nieuws

‘Amsterdams gemeentebeleid is stroef en ondoorzichtig’ Verziekte verhoudingen nekken architectenbureau

bouwbreed

Hij heeft het geheime rapport van adviesbureau DHV over de verziekte verhoudingen op de Amsterdamse woningbouwmarkt niet gelezen, maar dat is ook niet nodig. Hij kent die verhoudingen uit eigen ervaring. “En ze zijn inderdaad verziekt”, constateert de Amsterdamse architect Henk Eissens. Hij raakte het afgelopen jaar diverse opdrachten kwijt door de hoofdstedelijke perikelen. Van een bloeiend architectenbureau met vier vaste krachten veranderde zijn bedrijf in een eenmanszaak die met moeite het hoofd boven water kan houden.

De gevolgen mogen dan voor de architect dramatisch zijn, hij is niet het enige slachtoffer. Eissens: “Ongeveer de helft van de Amsterdamse architectenbureaus draait met verlies. Ze zoeken opdrachten buiten Amsterdam en zo gaat een enorme hoeveelheid kennis verloren want de gemeente zoekt op haar beurt architecten buiten Amsterdam en dat betekent, dat mensen die zich graag voor de stad zouden willen inzetten omdat ze zich erbij betrokken voelen niet meer aan de bak komen.”

De consequenties van de Amsterdamse verhoudingen strekken zich ook uit over andere sectoren van de bouw. “Aannemersbedrijf EBA is er aan kapot gegaan”, zegt Eissens. “EBA deed altijd opdrachten in de woningwetbouw, maar werd door de ontwikkelingen op de woningbouwmarkt in de hoek van de poontwikkeling gedreven en dat kostte ze de kop.”

Uiteindelijk wordt ook de Amsterdamse woningmarkt getroffen. “Als het huidige beleid wordt voortgezet, voorspel ik een enorme woningnood binnen Amsterdam. De gemeente wil 35.000 woningen binnen de bestaande stad bouwen, maar op deze manier lukt het nooit. Ze halen de 11.000 nog niet eens. Het gemeentebeleid is stroef en ondoorzichtig. We koersen af op een ramp. Er zou een totaal nieuw gemeentebeleid moeten komen.”

De conclusies van de architect sluiten aan bij de uitkomsten van het onderzoek dat adviesbureau DHV vorig jaar verrichtte en dat onlangs uitlekte. (Cobouw publiceerde uitgebreid over dit onderzoek op 6 maart.)

Woningen in kantoren

Een van de dingen die bij Eissens in het verkeerde keelgat schoten, was dat wethouder Stadig (ruimtelijke ordening) tijdens een persconferentie bekendmaakte dat in 1996 drie kantoorgebouwen waren onderzocht op de mogelijkheid om er woningen in te bouwen. Verbouwing was financieel niet haalbaar, aldus de wethouder.

Het ging om de voormalige bankgirocentrale , het pand van het Philips Pensioenfonds (PPF) en een kantoor dat vroeger van de ABN-Amro was. “De wethouder was verkeerd voorgelicht en concludeerde daarom dat de verbouwing financieel onhaalbaar was”, aldus Eissens.

“Hij beschikte stomweg niet over de juiste gegevens en daar heb ik me verschrikkelijk aan geergerd want twee van de drie panden konden wel worden verbouwd voor een redelijke prijs. Ik heb twee van de gebouwen onderzocht namelijk het PPF-gebouw en de bankgirocentrale en kwam tot de conclusie dat beide voldoende mogelijkheden boden voor verbouw tot woningen.”

Drugsverslaafden

Niettemin verdwenen de resultaten van zijn onderzoeken in de prullenbak. “De bankgirocentrale had voor de helft met woningwetwoningen en voor de andere helft met vrije-sectorwoningen gevuld ke worden. Op de begane grond had ik een supermarkt gepland”, aldus Eissens. “Wethouder Stadig zag echter de supermarkt niet zitten omdat die in strijd was met een vijf jaar oud en al lang achterhaald bestemmingsplan en daarom is mijn plan van tafel geveegd.”

In het PPF-gebouw aan het Rijnspoorplein wilde Eissens 80 woningen bouwen, terwijl in een gedeelte van het nabijgelegen Wibauthuis 120 woningen waren gepland. In de directe omgeving zouden nog 100 huizen verrijzen. “Mijn bedoeling was om het PPF-gebouw te slopen en op de funderingen een nieuw complex te bouwen dat twee keer zo hoog was. Uitvoering van mijn plan kostte circa f. 26 miljoen. Maar omdat het op zo’n mooie locatie ligt, hadden de appartementen gemakkelijk verkocht ke worden en dan had het uiteindelijk circa f. 36 miljoen opgeleverd. Met andere woorden de gemeente had een winst van f. 10 miljoen ke maken.

Waarom het niet is doorgegaan? Ik weet het niet. Ik ben een half jaar aan het lijntje gehouden, heb woningen ontworpen en kreeg toen van de opdrachtgever – projectontwikkelaar De Principaal – een telefoontje dat het niet doorging.”

Hij glimlacht bitter. “Nu is het een opvangcentrum voor drugsverslaafden. Die hadden gemakkelijk ergens anders naar toe gekund. De gemeente kocht het gebouw voor f. 6 miljoen, dat wil zeggen: ze leiden een verlies van f. 6 miljoen.”

IJburg

Overigens is Eissens niet van mening dat de verbouwing van kantoren tot woningen een structurele oplossing is voor het woningtekort in de hoofdstad.

“Als je alle geschikte kantoren zou ombouwen zou dat hooguit 600 woningen opleveren, dat is niet spectaculair. Daarin heeft Stadig gelijk. En ook het overbouwen van de A10 zoals Roel van Duijn het zich voorstelt is niet haalbaar vanwege de enorme kosten. Ik ben dan ook geen tegenstander van IJburg. Wel zie ik dat de gemeente ook daar volledig de mist in gaat. Niemand kan op dit moment vertellen wat voor soort woningen er komen op IJburg.

Bovendien betwijfel ik of het bedrijfsleven betrokken is bij de bouw van kantoren op deze plek. Ik geloof er eerlijk gezegd niets van want de gemeente overlegt niet met het bedrijfsleven en ook de burgers worden niet bij de planvorming betrokken. Daardoor is er geen draagvlak voor de plannen.”

Reageer op dit artikel