelgroep beperkt zich ook niet tot gehandicapten. Uitgangspunt moet volgens Wijk zijn dat iedereen moet ke wonen waar hij wil en blijven wonen waar hij woont.

Toch vindt Wijk dat er een goede ontwikkeling op gang is gebracht. De tijd dat bij toegankelijk bouwen alleen aan Het Dorp wordt gedacht ligt definitief achter ons. Maar aanpasbaar bouwen blijft toch vaak het karakter van liefdadigheid hebben in plaats van integratie van mensen die nu in de gebouwde omgeving niet uit de voeten ke. Het Bouwbesluit spreekt bijvoorbeeld van een toegankelijkheidssector in een gebouw die dient te voldoen aan een summier aantal voorschriften, een “soort gedoogzone voor derden in een rolstoel”.

Ambities

Wijk pleit voor een benadering waarbij mensen het uitgangspunt zij en niet de mens, want die bestaat niet en er zijn ook geen normen voor aparte categorieen. Een gebouw moet bruikbaar zijn voor iedereen en dat is gewoon een kwestie van doelmatigheid, vindt Wijk.

Wijk twijfelt overigens niet aan de architectonische ambities bij studenten de hij het idee van de integrale toegankelijkheid wil bijbrengen. “Die ambities vormen het uitgangspunt om de principes van toegankelijkheid over te brengen. Ook luchtkastelen ke als vanzelfsprekend voor iedereen toegankelijk zijn.”

In de huidige praktijk blijkt volgens Wijk echter een onvoldoende bewustzijn van de gebruikskwaliteit van een ontwerp. “Vorm kent zijn eigen autonome wetten, maar architectuur die zich letterlijk boven menselijk gebruik verheft is decadent”, aldus Wijk. “Onderwaardering van gebruikskwaliteit is dom. Het maakt architecten tot een prooi van iedereen voor wie hij zo bang is: opdrachtgevers, pomanagers en poontwikkelaars die weten wat ze willen.”

Reageer op dit artikel